A1 · Szyk zdania
Czasownik na drugim miejscu
jeden element, potem czasownik
Przed odmienionym czasownikiem stoi dokładnie jeden element. Jeśli nie jest nim podmiot, podmiot idzie za czasownikiem.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Jeden element, potem czasownik. Podmiot nie na początku? Wtedy zaraz za czasownikiem.
- Forma
- Ich fahre morgen nach Berlin.najpierw podmiot
- Słowa sygnałowe
- heute
- morgen
- deshalb
- dann
- vielleicht
- aber
- und
- Pułapka
- Źle:Morgen ich fahre nach Berlin.Dobrze:Morgen fahre ich nach Berlin.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
| najpierw podmiot | Ich fahre morgen nach Berlin. |
| najpierw czas | Morgen fahre ich nach Berlin. |
| najpierw miejsce | Nach Berlin fahre ich morgen. |
| najpierw dopełnienie | Den Brief schreibe ich später. |
| najpierw zdanie podrzędne | Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause. |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Czasownik odmieniony jest w zdaniu głównym zawsze drugim elementem.
Heute Abend kommt mein Bruder.Dziś wieczorem przychodzi mój brat.
Przed nim stoi dokładnie jeden element – nigdy dwa.
Morgen fahre ich nach Berlin.Jutro jadę do Berlina.
Jeśli na początku stoi coś innego niż podmiot, podmiot idzie zaraz za czasownikiem.
Deshalb bleibe ich zu Hause.Dlatego zostaję w domu.
und, aber, oder, denn i sondern nie liczą się jako element i niczego nie zmieniają.
Aber ich habe keine Zeit.Ale nie mam czasu.
Przykładowe zdania
Am Montag beginnt der Kurs.Kurs zaczyna się w poniedziałek.
Leider kann ich nicht kommen.Niestety nie mogę przyjść.
Diesen Film habe ich schon gesehen.Ten film już widziałem.
Nach der Arbeit gehe ich einkaufen.Po pracy idę na zakupy.
Vielleicht hat er das vergessen.Może on o tym zapomniał.
Więcej przykładowych zdań (8)
Im Sommer fahren wir ans Meer.Latem jeździmy nad morze.
Das habe ich nicht gewusst.Tego nie wiedziałem.
Dann rufe ich dich an.Potem do ciebie zadzwonię.
Seit gestern regnet es ohne Pause.Od wczoraj pada bez przerwy.
Mit dem Auto ist man schneller.Samochodem jest szybciej.
Natürlich helfe ich dir.Oczywiście, że ci pomogę.
Trotzdem war es ein guter Abend.Mimo to był to dobry wieczór.
Meinem Bruder gefällt die Wohnung nicht.Mojemu bratu mieszkanie się nie podoba.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Polski szyk pozwala na „jutro ja jadę do Berlina” i stąd bierze się najczęstszy błąd: Morgen ich fahre nach Berlin. To nie jest kwestia wyczucia, tylko jednej reguły: jeśli coś stoi przed czasownikiem, podmiot stoi za nim. Policz elementy przed czasownikiem – jeśli są dwa, zdanie jest błędne. Poprawnie: Morgen fahre ich nach Berlin.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
W niemieckim zdaniu głównym czasownik odmieniony stoi na drugim miejscu. Nie musi to być drugie słowo – liczy się drugi element: Am nächsten Montag to jeden element, choć ma trzy słowa. Na pierwszym miejscu może stać prawie wszystko: podmiot, określenie czasu, miejsca, dopełnienie, całe zdanie podrzędne.
Jeśli na początku nie stoi podmiot, podmiot przechodzi za czasownik: Ich fahre morgen, ale Morgen fahre ich. Po polsku „jutro ja jadę” i „jutro jadę ja” są równie możliwe, a zaimek zwykle w ogóle się pomija – „jutro jadę”. Po niemiecku zaimka pominąć nie wolno i jego miejsce jest ustalone: zaraz za czasownikiem.
Spójniki und, aber, oder, denn i sondern nie liczą się jako element. Stoją jakby przed zdaniem i nic nie zmieniają: Aber ich habe keine Zeit. Inne słowa, które po polsku wyglądają podobnie – deshalb(„dlatego”)trotzdem(„mimo to”)dann(„potem”) – liczą się jako element i przesuwają podmiot za czasownik: Deshalb bleibe ich zu Hause.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: swobodny szyk i stałe drugie miejsce
Po polsku szyk służy temu, co chcesz podkreślić: „Jutro jadę do Berlina”, „Do Berlina jadę jutro”, „Jadę do Berlina jutro” – wszystkie są poprawne. Niemiecki też pozwala przesuwać elementy, ale tylko wokół jednego stałego punktu: czasownik odmieniony zostaje na drugim miejscu. Morgen fahre ich nach Berlin, Nach Berlin fahre ich morgen, Ich fahre morgen nach Berlin. Polskie „jadę jutro” na początku zdania twierdzącego nie ma odpowiednika – czasownik na pierwszym miejscu oznacza po niemiecku pytanie albo polecenie. Do tego zaimek: polski go pomija, bo osobę widać po końcówce („jadę”), niemiecki zawsze go wymaga – ich fahre, nigdy samo fahre.
Ich bin gestern ins Kino gegangen.Wczoraj byłem w kinie.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 10 · Sześć czasowników modalnychWróć do ścieżki nauki