B1 · Słowa: 64
Praca i zatrudnienie po niemiecku
Umowa, wypłata, zmiana, zwolnienie lekarskie – słowa, które w Niemczech decydują o tym, ile naprawdę dostajesz na konto.
Wiele osób, które mówią po polsku, pracuje w Niemczech – w opiece, w budownictwie, w logistyce, przy sezonowych pracach – i te słowa spotyka najpierw na umowie, a nie w podręczniku. Kilka spraw warto znać od razu. der Arbeitsvertrag (umowa o pracę) powinien być na piśmie; die Probezeit to okres próbny, zwykle do sześciu miesięcy. Z wypłaty brutto (brutto) pracodawca od razu potrąca podatek od wynagrodzenia (die Lohnsteuer) i składki – także na kasę chorych (die Krankenkasse), bo ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe. Przy Minijob zarabiasz niewiele i prawie bez potrąceń, ale też z mniejszą ochroną. Gdy zachorujesz, lekarz wystawia zwolnienie (krankschreiben), a ty musisz od razu dać znać w pracy. Uważaj na kilka fałszywych przyjaciół: die Rente to emerytura, a nie polska renta; der Leiter to kierownik, a die Leiter – drabina.
Słowa
Czasownik (19)
verdienenzarabiać; zasługiwaćCzasownikA2
einstellenzatrudniać; ustawiać, regulowaćCzasownikB1
Rozdzielny: Die Firma stellt ein. Też „ustawić” – die Heizung einstellen.
kündigenwypowiedzieć (umowę), złożyć wypowiedzenieCzasownikB1
Działa w obie strony: pracownik i pracodawca. Wypowiedzenie umowy o pracę musi być na piśmie, na papierze.
erledigenzałatwić, zrobićCzasownikB1
sich kümmernzajmować się, troszczyć sięCzasownikB1
Z przyimkiem um: sich um etwas kümmern.
krankschreibenwystawić zwolnienie lekarskieCzasownikB1
Rozdzielny: Der Arzt schreibt mich krank. Pracodawcę zawiadamiasz od razu, pierwszego dnia.
anbietenoferować, proponowaćCzasownikA2
beendenkończyć, zakończyćCzasownikA2
organisierenorganizowaćCzasownikA2
führenprowadzić; kierowaćCzasownikB1
behaltenzatrzymać, zachowaćCzasownikB1
besitzenposiadaćCzasownikB1
kämpfenwalczyćCzasownikB1
verhandelnnegocjowaćCzasownikB1
erfüllenspełniaćCzasownikB1
durchführenprzeprowadzaćCzasownikB1
auszahlenwypłacaćCzasownikB1
weitergebenprzekazywać dalejCzasownikB1
kürzenobcinać, skracaćCzasownikB1
Rzeczownik (42)
die ArbeitpracaRzeczownikA1
zur Arbeit gehen – „iść do pracy”, bei der Arbeit – „w pracy”.
die Stellestanowisko, posada, praca; miejsceRzeczownikA2
W ogłoszeniach: Stellenangebot – „oferta pracy”.
die FirmafirmaRzeczownikA2
Liczba mnoga: die Firmen.
das UnternehmenprzedsiębiorstwoRzeczownikB1
das BürobiuroRzeczownikA1
der ChefszefRzeczownikA2
Kobieta: die Chefin. Do szefa mówi się zwykle Sie.
der MitarbeiterpracownikRzeczownikB1
Kobieta: die Mitarbeiterin. W ogłoszeniach też Mitarbeiter (m/w/d).
die AbteilungdziałRzeczownikB1
der VertragumowaRzeczownikB1
Umowa o pracę: der Arbeitsvertrag; umowa na czas określony: befristeter Vertrag. Nie podpisuj niczego, czego nie rozumiesz.
das Gehaltpensja, wynagrodzenie (miesięczne)RzeczownikB1
Rodzaj nijaki: das Gehalt. Kwota brutto i netto – brutto, netto – różnią się o podatek i składki.
der Lohnpłaca, wypłata (zwykle godzinowa)RzeczownikB1
Płaca minimalna: der Mindestlohn. Podatek od płacy: die Lohnsteuer.
die Bewerbungpodanie o pracę, aplikacjaRzeczownikB1
Zwykle list motywacyjny, CV i świadectwa. Czasownik: sich bewerben um.
der Lebenslaufżyciorys, CVRzeczownikB1
W Niemczech często ze zdjęciem i datą urodzenia, chronologicznie albo od najnowszego.
das Vorstellungsgesprächrozmowa kwalifikacyjnaRzeczownikB1
die Arbeitszeitczas pracy, godziny pracyRzeczownikA2
die ÜberstundenadgodzinaRzeczownikB1
Zwykle w liczbie mnogiej: Überstunden machen – „robić nadgodziny”.
die PauseprzerwaRzeczownikA1
die Besprechungzebranie, naradaRzeczownikB1
die Unterlagendokumenty, papieryRzeczownikB1
Tylko w liczbie mnogiej.
die Aufgabezadanie, obowiązekRzeczownikA2
das ProjektprojektRzeczownikB1
die Fristtermin, termin ostatecznyRzeczownikB1
Termin, do którego coś trzeba zrobić. Umówione spotkanie to der Termin.
die VerantwortungodpowiedzialnośćRzeczownikB1
die Ausbildungnauka zawodu, wykształcenie zawodoweRzeczownikB1
Niemiecka nauka zawodu łączy szkołę i pracę w firmie i trwa zwykle dwa do trzech lat.
die Fortbildungszkolenie, doszkalanieRzeczownikB1
die ErfahrungdoświadczenieRzeczownikB1
die Kenntnisseznajomość, umiejętnościRzeczownikB1
Zwykle w liczbie mnogiej: Deutschkenntnisse, Computerkenntnisse.
der Bereichdziedzina, obszar, zakresRzeczownikB1
die WerkstattwarsztatRzeczownikB1
die Schichtzmiana (w pracy); warstwaRzeczownikB1
Frühschicht, Spätschicht, Nachtschicht – ranna, popołudniowa, nocna. Polskie „szychta” pochodzi właśnie od tego słowa.
die SteuerpodatekRzeczownikB1
die Steuer – podatek, das Steuer – kierownica. Numer identyfikacji podatkowej: die Steuer-ID.
der Jobpraca, robotaRzeczownikA2
Potocznie. Minijob to praca za niewielkie wynagrodzenie z uproszczonymi składkami.
der Leiterkierownik, dyrektorRzeczownikB1
der Leiter – kierownik, die Leiter – drabina.
der KochkucharzRzeczownikA2
Kobieta: die Köchin.
das EinkommendochódRzeczownikB1
das PersonalpersonelRzeczownikB1
Rzeczownik zbiorowy w liczbie pojedynczej. Dział kadr: die Personalabteilung.
der KontaktkontaktRzeczownikA2
die PlanungplanowanieRzeczownikB1
der PlanplanRzeczownikA2
der HerstellerproducentRzeczownikB1
das ProduktproduktRzeczownikB1
die Positionstanowisko, pozycjaRzeczownikB1
Przymiotnik (3)
arbeitslosbezrobotnyPrzymiotnikB1
W urzędzie pracy (die Agentur für Arbeit) trzeba się zgłosić wcześnie, często jeszcze przed końcem umowy.
zuständigodpowiedzialny, właściwy (za coś)PrzymiotnikB1
Częste w urzędach: Wer ist dafür zuständig? – „kto się tym zajmuje?”.
selbständigsamozatrudniony; samodzielnyPrzymiotnikB1
Jako selbständig sam płacisz podatek i ubezpieczenie. Pisze się też selbstständig.
Ta lista należy do kategorii Praca, pieniądze i zakupy – listy: trzy, słowa: 151; całą kategorię też można ćwiczyć.
Ćwicz tę listę
Z tych słów (64) w każdej rundzie tyle, ile chcesz – aż do wszystkich: najpierw te, które są dziś do powtórki, potem nowe. Najpierw wybierasz, potem uzupełniasz lukę, potem wpisujesz słowo samodzielnie. Błędy szybko wracają.