Niemieckie słownictwo

Dlaczego akurat te słowa

Każda strona ze słówkami twierdzi, że ma najważniejsze słowa. Prawie żadna nie mówi, jak to zmierzyła. Tutaj to jest powiedziane, bo bez kryterium „ważne” to tylko inny sposób powiedzenia „to, co przyszło nam do głowy”.

Kryterium tej listy nie jest częstotliwość w tekstach, tylko zasięg w codziennym życiu: w ilu sytuacjach sobie poradzisz, jeśli znasz to słowo, a tamtego nie? Dlatego jest tu słowo, o które zapyta cię lekarz, a nie ma książkowego spójnika, który możesz zastąpić innymi słowami – nawet jeśli w tekstach oba pojawiają się mniej więcej równie często.

W praktyce oznacza to cztery zasady, stosowane do każdego słowa z osobna:

• Występuje w sytuacji, którą zna każdy. Zakupy, choroba, pytanie o drogę, umawianie się, wypełnianie formularza. Słownictwa fachowego nie ma tu wcale, choćby w swojej dziedzinie było bardzo częste.
• Nie da się go łatwo zastąpić dwoma innymi słowami. Słowo, które łatwo obejść, należy do wyższego poziomu niż słowo, którego obejść się nie da.
• Ma przykładowe zdanie, które coś wyjaśnia. Słowo bez zdania to linijka w słowniku. Każde słowo tutaj stoi w zdaniu, w którym naprawdę występuje – a nie w takim, w którym tylko pada jego nazwa.
• Pojawia się tylko raz. To, że słowo jest na dwóch listach, wygląda niewinnie, ale nie jest: gdy przećwiczysz obie, wydaje ci się, że umiesz więcej, niż umiesz naprawdę. Pilnuje tego automatyczna kontrola przy budowie strony.

Wybór nie jest więc pomiarem, tylko decyzją tego projektu. Uzasadnioną, udokumentowaną i otwartą na sprzeciw – to więcej, niż może dać liczba bez źródła.

Poziomy

Każde słowo ma przypisany poziom, na którym będzie ci potrzebne. Słowo z pierwszego poziomu nie jest łatwiejsze do wymówienia niż słowo z wyższego – po prostu spotkasz je wcześniej. Pytanie nie brzmi więc, jak trudne jest słowo, tylko od kiedy nie da się bez niego obejść: długie słowo, którego potrzebuje każdy, stoi na pierwszym poziomie, a krótkie, bez którego można się obywać latami, na samej górze.

Kolumna po prawej to kryterium. Jest tam po to, żeby poziomy można było sprawdzić, a nie przyjmować na wiarę – poziom bez pytania byłby tylko etykietą.