B1 · Przeczenie
Przeczenie w słowie: „un-”, „-los”, „-frei”
nie-, bez-, wolny od
un- to polskie „nie-”, -los i -frei to „bez-” – ale -los mówi o braku, -frei o korzyści.
W skrócie
- Zapamiętaj
- -los: czegoś brakuje. -frei: dobrze, że tego nie ma. un-: polskie „nie-”.
- Forma
- unmöglich, unklar, Unglückun- – „nie-”
- Słowa sygnałowe
- un-
- -los
- -frei
- ohne
- nicht-
- miss-
- Pułapka
- Źle:Er ist ein sorgenfreier Mensch. (meaning careless)Dobrze:Er ist ein sorgloser Mensch.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
| un- – „nie-” | unmöglich, unklar, Unglück |
| -los – „bez-” (brak) | arbeitslos, kostenlos, sinnlos |
| -frei – „bez” (zaleta) | alkoholfrei, zuckerfrei, rauchfrei |
| ohne + biernik (Akkusativ) | ohne Zucker, ohne ihn |
| nicht- – język urzędowy | nichtstaatlich, nichtöffentlich |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacie
un- łączy się z przymiotnikami i rzeczownikami i dostaje akcent.
Das ist unwichtig.To jest nieważne.
-los oznacza brak, który odczuwa się jako niedostatek.
Er ist seit einem Jahr arbeitslos.Od roku jest bezrobotny.
-frei oznacza brak, który jest pożądany.
Ich trinke alkoholfreies Bier.Piję piwo bezalkoholowe.
ohne rządzi biernikiem (Akkusativ) i zwykle stoi bez rodzajnika.
Kaffee ohne Milch, bitte.Kawę bez mleka, poproszę.
Przykładowe zdania
Das ist völlig unmöglich.To zupełnie niemożliwe.
Die Antwort war sinnlos.Ta odpowiedź była bezsensowna.
Wir bieten einen barrierefreien Zugang.Zapewniamy dostęp bez barier.
Sie kam ohne Termin.Przyszła bez umówionej wizyty.
Sein Verhalten war unverständlich.Jego zachowanie było niezrozumiałe.
Więcej przykładowych zdań (6)
Der Termin ist unverbindlich.Ten termin jest niewiążący.
Das Wasser ist keimfrei.Woda jest sterylna.
Sie blieb ratlos zurück.Została bezradna.
Ohne dich wäre das nicht gegangen.Bez ciebie by się nie udało.
Er hat es unabsichtlich getan.Zrobił to niechcący.
Ein zuckerfreier Nachtisch.Deser bez cukru.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Oba słowa pochodzą od Sorge („troska”) i oba mówią o braku zmartwień, ale oceniają go inaczej. sorgenfrei to wersja dobra – „beztroski”, bez powodów do zmartwień. sorglos bywa wersją złą – „lekkomyślny”, ktoś, kto się nie martwi, choć powinien. Zła końcówka zmienia komplement w zarzut, a żadne z tych słów nie wygląda na błąd. Polskie „bez-” nie pomaga, bo obejmuje oba znaczenia.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Część przeczeń siedzi w samym słowie. un- przed przymiotnikiem albo rzeczownikiem działa jak polskie „nie-”: möglich – unmöglich („możliwy” – „niemożliwy”), klar – unklar, das Glück – das Unglück. Akcent pada na un-: UNmöglich.
Polskie „bez-” („bezrobotny”, „bezpłatny”, „bezsensowny”) niemiecki oddaje końcówką słowa: arbeitslos, kostenlos, sinnlos. Do tego dochodzi -frei, które też znaczy „bez”, ale o czymś, czego brak jest dobry: alkoholfrei(„bezalkoholowy”)zuckerfrei(„bez cukru”)rauchfrei(„wolny od dymu”) -losbrzmi jak brak-freijak zaleta
Gdy brak dotyczy całego wyrażenia, używasz przyimka ohne z biernikiem (Akkusativ), zwykle bez rodzajnika: ohne Zucker, ohne Termin, ohne ihn. Z bezokolicznikiem: ohne etwas zu sagen – „nic nie mówiąc”. Przedrostek nicht- pojawia się w języku urzędowym: nichtöffentlich („niepubliczny”).
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 102 · Zamiast dopełniacza: von z celownikiemWróć do ścieżki nauki