A2 · Szlify i pisownia
Grzecznie i na ty: „du” i „Sie”
„duzen” i „siezen”
Niemiecki każe wybrać poziom grzeczności w każdym zdaniu skierowanym do drugiej osoby – podobnie jak polski.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Sie wielką literą to osoba przed tobą; sie małą to ktoś inny.
- Forma
- du — Kommst du mit?jedna osoba, na ty
- Słowa sygnałowe
- du
- ihr
- Sie
- Ihnen
- Ihr
- euch
- dich
- dir
- Pułapka
- Źle:Wie heißen sie?Dobrze:Wie heißen Sie?
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
znacznik pytania
| jedna osoba, na ty | du — Kommst du mit? |
| kilka osób, na ty | ihr — Kommt ihr mit? |
| grzecznie, jedna osoba albo kilka | Sie — Kommen Sie mit? |
| odpowiednie zaimki dzierżawcze | dein / euer / Ihr |
| odpowiednie formy dopełnienia | dich, dir / euch / Ihnen |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacie
Sie zawsze ma wielką literę, we wszystkich formach.
Kann ich Ihnen helfen?Czy mogę Panu/Pani pomóc?
Sie ma tę samą formę czasownika co trzecia osoba liczby mnogiej – prawie zawsze równą bezokolicznikowi (od sein: Sie sind).
Sie haben recht.Ma Pan/Pani rację.
Tryb rozkazujący z Sie zachowuje zaimek; przy du zaimek odpada.
Warten Sie bitte. — Warte bitte.Proszę zaczekać. – Zaczekaj, proszę.
Przejście na ty się proponuje, a nie po prostu zaczyna.
Wollen wir uns duzen?Może przejdziemy na ty?
Przykładowe zdania
Wie heißt du?Jak masz na imię?
Wie heißen Sie?Jak się Pan/Pani nazywa?
Habt ihr Hunger?Jesteście głodni?
Darf ich Sie etwas fragen?Czy mogę Pana/Panią o coś zapytać?
Ich schreibe dir morgen.Napiszę do ciebie jutro.
Więcej przykładowych zdań (6)
Können Sie mir helfen?Czy może mi Pan/Pani pomóc?
Kannst du mir helfen?Możesz mi pomóc?
Ich gebe Ihnen die Unterlagen.Daję Panu/Pani dokumenty.
Setzt euch bitte.Siadajcie, proszę.
Wir sind seit gestern per du.Od wczoraj jesteśmy na ty.
Grüßen Sie Ihre Frau von mir.Proszę pozdrowić ode mnie żonę.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Pisane małą literą sie znaczy „ona” albo „oni”, i zdanie Wie heißen sie? zmienia się w „jak oni się nazywają?”. Wielka litera nie jest ozdobą: tylko ona odróżnia „Pan/Pani” od „oni”, bo obie formy mają ten sam czasownik. Po polsku wielką literę w „Pan”, „Ty” stawia się z grzeczności w listach; po niemiecku Sie pisze się wielką literą zawsze, a du zwykle małą.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Ten problem znasz z polskiego: „ty” albo „Pan/Pani”. Niemiecki ma trzy formy: du dla jednej osoby, z którą jesteś na ty, ihr dla kilku takich osób i Sie dla wszystkich pozostałych, jednej osoby albo wielu. Nie ma formy neutralnej, więc każde zdanie skierowane do kogoś mówi coś o relacji.
Sie zawsze pisze się wielką literą i łączy się z tą samą formą czasownika co trzecia osoba liczby mnogiej: Sie kommen wygląda jak „oni przychodzą”. Po polsku grzeczne „Pan przychodzi” ma trzecią osobę liczby pojedynczej i rodzaj; niemieckie Sie nie zna rodzaju – to samo słowo dla mężczyzny i dla kobiety, dla jednej osoby i dla wielu. To ułatwienie.
Bezpieczna zasada: do każdej dorosłej osoby, której nie znasz – w urzędzie, u lekarza, u klienta, u przełożonego – mów Sie i przechodź na du dopiero, gdy druga osoba to zaproponuje. Propozycja to mały rytuał – Wir können uns gern duzen – i zwykle wychodzi od osoby starszej albo wyższej rangą. W wielu firmach i na budowach koledzy mówią sobie na ty od pierwszego dnia; posłuchaj, jak robią inni.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: „Pan/Pani” a „Sie”
Polskie „Pan/Pani” i niemieckie Sie służą temu samemu, ale są zbudowane inaczej. Polski używa rzeczownika z trzecią osobą liczby pojedynczej i rozróżnia rodzaj: „Pan ma”, „Pani ma”, „Państwo mają”. Niemiecki ma jeden zaimek z trzecią osobą liczby mnogiej dla wszystkich: Sie haben. Nazwisko dodaje się przez Herr i Frau: Guten Tag, Frau Nowak. Samo Frau! albo Herr! jako zwrot – jak polskie „proszę pani!” – brzmi po niemiecku niegrzecznie; mówi się Entschuldigung.
Frau Nowak, haben Sie einen Moment Zeit?Pani Nowak, ma Pani chwilę czasu?
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 55 · Gdzie: in, an, auf, beiWróć do ścieżki nauki