A2 · Sözcük dizilişi
Orta alan: bilinen önce, yeni sonra
zaman, neden, biçim, yer
Serbest değil, ama kalıpla değil bir ilkeyle sıralanır: bilinen öne, yeni arkaya.
Bir bakışta
- Aklında tut
- Önce „ne zaman“, sonra „nereye“. Zamirler isimlerden önce.
- Biçim
- zuerst Zeit, dann Grund, Art und Ortvarsayılan sıra
- İşaret sözcükleri
- heute
- deswegen
- gern
- schnell
- hier
- dort
- nicht
- Tuzak
- Yanlış:Ich fahre nach Köln morgen.Doğru:Ich fahre morgen nach Köln.
Sıra sende
Bu konuda 5 alıştırma. Cevapların tarayıcıda kontrol edilir; hiçbiri cihazından dışarı çıkmaz.
Şimdi kendin yazBu konuda 4 cümle; yazarak çalış, anında kontrol edilsin.
Biçim
Kalıplara bir bakışta
Her satır önce kalıbın ne zaman ya da ne için kullanıldığını söyler, sonra Almanca bir örnek verir.
| varsayılan sıra | zuerst Zeit, dann Grund, Art und Ort |
| iki isim: önce Dativ | Ich gebe dem Kind den Ball. |
| iki zamir: önce Akkusativ | Ich gebe es ihm. |
| karışık | Ich gebe es dem Kind. / Ich gebe ihm den Ball. |
| nicht nerede durur | spät, aber vor dem letzten Element |
Kurallar tek tek
Bu konunun ele aldığı biçim
Orta alanda varsayılan sıra zaman, neden, biçim, yerdir.
Er fährt heute wegen der Arbeit mit dem Zug nach Bonn.Bugün iş yüzünden trenle Bonn’a gidiyor.
Zamirler, hâlleri ne olursa olsun, isimlerden önce gelir.
Ich habe es meinem Bruder gegeben.Onu kardeşime verdim.
İki isim: önce Dativ, sonra Akkusativ. İki kişi zamiri: önce Akkusativ, sonra Dativ — ama gösterme zamiri das öbür zamirin arkasına gelir: mir das.
Ich gebe dem Kind den Ball. Ich gebe es ihm.Çocuğa topu veriyorum. Onu ona veriyorum.
nicht orta alanın sonunda, cümleyi kapatan parçanın önünde durur.
Ich habe ihn gestern nicht gesehen.Onu dün görmedim.
Örnek cümleler
Ich schicke dir das Foto morgen.Fotoğrafı sana yarın gönderirim.
Sie hat es ihm gestern erklärt.Bunu ona dün açıkladı.
Wir fahren am Sonntag mit dem Rad an den See.Pazar günü bisikletle göle gidiyoruz.
Er kommt heute wegen des Wetters nicht.Hava yüzünden bugün gelmiyor.
Kannst du mir das bitte noch einmal zeigen?Bunu bana bir kez daha gösterebilir misin?
8 örnek cümle daha
Ich habe ihr das gestern gesagt.Bunu ona dün söyledim.
Wir treffen uns um sieben vor dem Kino.Saat yedide sinemanın önünde buluşuyoruz.
Er hat mir den Schlüssel nicht gegeben.Anahtarı bana vermedi.
Bringst du es mir bitte mit?Onu bana getirir misin?
Sie arbeitet seit Januar in Frankfurt.Ocaktan beri Frankfurt’ta çalışıyor.
Ich kann dir das leider nicht erklären.Bunu sana maalesef açıklayamam.
Wegen des Streiks fahren heute keine Busse.Grev yüzünden bugün otobüsler çalışmıyor.
Zeig es ihm doch einfach.Ona göster gitsin.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzak
Dikkat
Türkçede zaman sözcüğü fiilden önce neredeyse her yere girebilir: „Köln’e yarın gidiyorum“ da olur. Bu serbestlik Almancaya taşınınca Ich fahre nach Köln morgen çıkar — anlaşılır, ama yanlış durur. Çözüm mekaniktir ve kendiliğinden gelene kadar tekrar etmeye değer: Almancada „ne zaman“ orta alanın başına, „nereye“ sonuna gider. Cümlen bir zaman sözcüğüyle bitiyorsa ona bir daha bak.
Açıklamanın tamamı
Hepsini oku · yaklaşık 1 dk
İkinci sıradaki fiil ile cümleyi sonda kapatan parça arasında orta alan (Mittelfeld) durur ve Almancanın karışık göründüğü yer burasıdır. Öyle değildir: Bir varsayılan sıra vardır, ondan sapmak da vurgu taşır.
Varsayılan sıra zaman, neden, biçim, yerdir — Ich fahre morgen wegen der Prüfung schnell nach Köln. Almanca okullarında buna TeKaMoLo denir: temporal, kausal, modal, lokal. Türkçede bu ögeler fiilden önce oldukça serbest dizilir ve en önemli bilgi fiilin hemen önüne konur: „Yarın sınav yüzünden Köln’e hızlıca gidiyorum.“ Almancada en vurgulu yer de sona yakındır, ama sıra daha sabittir.
Bu sıranın üstünde iki kural daha vardır ve daha önemlidir. Zamir olabildiğince öne, her isimden önce gider. İki isimde yönelme hâli (Dativ) belirtme hâlinden (Akkusativ) önce gelir, iki zamirde ise Akkusativ Dativden önce gelir. Bu bir çelişki gibi görünür ama tek bir ilkedir: kısa ve bilinen önce, uzun ve yeni sonra.
Bu konuyu ne kadar iyi biliyorsun?
Alıştırma yaptıktan sonra burası kendiliğinden dolar. İstediğin zaman buradan değiştirebilirsin.
Yolda sıradaki: 43 · Şimdiki zamanın kapsadıklarıÖğrenme yoluna dön