A1 · Rodzajniki
Rodzajnik określony
„der, die, das” i szesnaście pól tabeli
Sześć słów w szesnastu rolach — form jest mniej, niż sugeruje tabela.
W skrócie
- Zapamiętaj
- Sześć słów, szesnaście pól. We wszystkich czterech przypadkach zmienia się tylko rodzaj męski.
- Forma
- der / die / das — diemianownik (Nominativ)
- Słowa sygnałowe
- der
- die
- das
- den
- dem
- des
- im
- am
- zum
- zur
- Pułapka
- Źle:Ich gehe zu der Arzt.Dobrze:Ich gehe zum Arzt.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 3; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Formy obok siebie
Wszystkie formy w jednej tabeli: najpierw to, czemu odpowiada każda z nich, potem forma niemiecka – tak możesz je od razu porównać.
| mianownik (Nominativ) | der / die / das — die |
| biernik (Akkusativ) | den / die / das — die |
| celownik (Dativ) | dem / der / dem — den |
| dopełniacz (Genitiv) | des / der / des — der |
| formy ściągnięte | im, am, zum, zur, vom, beim, ins, ans |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Rodzajnik niesie rodzaj, liczbę i przypadek; sam rzeczownik zmienia się tylko w dopełniaczu (Genitiv) i w celowniku (Dativ) liczby mnogiej (poza rzeczownikami słabymi).
Ich gebe dem Kind das Buch.Daję dziecku książkę.
Rodzaj żeński i nijaki wyglądają tak samo w mianowniku (Nominativ) i bierniku (Akkusativ).
Die Tür ist offen. Ich mache die Tür zu.Drzwi są otwarte. Zamykam drzwi.
Każda liczba mnoga dostaje die, bez względu na rodzaj w liczbie pojedynczej.
der Mann, die Frau, das Kind — die Leutemężczyzna, kobieta, dziecko — ludzie
Niemiecki używa rodzajnika także tam, gdzie polski nie ma nic: przy rzeczownikach abstrakcyjnych, posiłkach, porach roku i częściach ciała.
Die Zeit vergeht schnell.Czas szybko mija.
Przykładowe zdania
Der Zug fährt vom Gleis drei.Pociąg odjeżdża z toru trzeciego.
Ich habe der Kollegin Bescheid gesagt.Dałem znać koleżance z pracy.
Das Ende des Films war überraschend.Zakończenie filmu było zaskakujące.
Wir spielen mit den Kindern.Bawimy się z dziećmi.
Am Wochenende bleiben wir zu Hause.W weekend zostajemy w domu.
Więcej przykładowych zdań (8)
Der Schlüssel liegt auf dem Tisch.Klucz leży na stole.
Sie hat dem Nachbarn geholfen.Ona pomogła sąsiadowi.
Im Winter wird es früh dunkel.Zimą wcześnie robi się ciemno.
Das Auto der Firma steht draußen.Służbowy samochód firmy stoi na zewnątrz.
Ich wasche mir die Hände.Myję ręce.
Die Kinder gehen zur Schule.Dzieci idą do szkoły.
Wir sitzen am Fenster.Siedzimy przy oknie.
Das Leben ist kurz.Życie jest krótkie.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Tu są dwa błędy, a drugi wyjaśnia pierwszy. Po polsku mówisz „idę do lekarza” i rodzaj „lekarza” nie ma żadnego znaczenia dla przyimka. Po niemiecku zu wymaga celownika (Dativ), więc nie der Arzt, tylko dem Arzt — a zu dem ściąga się zawsze do zum. Forma ściągnięta to nie skrót z mowy potocznej, tylko normalna forma pisana. Pełne zu dem Arzt brzmi jak „do tego konkretnego lekarza, a nie innego”.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Rodzajnik określony zmienia się według rodzaju, liczby i przypadku. W tabeli daje to szesnaście pól i wygląda na szesnaście rzeczy do nauczenia. W środku jest jednak tylko sześć różnych słów: der, die, das, den, dem, des.
Po polsku tych słów nie ma, ale ich zadanie znasz. W zdaniu „daję dziecku książkę” przypadek widać po końcówkach: „dziecku”, „książkę”. Po niemiecku Ich gebe dem Kind das Buch — Kind i Buch się nie zmieniają, a celownik (Dativ) i biernik (Akkusativ) pokazują dem i das. Niemiecki przesunął końcówkę z rzeczownika na słowo przed nim. Kiedy szukasz w niemieckim zdaniu przypadku, patrz najpierw na rodzajnik.
Dwie rzeczy zmniejszają pracę. Rodzaj żeński i nijaki mają w mianowniku (Nominativ) i bierniku (Akkusativ) tę samą formę — trochę jak po polsku, gdzie „okno” i „okno” w obu przypadkach wyglądają tak samo. A liczba mnoga to w mianowniku i bierniku zawsze die, bez względu na rodzaj w liczbie pojedynczej.
Do nauczenia zostają dwie rzeczy. Rodzaj męski — jedyny, który zmienia się we wszystkich czterech przypadkach: der, den, dem, des. I dwa pola celownika, które mylą: żeński celownik der, identyczny z męskim mianownikiem, oraz celownik liczby mnogiej den, identyczny z męskim biernikiem.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: „ten”, „ta”, „to” to jeszcze nie rodzajnik
Kusi, żeby der, die, das traktować jak polskie „ten, ta, to”. To dobry punkt wyjścia, ale tylko punkt wyjścia. Polskie „ten” jest wskazujące i możesz je pominąć: „Stół jest nowy” wystarczy. Niemieckiego rodzajnika pominąć nie można: Tisch ist neu to błąd, poprawnie Der Tisch ist neu. Najczęstszy błąd Polaków to właśnie brakujący rodzajnik. Prosta zasada: policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi po niemiecku sam. I druga różnica: rodzaj niemiecki często nie zgadza się z polskim — der Tisch i „stół” są męskie, ale die Sonne jest żeńska, a das Mädchen nijakie.
Der Tisch steht hier. Ich kaufe den Tisch.Stół stoi tutaj. Kupuję (ten) stół.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 8 · Czas teraźniejszyWróć do ścieżki nauki