A1 · Cztery przypadki
Celownik (Dativ)
przypadek dopełnienia dalszego
Komu, dla kogo – i po stałej liście przyimków oraz czasowników.
W skrócie
- Zapamiętaj
- mir, dir, ihm – i mit, bei, nach, zu.
- Forma
- dem Mann / einem Mannr. męski
- Słowa sygnałowe
- wem
- dem
- der
- den
- mit
- bei
- nach
- zu
- von
- seit
- aus
- Pułapka
- Źle:Ich helfe meinen Bruder.Dobrze:Ich helfe meinem Bruder.
Teraz ty
Ćwiczenia do tego tematu: 5. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Forma
Formy obok siebie
Wszystkie formy w jednej tabeli: najpierw to, czemu odpowiada każda z nich, potem forma niemiecka – tak możesz je od razu porównać.
| r. męski | dem Mann / einem Mann |
| r. żeński | der Frau / einer Frau |
| r. nijaki | dem Kind / einem Kind |
| l. mnoga, rzeczownik dostaje -n | den Leuten / Leuten |
| pytanie | Wem? |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacieSłowo, które jej wymaga
Dopełnienie dalsze – odbiorca – stoi w celowniku.
Ich schicke meiner Schwester ein Paket.Wysyłam siostrze paczkę.
aus, bei, mit, nach, seit, von i zu zawsze łączą się z celownikiem.
Ich fahre mit dem Bus zur Arbeit.Jeżdżę do pracy autobusem.
helfen, danken, folgen, antworten, gehören, gefallen i passen mają dopełnienie w celowniku, nie w bierniku.
Kannst du mir helfen?Możesz mi pomóc?
W celowniku liczby mnogiej rzeczownik dostaje -n, chyba że już kończy się na -n albo -s.
mit den Kindern, mit den Autosz dziećmi, z samochodami
Przykładowe zdania
Das gehört meinem Bruder.To należy do mojego brata.
Wir fahren mit dem Zug nach Wien.Jedziemy pociągiem do Wiednia.
Wie geht es Ihnen?Jak się Pan/Pani miewa?
Das Kleid steht dir gut.W tej sukience ci do twarzy.
Nach dem Essen gehen wir spazieren.Po jedzeniu pójdziemy na spacer.
Więcej przykładowych zdań (8)
Ich danke dir für den Tipp.Dzięki za wskazówkę.
Sie wohnt bei ihren Eltern.Ona mieszka u rodziców.
Seit einem Jahr lerne ich Deutsch.Od roku uczę się niemieckiego.
Gefällt dir die Wohnung?Podoba ci się mieszkanie?
Er antwortet mir nicht.On mi nie odpowiada.
Wir kommen gerade aus der Stadt.Właśnie wracamy z miasta.
Das passt mir gut.To mi dobrze pasuje.
Erzähl mir bitte, was passiert ist.Opowiedz mi, proszę, co się stało.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
W tym miejscu polski działa na twoją korzyść: „pomagam bratu” ma celownik i Ich helfe meinem Bruder też. Błąd Ich helfe meinen Bruder powstaje zwykle nie z polskiego, tylko z pośpiechu – meinen i meinem różnią się jedną literą. Gorzej jest przy przyimkach: „z bratem” podpowiada narzędnik, którego nie ma, więc pamiętaj: po mit zawsze celownik – mit meinem Bruder.
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Dativ oznacza osobę, której coś się daje, mówi, pokazuje albo wysyła – dokładnie jak polski celownik. Ich gebe dem Kind einen Apfel – „daję dziecku jabłko”: dziecko dostaje (celownik), jabłko jest dawane (biernik). Tę logikę znasz już z polskiego i możesz ją przenieść jeden do jednego.
Formy warto nauczyć się w bloku, bo w przeciwieństwie do biernika zmieniają się wszystkie: dem, der, dem i den w liczbie mnogiej – gdzie także rzeczownik dostaje -n. Najwięcej kłopotów sprawia żeńskie der, bo wygląda dokładnie jak męski mianownik.
Celownik ma po niemiecku jeszcze dwa zadania. Po pierwsze, przejmuje pracę polskiego narzędnika i miejscownika: po przyimkach aus, bei, mit, nach, seit, von, zu zawsze stoi Dativ – „z bratem” to mit dem Bruder, „u lekarza” to beim Arzt. Po drugie, kilka czasowników ma dopełnienie w celowniku: helfen, danken, gefallen, gehören, antworten. Tu polski bardzo pomaga – „pomagać komuś”, „dziękować komuś”, „podobać się komuś” też mają celownik.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: celownik zamiast narzędnika i miejscownika
Gdzie polski ma narzędnik albo miejscownik, niemiecki ma przyimek z celownikiem. „Jadę autobusem” – Ich fahre mit dem Bus. „Mieszkam w mieście” – Ich wohne in der Stadt. „Po pracy” – nach der Arbeit. Czasowniki z celownikiem w obu językach są te same: „pomagać komuś” – jemandem helfen, „dziękować komuś” – jemandem danken, „podobać się komuś” – jemandem gefallen.
Ich fahre mit dem Bus. Ich helfe dem Kind.Jadę autobusem. Pomagam dziecku.
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 31 · Zaimki dzierżawcze: mein, dein, sein, ihrWróć do ścieżki nauki
Odmiana czasowników z tej strony: gehen · fahren · hören