Trzy rodzaje

Każdy niemiecki rzeczownik jest męski, żeński albo nijaki, a rodzaj widać na rodzajniku: der Tisch, die Lampe, das Fenster. To ci znane: po polsku „stół” jest męski, „lampa” żeńska, a „okno” nijakie — i tutaj akurat wszystkie trzy się zgadzają. Rodzaj gramatyczny to klasa, do której należy słowo, a nie cecha rzeczy; z płcią pokrywa się tylko u ludzi i niektórych zwierząt.

Kłopot polega na tym, że polski i niemiecki przydzielają rodzaj według różnych reguł. Polski patrzy głównie na końcówkę polskiego słowa: „-a” to zwykle żeński, „-o” i „-e” nijaki. Niemiecki ma własne końcówki i własne tradycje, więc polski rodzaj jest złym doradcą: „słońce” jest nijakie, a die Sonne żeńska; „miasto” nijakie, a die Stadt żeńska; „kawa” żeńska, a der Kaffee męski. Jedyna pewna metoda: każdy rzeczownik uczyć się z rodzajnikiem, jak jedno słowo — nie „stół”, tylko der Tisch.

Najsłynniejszy przykład to das Mädchen: „dziewczyna”, a jednak nijakie. Nijakie, bo kończy się na -chen, a każdy rzeczownik na -chen jest nijaki. Końcówka pokonała znaczenie i to dokładnie pokazuje, gdzie mieszka rodzaj: nie w rzeczy, tylko w formie słowa. Polski zna podobny przypadek: „to dziewczę”, „to chłopię” też są nijakie.

Rodzaj nie jest też przypadkowy. Końcówki niezawodnie go zdradzają, a kilkadziesiąt reguł obejmuje większość słów, które spotkasz w pierwszych latach nauki. Naucz się reguł końcówek, resztę zapamiętuj jako część słowa.