A1 · Alfabet i wymowa
Akcent, wielkie litery i ostre s
gdzie pada akcent i co pokazuje pisownia
Akcent zwykle na pierwszej sylabie, nie na przedostatniej jak po polsku, a każdy rzeczownik wielką literą.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Akcent na pierwszej sylabie, chyba że przedrostek mówi inaczej; każdy rzeczownik wielką literą.
- Forma
- Arbeit, Sprache, Morgenakcent na pierwszej sylabie
- Słowa sygnałowe
- be-
- ver-
- an-
- auf-
- -ion
- -ieren
- ß
- ss
- Pułapka
- Źle:Ich habe einen hund.Dobrze:Ich habe einen Hund.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Jak się to pisze i wymawia
W każdym wierszu najpierw jest zasada, potem niemieckie przykłady, które ją pokazują.
| akcent na pierwszej sylabie | Arbeit, Sprache, Morgen |
| be-, ge-, er-, ver- nigdy bez akcentu | bezahlen, verstehen |
| przedrostki rozdzielne z akcentem | anrufen, aufstehen |
| akcent na końcówce | Information, studieren |
| ß po długiej samogłosce | Straße, Fuß, heißen |
| ss po krótkiej samogłosce | Wasser, Fluss, muss |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacie
Większość słów ma akcent na pierwszej sylabie.
Die Arbeit beginnt am Morgen.Praca zaczyna się rano.
be-, ge-, er-, ver-, zer- i ent- nigdy nie mają akcentu.
Kann ich bezahlen?Mogę zapłacić?
Przedrostek rozdzielny zawsze ma akcent.
Ich muss früh aufstehen.Muszę wcześnie wstać.
Każdy rzeczownik zaczyna się wielką literą.
Ich habe einen Hund und eine Katze.Mam psa i kota.
ß stoi po długiej samogłosce, ss po krótkiej.
Die Straße führt zum Fluss.Ulica prowadzi do rzeki.
Przykładowe zdania
Ich studiere an der Universität.Studiuję na uniwersytecie.
Am Samstag gehen wir einkaufen.W sobotę idziemy na zakupy.
Wo ist der Bahnhof?Gdzie jest dworzec?
Kannst du mir das erklären?Możesz mi to wyjaśnić?
Wie heißt diese Straße?Jak nazywa się ta ulica?
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Polskie ucho szuka akcentu na przedostatniej sylabie i w dłuższych słowach trafia źle: Arbeitszimmer brzmi wtedy „arbajc-CI-mer” zamiast „AR-bajc-cimer”. Słowo zostanie zrozumiane, ale brzmi obco. W pisaniu najczęstszy błąd to mała litera: po polsku wielką literę dostają tylko nazwy własne, a po niemiecku rzeczownik napisany małą literą jest błędem ortograficznym, gdziekolwiek stoi w zdaniu.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Większość niemieckich słów ma akcent na pierwszej sylabie: Arbeit, Sprache, Morgen, Fenster. Polski kładzie akcent prawie zawsze na przedostatnią sylabę. W słowach dwusylabowych to się zgadza z niemieckim — przedostatnia jest tu pierwszą — ale w dłuższych już nie: Arbeiter to „AR-baj-ter”, nie „ar-BAJ-ter”, a Krankenhaus „KRAN-ken-haus”, nie „kran-KEN-haus”. Tu trzeba świadomie akcentować początek. Złożenia trzymają akcent na pierwszej części: Bahnhof, Kühlschrank, Krankenhaus.
Przedrostki zmieniają tę zasadę i warto to wiedzieć wcześnie. Nierozdzielne be-, ge-, er-, ver-, zer- i ent- nigdy nie są akcentowane, akcent przechodzi na rdzeń: bezahlen, Geschenk, verstehen, erzählen. Rozdzielne przedrostki są zawsze akcentowane: anrufen, aufstehen, einkaufen. Słowa obcego pochodzenia mają akcent często na końcu: Information, Universität, studieren — inaczej niż polskie „informacja”, „uniwersytet”.
Niemiecki nie ma znaków akcentu; kropki nad ä, ö i ü należą do litery. Pisownia pokazuje za to dwie inne rzeczy. Po pierwsze, każdy rzeczownik zaczyna się wielką literą, gdziekolwiek stoi: Ich habe einen Hund und eine Katze. Po polsku wielka litera przysługuje tylko nazwom własnym. Po drugie, ß i ss pokazują długość poprzedzającej samogłoski: po długiej samogłosce albo dwugłosce ß (Straße, Fuß, heißen), po krótkiej ss (Wasser, Fluss, muss). W Szwajcarii ß się nie używa, wszędzie pisze się ss.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 6 · Przypadki – przeglądWróć do ścieżki nauki