B1 · Zdania podrzędne
Spójniki i szyk zdania
„aber, denn” – „dass, weil, obwohl”
Pięć spójników nic nie zmienia; każdy inny wysyła czasownik na koniec.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Pięć zostawia czasownik w spokoju. Reszta wysyła go na koniec.
- Forma
- und, aber, oder, denn, sondernbez zmian
- Słowa sygnałowe
- und
- aber
- denn
- sondern
- dass
- weil
- obwohl
- trotzdem
- deshalb
- Pułapka
- Źle:Ich bleibe zu Hause, denn es heute stark regnet.Dobrze:Ich bleibe zu Hause, denn es regnet heute stark.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 3; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
| bez zmian | und, aber, oder, denn, sondern |
| czasownik na koniec | dass, weil, wenn, ob, obwohl, damit |
| z „denn” | Ich bleibe da, denn es regnet. |
| z „weil” | Ich bleibe da, weil es regnet. |
| przysłówek, nie spójnik | Es regnet. Trotzdem gehe ich. |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
und, aber, oder, denn i sondern niczego nie zmieniają.
Ich komme später, denn ich muss noch arbeiten.Przyjdę później, bo muszę jeszcze pracować.
Każdy inny spójnik wysyła odmieniony czasownik na koniec.
Ich komme später, weil ich noch arbeiten muss.Przyjdę później, ponieważ muszę jeszcze pracować.
sondern stoi tylko po przeczeniu i znaczy „lecz, tylko”.
Nicht heute, sondern morgen.Nie dziś, tylko jutro.
trotzdem, deshalb i dann to przysłówki: zajmują pierwsze miejsce i spychają podmiot za czasownik.
Es war spät. Trotzdem sind wir gegangen.Było późno. Mimo to poszliśmy.
Przykładowe zdania
Wir warten noch, denn der Zug hat Verspätung.Jeszcze czekamy, bo pociąg ma opóźnienie.
Obwohl es geregnet hat, war es schön.Chociaż padało, było pięknie.
Sie ruft an, sobald sie da ist.Zadzwoni, jak tylko dojedzie.
Ich frage nach, falls es Probleme gibt.Dopytam, gdyby były jakieś problemy.
Er kommt nicht, sondern schickt einen Kollegen.On nie przyjdzie, tylko przyśle kolegę.
Więcej przykładowych zdań (8)
Ich rufe an, sobald ich mehr weiß.Zadzwonię, jak tylko będę wiedzieć więcej.
Wir gehen, obwohl es noch früh ist.Idziemy, chociaż jest jeszcze wcześnie.
Sie war müde, aber sie ist geblieben.Była zmęczona, ale została.
Solange es regnet, bleiben wir hier.Dopóki pada, zostajemy tutaj.
Ich sage es dir, damit du Bescheid weißt.Mówię ci to, żebyś wiedział.
Er hat nichts gesagt, sondern nur genickt.Nic nie powiedział, tylko skinął głową.
Seit sie hier wohnt, ist es lauter.Odkąd ona tu mieszka, jest głośniej.
Deshalb habe ich abgesagt.Dlatego odwołałem.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Denn i weil podają ten sam rodzaj przyczyny i właśnie dlatego ich szyk się myli. Denn należy do pięciu spójników, które niczego nie zmieniają: po nim czasownik zostaje na drugim miejscu, jak w samodzielnym zdaniu. Kto właśnie ćwiczył weil, przesuwa czasownik na koniec także po denn. Test jest prosty: jeśli zdanie po przecinku mogłoby stać samo, pasuje denn; weil wymaga czasownika na końcu.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Niemieckie spójniki dzielą się na dwie grupy, a różnica nie leży w znaczeniu, tylko w tym, co dzieje się z czasownikiem. Pięć z nich – und, aber, oder, denn, sondern – łączy dwa zdania główne i niczego nie zmienia: czasownik po obu stronach zostaje na drugim miejscu.
Wszystkie pozostałe są podrzędne i wysyłają odmieniony czasownik na koniec: dass, weil, wenn, als, ob, obwohl, damit, bevor, nachdem, während, seit, falls, sobald, solange. Tej długiej listy nie trzeba się uczyć – wystarczy zapamiętać pięć, które nic nie zmieniają. Wszystko, czego na tej liście nie ma, przesuwa czasownik.
Dwie pary wymagają uwagi, bo znaczą prawie to samo, a zachowują się inaczej. Weil jest podrzędny, denn nie – po denn szyk się nie zmienia. Po polsku „bo” i „ponieważ” niczego w szyku nie zmieniają, więc to rozróżnienie jest dla ciebie nowe. Druga para: obwohl („chociaż”) jest spójnikiem podrzędnym, a trotzdem („mimo to”) przysłówkiem, który zajmuje pierwsze miejsce i spycha podmiot za czasownik.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: „ale” i „tylko” to dwa słowa
Polski rozróżnia „ale” i „lecz, tylko” po przeczeniu („nie dziś, tylko jutro”), i niemiecki robi to samo: aber i sondern. Gdzie po polsku po przeczeniu pasuje „tylko” albo „lecz”, po niemiecku stoi sondern: nicht heute, sondern morgen. „Bo” odpowiada raczej denn, a „ponieważ” raczej weil – ale po polsku żadne z nich nie zmienia szyku, więc pilnuj czasownika po weil.
Nicht heute, sondern morgen. Heute nicht, aber morgen vielleicht.Nie dziś, tylko jutro. Dziś nie, ale jutro może tak.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 92 · Łączniki -s- i -n- w złożeniachWróć do ścieżki nauki