B1 · Cztery przypadki
Dopełniacz (Genitiv)
przypadek przynależności
Używany w piśmie; w mowie zwykle zastępuje go von z celownikiem.
W skrócie
- Zapamiętaj
- W piśmie des, w mowie von dem.
- Forma
- des Mannes / eines Mannesr. męski
- Słowa sygnałowe
- des
- der
- eines
- einer
- wegen
- während
- trotz
- statt
- Pułapka
- Źle:Das ist Anna's Fahrrad.Dobrze:Das ist Annas Fahrrad.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 3; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Formy obok siebie
Wszystkie formy w jednej tabeli: najpierw to, czemu odpowiada każda z nich, potem forma niemiecka – tak możesz je od razu porównać.
| r. męski | des Mannes / eines Mannes |
| r. żeński | der Frau / einer Frau |
| r. nijaki | des Kindes / eines Kindes |
| l. mnoga | der Leute |
| wersja mówiona | von meinem Bruder |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Genitiv stoi za rzeczownikiem, do którego należy – jak po polsku.
der Hund des Nachbarnpies sąsiada
Rzeczowniki męskie i nijakie dostają -s lub -es; żeńskie i liczba mnoga nic.
des Tages, des Hauses, der Fraudnia, domu, kobiety
Kilka przyimków łączy się z dopełniaczem: wegen, während, trotz, statt, innerhalb, außerhalb.
Wegen des schlechten Wetters bleiben wir zu Hause.Z powodu złej pogody zostajemy w domu.
Imię dostaje -s bez apostrofu i stoi przed rzeczownikiem.
Annas Fahrrad steht draußen.Rower Anny stoi na zewnątrz.
Przykładowe zdania
Das ist das Haus meiner Eltern.To jest dom moich rodziców.
Während der Woche arbeite ich.W tygodniu pracuję.
Trotz des Regens sind wir gelaufen.Mimo deszczu poszliśmy pieszo.
Der Anfang des Films war langweilig.Początek filmu był nudny.
Innerhalb einer Woche bekommen Sie Bescheid.W ciągu tygodnia dostanie Pan/Pani odpowiedź.
Więcej przykładowych zdań (8)
Der Titel des Buches fällt mir nicht ein.Nie mogę sobie przypomnieć tytułu książki.
Am Ende des Monats ist das Geld weg.Pod koniec miesiąca pieniędzy już nie ma.
Statt eines Briefes hat er angerufen.Zamiast listu zadzwonił.
Die Farbe des Autos gefällt mir nicht.Nie podoba mi się kolor samochodu.
Außerhalb der Öffnungszeiten ist niemand da.Poza godzinami otwarcia nikogo nie ma.
Das Ergebnis der Prüfung kommt nächste Woche.Wynik egzaminu przyjdzie w przyszłym tygodniu.
Die Mutter meines Freundes ist Ärztin.Mama mojego przyjaciela jest lekarką.
Wegen eines Unfalls war die Straße gesperrt.Z powodu wypadku ulica była zamknięta.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Niemiecki pisze dzierżawcze -s przy imieniu bez apostrofu: Annas Fahrrad. Apostrof przyszedł z angielskiego i widać go na szyldach sklepów, ale w zwykłym tekście uchodzi za błąd – Niemcy mówią na niego złośliwie Deppenapostroph. Apostrof jest potrzebny tylko wtedy, gdy imię już kończy się na dźwięk s i nie da się dodać -s: Thomas' Auto. Uwaga też na szyk: po polsku „rower Anny”, po niemiecku z imieniem odwrotnie – Annas Fahrrad.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Genitiv pokazuje, że coś do kogoś należy: das Auto meines Bruders – „samochód mojego brata”. Szyk jest taki sam jak po polsku: najpierw rzecz, potem właściciel. To jeden z tych rzadkich przypadków, w których polskie zdanie można przełożyć słowo po słowie.
To jedyny przypadek, w którym sam rzeczownik męski i nijaki dostaje końcówkę: -s albo -es. Des Mannes, des Kindes, des Autos. Rzeczowniki żeńskie i liczba mnoga nie dostają nic – zmienia się tylko rodzajnik: der Frau, der Kinder.
Najważniejsza różnica względem polskiego: polski dopełniacz jest wszędzie – po liczebnikach, po przeczeniu, po „bez”, po „szukać”. Niemiecki Genitiv robi prawie wyłącznie jedno: przynależność. W mowie i tak często zastępuje go von z celownikiem: das Auto von meinem Bruder. To nie jest błąd, tylko styl rozmowy; w piśmie oczekuje się Genitivu.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: dopełniacz ma mniej pracy
Polski dopełniacz robi wiele rzeczy, niemiecki prawie tylko jedną. Po liczebniku: „pięć jabłek” – fünf Äpfel, zwykła liczba mnoga. Po przeczeniu: „nie mam czasu” – Ich habe keine Zeit, biernik. Po „bez”: „bez cukru” – ohne Zucker, biernik. Po „od”: „od mamy” – von der Mama, celownik. Gdy polskie zdanie podpowiada ci dopełniacz, sprawdź, czy chodzi o przynależność – jeśli nie, po niemiecku to prawie na pewno inny przypadek.
fünf Äpfel, keine Zeit, ohne Zuckerpięć jabłek, nie mam czasu, bez cukru
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 74 · Końcówki przymiotnikówWróć do ścieżki nauki