B1 · Czasy
Präteritum (czas przeszły prosty)
przeszłość pisana
Czas przeszły książek i sprawozdań — i kilku czasowników, które używają go także w mowie.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Książki go używają. Mowa używa „war”, „hatte” i czasowników modalnych.
- Kiedy
- Zaprzeszłość
- Przeszłość
- Przeszłość powiązana z teraźniejszością
- Teraźniejszość
- Przyszłość
- Zakończone w przyszłości
Przeszłość — Coś, co się wydarzyło, skończyło i zostało tam, gdzie się wydarzyło.
- Forma
- ich machteja (zrobić, słaby)
- Słowa sygnałowe
- -te
- -ten
- war
- hatte
- konnte
- damals
- plötzlich
- Pułapka
- Źle:Ich gingte nach Hause.Dobrze:Ich ging nach Hause.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Jak tworzy się formy
W każdym wierszu najpierw jest znaczenie, potem forma niemiecka. Kolory pokazują, co zmienia się od jednej formy do następnej.
temat (regularny) temat (nieregularny) znacznik czasu końcówka osobowa
| ja (zrobić, słaby) | ich machte |
| ty (zrobić) | du machtest |
| on, ona, ono (zrobić) | er / sie / es machte |
| my (zrobić) | wir machten |
| „wy” (zrobić) | ihr machtet |
| oni, one; „Sie” (zrobić) | sie / Sie machten |
| ja (iść, mocny) | ich ging |
| ty (iść) | du gingst |
| on, ona, ono (iść) | er / sie / es ging |
| my (iść) | wir gingen |
| „wy” (iść) | ihr gingt |
| oni, one; „Sie” (iść) | sie / Sie gingen |
| ja (być) | ich war |
| ty (być) | du warst |
| on, ona, ono (być) | er / sie / es war |
| my (być) | wir waren |
| „wy” (być) | ihr wart |
| oni, one; „Sie” (być) | sie / Sie waren |
| ja (mieć) | ich hatte |
| ty (mieć) | du hattest |
| on, ona, ono (mieć) | er / sie / es hatte |
| my (mieć) | wir hatten |
| „wy” (mieć) | ihr hattet |
| oni, one; „Sie” (mieć) | sie / Sie hatten |
| czasowniki modalne | ich konnte, ich musste, ich wollte |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Czasowniki słabe dodają do tematu -te, a potem końcówkę osobową.
Sie wartete eine Stunde.Ona czekała godzinę.
Czasowniki mocne zmieniają samogłoskę tematu i w formach ich i er nie mają końcówki.
Ich fand das gut.Uznałem to za dobre.
sein, haben i czasowniki modalne używają Präteritum w mowie i w piśmie.
Ich konnte nicht kommen.Nie mogłem przyjść.
Präteritum i Perfekt znaczą to samo. O wyborze decyduje rejestr, a nie czas.
Er ging nach Hause. / Er ist nach Hause gegangen.On poszedł do domu. / On poszedł do domu.
Przykładowe zdania
Er wohnte damals in Leipzig.On mieszkał wtedy w Lipsku.
Plötzlich klingelte das Telefon.Nagle zadzwonił telefon.
Ich wusste das nicht.Nie wiedziałem tego.
Wir mussten lange warten.Musieliśmy długo czekać.
Sie kam zu spät und ging früh.Ona przyszła za późno i wyszła wcześnie.
Więcej przykładowych zdań (8)
Es regnete den ganzen Tag.Cały dzień padało.
Der Zug hatte Verspätung.Pociąg miał opóźnienie.
Niemand wusste, was passiert war.Nikt nie wiedział, co się stało.
Sie schrieb ihm einen langen Brief.Ona napisała mu długi list.
Wir durften nicht hinein.Nie wolno nam było wejść.
Das Kind schlief sofort ein.Dziecko od razu zasnęło.
Er brachte uns zum Bahnhof.On zawiózł nas na dworzec.
Damals gab es hier noch ein Kino.Wtedy było tu jeszcze kino.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Słaba końcówka -te jest tak regularna, że trafia też do czasowników mocnych i powstaje forma oznaczona dwa razy. Mocne Präteritum niesie przeszłość w samogłosce i nie ma -te — ani końcówki w formach ich i er. Polak zna to zjawisko z własnych nieregularności: nikt nie mówi „idłem” zamiast „szedłem”. Ucz się więc form mocnych w trójkach: gehen – ging – gegangen.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Präteritum to jednowyrazowy czas przeszły: ich machte, ich ging, ich war. Znaczy dokładnie to samo co Perfekt; różnica to rejestr, a nie czas. W książkach, gazetach i sprawozdaniach dominuje Präteritum, w rozmowie — Perfekt. Tak jak Perfekt nie zna aspektu: er las to i „czytał”, i „przeczytał”.
Czasowniki słabe dodają do tematu -te i końcówkę osobową: ich wartete, wir warteten. Mocne zmieniają samogłoskę tematu i w formach „ja” i „on” nie mają końcówki: ich ging, er ging, ich fand. Form mocnych trzeba się nauczyć, ale w mowie potrzebujesz ich niewiele.
Kilka czasowników używa Präteritum także w mowie i właśnie je warto znać od początku: sein (ich war), haben (ich hatte) i czasowniki modalne (ich konnte, ich musste, ich wollte). Powiesz ich war im Kino, a nie ich bin im Kino gewesen — choć to drugie też jest poprawne.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 76 · Konjunktiv IIWróć do ścieżki nauki