A1 · Cztery przypadki
Przypadki – przegląd
cztery przypadki w jednym spojrzeniu
Cztery role rzeczownika, cztery zestawy form — i jedna tabela, której warto nauczyć się przed wszystkim innym.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Czytaj rodzajnik, nie miejsce w zdaniu.
- Forma
- der / die / das / diemianownik (Nominativ) — r. męski, żeński, nijaki, l. mnoga
- Słowa sygnałowe
- der
- den
- dem
- des
- die
- das
- wer
- wen
- wem
- Pułapka
- Źle:Den Hund sieht der Mann. — Der Hund sieht.Dobrze:Den Hund sieht der Mann. — Der Mann sieht.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 6. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Formy obok siebie
Wszystkie formy w jednej tabeli: najpierw to, czemu odpowiada każda z nich, potem forma niemiecka – tak możesz je od razu porównać.
| mianownik (Nominativ) — r. męski, żeński, nijaki, l. mnoga | der / die / das / die |
| biernik (Akkusativ) — r. męski, żeński, nijaki, l. mnoga | den / die / das / die |
| celownik (Dativ) — r. męski, żeński, nijaki, l. mnoga; w l. mnogiej rzeczownik dostaje -n | dem / der / dem / den |
| dopełniacz (Genitiv) — r. męski, żeński, nijaki, l. mnoga | des / der / des / der |
| jedyna pełna zmiana: rodzaj męski | der -> den -> dem -> des |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Mianownik (Nominativ) odpowiada na pytanie „kto? co?” – kto wykonuje czynność.
Der Lehrer erklärt die Aufgabe.Nauczyciel wyjaśnia zadanie.
Biernik (Akkusativ) odpowiada na pytanie „kogo? co?” – na kim lub na czym czynność się skupia.
Ich sehe den Lehrer.Widzę nauczyciela.
Celownik (Dativ) odpowiada na pytanie „komu? czemu?”.
Ich gebe dem Lehrer das Heft.Daję nauczycielowi zeszyt.
Tylko rodzaj męski w liczbie pojedynczej ma w każdym z czterech przypadków inną formę. Żeński i nijaki zmieniają się dużo mniej – na tym warto się oprzeć.
das Buch, das Buch, dem Buch, des Buchesksiążka, książkę, książce, książki
Przykładowe zdania
Der Hund sieht den Mann.Pies widzi mężczyznę.
Den Hund sieht der Mann.Psa widzi mężczyzna.
Die Frau gibt dem Kind einen Apfel.Kobieta daje dziecku jabłko.
Das Auto des Nachbarn steht vor der Tür.Samochód sąsiada stoi przed drzwiami.
Wer sucht wen?Kto szuka kogo?
Więcej przykładowych zdań (8)
Der Junge liest ein Buch.Chłopiec czyta książkę.
Ein Buch liest der Junge.Książkę czyta chłopiec.
Ich danke dem Arzt.Dziękuję lekarzowi.
Er hilft der Nachbarin.On pomaga sąsiadce.
Das ist das Fahrrad meiner Schwester.To jest rower mojej siostry.
Wem gehört die Tasche?Do kogo należy ta torba?
Wen hast du gefragt?Kogo zapytałeś?
Der Hund des Nachbarn bellt die ganze Nacht.Pies sąsiada szczeka całą noc.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Po polsku dopełnienie rozpoznajesz po końcówce: „psa”, a nie „pies”. W niemieckim zdaniu słowo Hund nie ma żadnej końcówki i oko, które jej szuka, łatwo wraca do kolejności: pierwszy rzeczownik to podmiot. Wtedy Den Hund sieht der Mann brzmi jak „pies widzi mężczyznę” – i znaczy dokładnie odwrotnie. Znak stoi na rodzajniku: dento biernikdermianownik Najpierw czytaj rodzajnik, potem rzeczownik.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Przypadek pokazuje, jaką rolę pełni rzeczownik w zdaniu. Niemiecki ma cztery i wszystkie znasz z polskiego. Nominativ to mianownik: podmiot, ten, kto coś robi. Akkusativ to biernik: dopełnienie bliższe, to, co ktoś widzi, kupuje, czyta. Dativ to celownik: ten, komu się coś daje, mówi albo pokazuje. Genitiv to dopełniacz: przynależność („samochód brata”). W mowie potocznej spotkasz go najrzadziej.
Po polsku końcówka siedzi na rzeczowniku: „brat, brata, bratu”. Po niemiecku znak przypadku prawie zawsze stoi na rodzajniku, czasem na przymiotniku przed rzeczownikiem. Der Mann to mężczyzna, który coś robi, den Mann – mężczyzna, którego ktoś widzi albo pyta. Słowo Mann się nie zmieniło; całą pracę wykonało małe słowo przed nim.
Tu polski daje ci przewagę nad wieloma innymi uczącymi się. Ponieważ końcówki mówią, kto jest kim, szyk po polsku jest swobodny: „Psa widzi mężczyzna” znaczy to samo co „Mężczyzna widzi psa”. Niemiecki potrafi to samo: Den Hund sieht der Mann to zwykłe zdanie, w którym pies stoi na początku dla podkreślenia. Musisz tylko nauczyć się czytać rodzajnik zamiast końcówki rzeczownika.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: siedem przypadków i cztery
Cztery niemieckie przypadki pokrywają się z czterema polskimi: mianownik = Nominativ, biernik = Akkusativ, celownik = Dativ, dopełniacz = Genitiv. Trzech polskich brakuje. Narzędnik i miejscownik zastępuje przyimek z celownikiem: „samochodem” to mit dem Auto, „w domu” to im Haus. Wołacza nie ma wcale – Hallo, Anna!, nigdy „Anno”. Pytania też znasz: wer„kto”wen„kogo”wem„komu”wessen„czyj”
Ich fahre mit dem Auto. Ich wohne im Haus.Jadę samochodem. Mieszkam w domu.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 7 · Rodzajnik określonyWróć do ścieżki nauki
Odmiana czasowników z tej strony: sehen · geben · stehen · erklären · suchen