Het Duitse alfabet en hardop spellen

Het Duits gebruikt dezelfde zesentwintig letters als het Nederlands en voegt er vier tekens aan toe: de klinkers met twee puntjes ä, ö en ü — de Umlaut — en de scherpe s, ß. De puntjes lijken op het Nederlandse trema in “ruïne” of “België”, maar ze doen iets heel anders. Een trema scheidt twee klinkers; een Umlaut maakt van een klinker een andere klank en dus vaak een ander woord: schon (al) en schön (mooi) zijn twee woorden. Heb je geen Duitse toetsen, dan schrijf je ae, oe en ue: Müller wordt Mueller, nooit Muller. Die vervanging bestaat alleen op papier: de oe in de naam Goethe is geen Nederlandse “oe”, maar een ö.

De namen van de letters heb je nodig aan de telefoon, aan een balie of op een kantoor. Voor jou is dat gelukkig weinig werk, want de meeste Duitse namen klinken bijna als de Nederlandse: A is “aa”, B “bee”, D “dee”, E “ee”, I “ie”, K “kaa”, O “oo”. Een paar letters wijken af, en precies daar gaat het mis. De U heet “oe”, niet “uu”. De J heet “jot” en niet “jee”, de V heet “fau” en niet “vee”, de W heet “vee” en niet “wee”. De Z is “tset”, de Y “upsilon” — niet “ij” of “griekse ij” — en de C “tsee”. De G heet ook in het Duits “gee”, maar dan met een harde g. De ß heet “es-tset”.

Wil je weten hoe iets geschreven wordt, vraag dan Wie schreibt man das? of beleefd Können Sie das bitte buchstabieren? Een dubbele letter spel je met Doppel- ervoor, net als ons “dubbel-n”: Anna is A, Doppel-N, A. Een letter met Umlaut noem je met zijn klank of met mit: Müller, mit ü. Een Nederlandse naam met “ij” spel je in Duitsland het best letter voor letter als I en J: veel Duitsers kennen die letter niet en schrijven anders een Y of een enkele i.