Niemieckie czasowniki nieregularne

Wszystkie są tutaj, łącznie 80: każdy z trzema formami, polskim znaczeniem i przykładowym zdaniem – uporządkowane nie alfabetycznie, lecz według tego, co naprawdę się zmienia.

Dlaczego nie alfabetycznie

Zwykła lista to trzy kolumny w porządku alfabetycznym. Znajdziesz tam to, czego szukasz, jeśli już wiesz, czego szukasz – ale do nauki się nie nadaje, bo ukrywa jedyny porządek, jaki tu istnieje. Czasowników jest 80, ale nie są to niezależne od siebie wyjątki. Większość układa się w grupy, w których zachodzi ta sama zmiana; kto zrozumie jedną grupę, uczy się od razu kilku czasowników.

abc Na czerwono i z falistym podkreśleniem: część, która zmienia się w porównaniu z formą podstawową. Wszystko, co pozostaje regularne, zwykłą czcionką.

Znajdź czasownik

Czasowniki: 80.

i – a – u

Czasowniki: 10

Najbardziej regularna rodzina niemieckich czasowników i najlepsza na początek: singen – sang – gesungen, a z nim trinken, finden, schwimmen, beginnen. Kto raz zapamięta tę melodię, resztę dostaje w prezencie.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
singen	sang	gesungen	śpiewać	A2
Wir haben den ganzen Abend gesungen.Śpiewaliśmy przez cały wieczór.
trinken	trank	getrunken	pić	A1
Er hat nur Wasser getrunken.Pił tylko wodę.
finden	fand	gefunden	znaleźć, znajdować	A1
Ich habe den Schlüssel gefunden.Znalazłem klucz.
springen	sprang	gesprungen	skakać, skoczyć	A2
Sie ist über den Zaun gesprungen.Przeskoczyła przez płot.
klingen	klang	geklungen	brzmieć	B1
Das hat merkwürdig geklungen.To brzmiało dziwnie.
sinken	sank	gesunken	tonąć; spadać (ceny, temperatura)	B1
Die Preise sind gesunken.Ceny spadły.
verschwinden	verschwand	verschwunden	znikać, zniknąć	B1
Die Katze ist wieder verschwunden.Kot znowu zniknął.
gewinnen	gewann	gewonnen	wygrać, wygrywać	A2
Sie hat den ersten Preis gewonnen.Zdobyła pierwszą nagrodę.
beginnen	begann	begonnen	zaczynać, zacząć	A2
Der Film hat schon begonnen.Film już się zaczął.
schwimmen	schwamm	geschwommen	pływać, płynąć	A2
Wir sind im See geschwommen.Pływaliśmy w jeziorze.

ei – i(e) – i(e)

Czasowniki: 9

Wszystkie zaczynają się od ei, które czyta się jak polskie „aj”. W drugiej i trzeciej formie zostaje ta sama samogłoska, więc trzeba zapamiętać tylko jedną zmianę. Czy będzie to krótkie i, czy długie ie, decyduje spółgłoska po niej.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
bleiben	blieb	geblieben	zostać, zostawać	A1
Wir sind zu Hause geblieben.Zostaliśmy w domu.
schreiben	schrieb	geschrieben	pisać, napisać	A1
Ich habe ihr gestern geschrieben.Napisałem do niej wczoraj.
steigen	stieg	gestiegen	wchodzić, wspinać się; rosnąć	B1
Die Temperatur ist gestiegen.Temperatura wzrosła.
scheinen	schien	geschienen	świecić; wydawać się	B1
Die Sonne hat den ganzen Tag geschienen.Słońce świeciło przez cały dzień.
leihen	lieh	geliehen	pożyczać (komuś albo od kogoś)	B1
Ich habe ihm das Auto geliehen.Pożyczyłem mu samochód.
beißen	biss	gebissen	gryźć, ugryźć	B1
Der Hund hat ihn gebissen.Pies go ugryzł.
reiten	ritt	geritten	jeździć konno	B1
Als Kind ist sie viel geritten.Jako dziecko dużo jeździła konno.
schneiden	schnitt	geschnitten	ciąć, kroić, skaleczyć	A2
Ich habe mir in den Finger geschnitten.Skaleczyłem się w palec.
streiten	stritt	gestritten	kłócić się, spierać się	B1
Die beiden haben oft gestritten.Ci dwaj często się kłócili.

ie – o – o

Czasowniki: 10

Znowu druga i trzecia forma są takie same – pracy jest o połowę mniej. W tej rodzinie jest dużo codziennych czasowników ruchu i odczuwania: fliegen, ziehen, riechen, schließen. Pamiętaj, że ie to po prostu długie „i”.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
fliegen	flog	geflogen	latać, lecieć	A2
Wir sind nach Wien geflogen.Polecieliśmy do Wiednia.
ziehen	zog	gezogen	ciągnąć; przeprowadzać się	B1
Sie sind nach Berlin gezogen.Przeprowadzili się do Berlina.
bieten	bot	geboten	oferować, proponować	B1
Man hat ihm eine Stelle geboten.Zaproponowano mu posadę.
verlieren	verlor	verloren	zgubić, stracić, przegrać	A2
Ich habe meinen Ausweis verloren.Zgubiłem dowód osobisty.
schieben	schob	geschoben	pchać, przesuwać	B1
Wir haben das Auto geschoben.Pchaliśmy samochód.
frieren	fror	gefroren	marznąć; zamarzać	B1
Ich habe die ganze Nacht gefroren.Marzłem przez całą noc.
riechen	roch	gerochen	wąchać; pachnieć, czuć (zapach)	B1
Es hat nach Rauch gerochen.Czuć było dym.
schließen	schloss	geschlossen	zamykać, zamknąć	A2
Der Laden hat um sechs geschlossen.Sklep zamknął się o szóstej.
gießen	goss	gegossen	lać, nalewać; podlewać (kwiaty)	B1
Ich habe die Blumen gegossen.Podlałem kwiaty.
wiegen	wog	gewogen	ważyć	B1
Das Paket hat vier Kilo gewogen.Paczka ważyła cztery kilo.

e – a – o / e – a – e

Czasowniki: 16

Czasowniki na e dzielą się na dwie grupy. Większość robi e – a – o (sprechen – sprach – gesprochen); mniejsza grupa wraca w Partizip II do e (geben – gab – gegeben). Obie zmieniają samogłoskę już w czasie teraźniejszym i to je zdradza: du sprichst, er gibt.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
sprechen	sprach	gesprochen	mówić, rozmawiać	A1
Wir haben lange gesprochen.Rozmawialiśmy długo.
nehmen	nahm	genommen	brać, wziąć	A1
Ich habe den früheren Zug genommen.Pojechałem wcześniejszym pociągiem.
helfen	half	geholfen	pomagać, pomóc	A2
Er hat mir sehr geholfen.Bardzo mi pomógł.
treffen	traf	getroffen	spotkać; trafić	A2
Wir haben uns gestern getroffen.Spotkaliśmy się wczoraj.
brechen	brach	gebrochen	łamać, złamać	B1
Er hat sich den Arm gebrochen.Złamał rękę.
stehlen	stahl	gestohlen	kraść, ukraść	B1
Man hat ihr das Rad gestohlen.Ukradli jej rower.
sterben	starb	gestorben	umierać, umrzeć	B1
Er ist im Winter gestorben.Zmarł zimą.
werfen	warf	geworfen	rzucać, rzucić	B1
Sie hat mir den Ball geworfen.Rzuciła mi piłkę.
essen	aß	gegessen	jeść	A1
Wir haben schon gegessen.Już jedliśmy.
geben	gab	gegeben	dawać, dać	A1
Sie hat mir das Buch gegeben.Dała mi książkę.
lesen	las	gelesen	czytać, przeczytać	A1
Ich habe es zweimal gelesen.Przeczytałem to dwa razy.
sehen	sah	gesehen	widzieć, zobaczyć	A1
Hast du den Film gesehen?Widziałeś ten film?
vergessen	vergaß	vergessen	zapominać, zapomnieć	A2
Ich habe den Termin vergessen.Zapomniałem o wizycie.
bitten	bat	gebeten	prosić	A2
Ich habe ihn um Hilfe gebeten.Poprosiłem go o pomoc.
liegen	lag	gelegen	leżeć; znajdować się	A2
Das Buch hat auf dem Tisch gelegen.Książka leżała na stole.
sitzen	saß	gesessen	siedzieć	A2
Wir haben draußen gesessen.Siedzieliśmy na zewnątrz.

a – u – a / a – ie – a

Czasowniki: 11

Te wracają tam, skąd wyszły: Partizip II ma tę samą samogłoskę co bezokolicznik. Większość dostaje w czasie teraźniejszym Umlaut (fahren – du fährst), a to ä jest znakiem, że czasownik jest mocny.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
fahren	fuhr	gefahren	jechać, jeździć; prowadzić (pojazd)	A1
Wir sind mit dem Zug gefahren.Pojechaliśmy pociągiem.
tragen	trug	getragen	nosić, nieść; mieć na sobie	A2
Sie hat den Koffer allein getragen.Sama zaniosła walizkę.
schlagen	schlug	geschlagen	bić, uderzyć; wybijać (godzinę)	B1
Die Uhr hat zwölf geschlagen.Zegar wybił dwunastą.
wachsen	wuchs	gewachsen	rosnąć	B1
Der Baum ist schnell gewachsen.Drzewo szybko urosło.
waschen	wusch	gewaschen	prać, myć	A2
Ich habe die Wäsche gewaschen.Wyprałem pranie.
fallen	fiel	gefallen	padać, upaść, spaść	A2
Der Schlüssel ist gefallen.Klucz spadł.
halten	hielt	gehalten	trzymać; zatrzymać się	A2
Der Zug hat nicht gehalten.Pociąg się nie zatrzymał.
lassen	ließ	gelassen	zostawić; pozwolić; kazać zrobić	A2
Ich habe den Schirm zu Hause gelassen.Zostawiłem parasol w domu.
schlafen	schlief	geschlafen	spać	A1
Ich habe gut geschlafen.Dobrze spałem.
raten	riet	geraten	radzić; zgadywać	B1
Er hat mir davon abgeraten.Odradził mi to.
fangen	fing	gefangen	łapać, złapać	B1
Er hat den Ball gefangen.Złapał piłkę.

Każdy po swojemu

Czasowniki: 24

Tu nie pomaga żaden wzór. Mieszkają tu czasowniki mieszane – słaba końcówka, zmieniona samogłoska – i garstka zupełnie nieregularnych. Nie ma ich tak wielu, jak każe sława niemieckich czasowników, a te najczęstsze i tak znasz najwcześniej.

Forma podstawowa	Czas przeszły	Imiesłów	Polski	Poziom
sein	war	gewesen	być	A1
Ich bin noch nie dort gewesen.Nigdy tam nie byłem.
haben	hatte	gehabt	mieć	A1
Wir haben keine Zeit gehabt.Nie mieliśmy czasu.
werden	wurde	geworden	stawać się, zostać; (czasownik posiłkowy)	A1
Es ist kalt geworden.Zrobiło się zimno.
gehen	ging	gegangen	iść, chodzić (pieszo)	A1
Wir sind zu Fuß gegangen.Poszliśmy pieszo.
stehen	stand	gestanden	stać	A2
Er hat lange am Fenster gestanden.Długo stał przy oknie.
tun	tat	getan	robić, czynić	A2
Ich habe nichts getan.Nic nie zrobiłem.
kommen	kam	gekommen	przychodzić, przyjść; przyjechać	A1
Sie ist zu spät gekommen.Spóźniła się.
rufen	rief	gerufen	wołać, wzywać	A2
Wir haben einen Arzt gerufen.Wezwaliśmy lekarza.
heißen	hieß	geheißen	nazywać się; znaczyć	A1
Wie hat der Ort geheißen?Jak nazywała się ta miejscowość?
laufen	lief	gelaufen	biegać; chodzić; działać	A2
Wir sind den ganzen Weg gelaufen.Przeszliśmy całą drogę pieszo.
bringen	brachte	gebracht	przynosić, przywozić; odprowadzać	A2
Sie hat uns Blumen gebracht.Przyniosła nam kwiaty.
denken	dachte	gedacht	myśleć	A2
Ich habe an dich gedacht.Myślałem o tobie.
kennen	kannte	gekannt	znać (osobę, miejsce)	A2
Ich habe ihn kaum gekannt.Prawie go nie znałem.
nennen	nannte	genannt	nazywać; podawać, wymieniać	B1
Sie hat kein Datum genannt.Nie podała żadnej daty.
rennen	rannte	gerannt	biec, pędzić	B1
Er ist zum Bus gerannt.Pobiegł na autobus.
brennen	brannte	gebrannt	palić się, płonąć	B1
Das Licht hat die ganze Nacht gebrannt.Światło paliło się przez całą noc.
wissen	wusste	gewusst	wiedzieć	A2
Das habe ich nicht gewusst.Nie wiedziałem o tym.
mögen	mochte	gemocht	lubić	A1
Sie hat ihn von Anfang an gemocht.Od początku go lubiła.
können	konnte	gekonnt	móc, umieć	A1
Das habe ich nicht gekonnt.Nie potrafiłem tego zrobić.
müssen	musste	gemusst	musieć	A1
Ich habe leider gemusst.Niestety musiałem.
dürfen	durfte	gedurft	móc (za pozwoleniem), wolno	A2
Das hat er nicht gedurft.Nie wolno mu było.
sollen	sollte	gesollt	mieć (coś zrobić), powinno się	A2
Das hat sie nicht gesollt.Nie powinna była tego robić.
wollen	wollte	gewollt	chcieć	A1
Das habe ich nicht gewollt.Tego nie chciałem.
verstehen	verstand	verstanden	rozumieć, zrozumieć	A1
Ich habe die Frage nicht verstanden.Nie zrozumiałem pytania.

Ćwicz trzy formy

Jedna forma podstawowa, dwie brakujące. Liczy się tylko to, co wpiszesz – cudzysłowy, wielkie litery i spacje nie są błędem, tylko się je pomija.