A1 · Przyimki
Przyimki z celownikiem (Dativ)
„aus, bei, mit, nach, seit, von, zu”
Siedem przyimków, które niosą większość codziennego niemieckiego — i formy ściągnięte, które z nimi idą.
W skrócie
- Zapamiętaj
- „aus, bei, mit, nach, seit, von, zu” — zawsze celownik.
- Forma
- aus der Schweiz„aus” — z (wnętrza), z (kraju)
- Słowa sygnałowe
- aus
- bei
- mit
- nach
- seit
- von
- zu
- zum
- zur
- vom
- beim
- Pułapka
- Źle:Ich gehe nach dem Arzt.Dobrze:Ich gehe zum Arzt.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
| „aus” — z (wnętrza), z (kraju) | aus der Schweiz |
| „bei” — u, przy | bei meinen Eltern |
| „mit” — z (kimś), (czymś) | mit dem Zug |
| „nach” — do (miasta, kraju); po | nach Hamburg |
| formy ściągnięte | zum, zur, vom, beim |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
aus, bei, mit, nach, seit, von i zu zawsze wymagają celownika (Dativ).
Ich fahre mit dem Fahrrad zur Arbeit.Jeżdżę rowerem do pracy.
nach stoi przed miastami i krajami bez rodzajnika, zu przed osobami i miejscami.
Wir fahren nach Italien und dann zu meiner Schwester.Jedziemy do Włoch, a potem do mojej siostry.
seit z czasem teraźniejszym mówi, jak długo coś trwa — jak polskie „od”.
Ich wohne seit drei Jahren hier.Mieszkam tu od trzech lat.
W celowniku (Dativ) liczby mnogiej sam rzeczownik dostaje -n.
Er spielt mit den Kindern.On bawi się z dziećmi.
Przykładowe zdania
Sie kommt aus der Türkei.Ona pochodzi z Turcji.
Ich war beim Zahnarzt.Byłem u dentysty.
Nach dem Essen gehen wir spazieren.Po jedzeniu idziemy na spacer.
Das habe ich von einem Kollegen gehört.Słyszałem to od kolegi z pracy.
Seit gestern funktioniert das Internet nicht.Od wczoraj nie działa internet.
Więcej przykładowych zdań (8)
Er wohnt noch bei seinen Eltern.On wciąż mieszka u rodziców.
Fahren Sie mit dem Bus oder mit der Bahn?Jedzie Pan autobusem czy pociągiem?
Nach der Arbeit bin ich immer müde.Po pracy zawsze jestem zmęczony.
Der Schlüssel ist vom Nachbarn.Klucz jest od sąsiada.
Sie arbeitet seit einem Monat hier.Ona pracuje tu od miesiąca.
Nimm bitte das Buch aus dem Regal.Weź książkę z półki.
Ich muss noch zur Post.Muszę jeszcze iść na pocztę.
Gegenüber dem Bahnhof ist ein Café.Naprzeciwko dworca jest kawiarnia.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Polskie „do” pasuje do wszystkiego — „do Berlina”, „do lekarza”, „do kina” — więc wybór trzeba robić świadomie, dopóki nie stanie się odruchem. W skrócie: nach przed miejscem na mapie bez rodzajnika, zu przed osobą i instytucją, in z biernikiem, gdy wchodzisz do środka. Nach dem Arzt jest w dodatku poprawnym zdaniem i znaczy „po lekarzu”. Stały wyjątek to nach Hause — „do domu” — i to on przyda ci się najczęściej.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Siedem przyimków zawsze wymaga celownika (Dativ): aus — „z (wnętrza)”, bei — „u, przy”, mit — „z (kimś, czymś)”, nach — „do (miasta, kraju); po”, seit — „od (jakiegoś czasu)”, von — „od, z”, zu — „do (kogoś, jakiejś instytucji)”. Też warto je znać jednym ciągiem.
Najważniejsza różnica z polskim dotyczy mit. Polskie „z bratem”, „autobusem”, „łyżką” to narzędnik. Niemiecki nie ma narzędnika i używa mit + celownik: mit dem Bruder, mit dem Bus, mit dem Löffel. Kiedy po polsku myślisz narzędnikiem, po niemiecku myśl mit + celownik.
Druga różnica to polskie „do”, które zawsze ma dopełniacz. Po niemiecku „do” rozpada się na kilka słów: nach przed nazwą miasta albo kraju bez rodzajnika (nach Berlin), zu przed osobą albo instytucją (zum Arzt, zu meiner Schwester). Jest też dobra wiadomość: seit działa jak polskie „od” z czasem teraźniejszym — „mieszkam tu od trzech lat”, ich wohne seit drei Jahren hier.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: narzędnik zamienia się w mit
Polski narzędnik robi kilka rzeczy naraz: „idę z bratem” (towarzystwo), „jadę autobusem” (środek transportu), „piszę długopisem” (narzędzie). Niemiecki nie ma narzędnika i wszystkie trzy wyraża przez mit + celownik (Dativ): mit meinem Bruder, mit dem Bus, mit dem Kuli. Uważaj na dwie rzeczy. Po pierwsze, środek transportu zawsze ma mit i rodzajnik — „autobusem” to nie Bus, tylko mit dem Bus. Po drugie, polskie „być kimś” z narzędnikiem („jest lekarzem”) nie ma mit, tylko mianownik: er ist Arzt.
Ich fahre mit dem Bus und schreibe mit dem Kuli.Jadę autobusem i piszę długopisem.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 27 · Pisownia i wymowaWróć do ścieżki nauki