B1 · Rzeczowniki: rodzaj, liczba mnoga, złożenia
Słowa obce i ich liczba mnoga
„das Auto, die Autos; das Thema, die Themen”
Liczba mnoga na -s należy do zapożyczeń; słowa greckie i łacińskie zachowują własne końcówki.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Angielskie i francuskie biorą -s; łacińskie i greckie zachowują swoje.
- Forma
- das Auto → die Autos-s
- Słowa sygnałowe
- -s
- -um
- -a
- -us
- -ion
- Fremdwort
- Pułapka
- Źle:die Themas, die MuseumsDobrze:die Themen, die Museen
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Od formy podstawowej do nowej formy
Każdy wiersz mówi najpierw, co wyraża forma, a potem pokazuje ją po niemiecku: przed strzałką forma podstawowa, za nią wynik.
| -s | das Auto → die Autos |
| -um → -en | das Museum → die Museen |
| -um → -a | das Praktikum → die Praktika |
| -a → -en | das Thema → die Themen |
| -us → -en | der Rhythmus → die Rhythmen |
| bez zmian | der Computer → die Computer |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacie
Słowa z angielskiego i francuskiego mają -s.
zwei Hotels, drei Restaurantsdwa hotele, trzy restauracje
Łacińskie słowa na -um tworzą liczbę mnogą na -en albo -a.
das Zentrum → die Zentrencentrum → centra
Słowo zakończone już na -er, -en albo -el zwykle się nie zmienia.
der Computer → die Computerkomputer → komputery
Rodzaju trzeba się nauczyć razem ze słowem.
die E-Mail, der Laptop, das Handye-mail, laptop, komórka
Przykładowe zdania
Wir haben zwei Autos.Mamy dwa samochody.
Die Museen sind montags zu.Muzea są w poniedziałki zamknięte.
Sie schreibt drei E-Mails.Ona pisze trzy maile.
Die Themen stehen im Programm.Tematy są w programie.
Er macht zwei Praktika.On robi dwie praktyki.
Więcej przykładowych zdań (6)
Es gibt zwei Restaurants im Ort.W miejscowości są dwie restauracje.
Die Visa sind fertig.Wizy są gotowe.
Beide Zentren sind geschlossen.Oba centra są zamknięte.
Wir brauchen neue Laptops.Potrzebujemy nowych laptopów.
Die Diskussionen dauerten lange.Dyskusje trwały długo.
Zwei Kilos? Nein: zwei Kilo.„Zwei Kilos”? Nie: „zwei Kilo”.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Liczba mnoga na -s nie jest ogólną niemiecką liczbą mnogą i nie można jej dopisać do wszystkiego, co wygląda obco. Należy do słów z angielskiego i francuskiego; słowa łacińskie i greckie zachowały w niemieckim własne końcówki i to one pojawiają się najczęściej w tekstach urzędowych i naukowych. Polski może tu nawet pomóc: kto pamięta „muzea” zamiast „muzeumy”, ten nie napisze Museums. Mimo to jedyną pewną drogą jest uczenie się liczby mnogiej razem ze słowem.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Niemiecki ma cztery rodzime wzory liczby mnogiej — -e, -er, -(e)n i brak końcówki — i piąty, który przyszedł z zapożyczeniami: -s. Spotkasz go w słowach z angielskiego i francuskiego oraz w skrótach: das Auto → die Autos, das Hotel → die Hotels, der Chef → die Chefs, die CD → die CDs. Rodzime niemieckie rzeczowniki prawie nigdy go nie mają.
Słowa łacińskie i greckie często zachowują własną liczbę mnogą. Das Thema → die Themen, das Museum → die Museen, der Rhythmus → die Rhythmen, das Praktikum → die Praktika. Największa i najbardziej przewidywalna grupa to -um: -um odpada, w jego miejsce przychodzi -en albo -a. Polski zna tę grupę: „muzeum – muzea”, „centrum – centra” — tylko że niemiecki woli -en: Museen, Zentren.
Rodzaju zapożyczenia nie da się wyprowadzić i trzeba się go nauczyć, ale jest przydatna tendencja: słowo obce zwykle przejmuje rodzaj najbliższego niemieckiego słowa. Die E-Mail idzie za die Post, der Laptop za der Rechner. To wskazówka, nie reguła. Większość tych słów znasz z polskiego — hotel, muzeum, temat, laptop — i ta znajomość jest pułapką: polskie słowo nie mówi ci ani o rodzajniku, ani o liczbie mnogiej. „Temat” jest męski, a das Thema nijakie.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 105 · Zaimki dzierżawcze samodzielnie: meinsWróć do ścieżki nauki