B1 · Bijvoeglijke naamwoorden · ca. 4 min
Bijvoeglijk naamwoord als zelfstandig naamwoord
de Duitser, iets nieuws, het beste
Het Duits maakt van een bijvoeglijk naamwoord een zelfstandig naamwoord met een hoofdletter — en de uitgangen blijven die van een bijvoeglijk naamwoord.
Ken je dit al?
“Nieuw voor mij”: eerst de uitleg, dan oefenen. “Ik test mezelf”: korte vragen (2) – heb je er minstens twee goed, dan ga je meteen door naar de moeilijkere oefeningen.
Deze woorden heb je nodig2
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- der Erwachsenede volwassene
- die Gesundheitde gezondheid
Begrijpen
OnthoudHoofdletter en bijvoeglijke uitgang — altijd allebei.
- Signaalwoorden
- etwas
- nichts
- viel
- wenig
- alles
- das
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Duits.
ontkenning
| na der | der Deutsche, die Deutsche |
| na ein | ein Deutscher, eine Deutsche |
| meervoud | die Deutschen — aber: Deutsche |
| na etwas, nichts | etwas Neues, nichts Gutes |
| een overtreffende trap als zelfstandig naamwoord | das Beste, das Wichtigste |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
Een bijvoeglijk naamwoord dat als zelfstandig naamwoord dient, krijgt een hoofdletter en houdt zijn uitgangen.
Der Kranke schläft.De zieke slaapt.
De uitgang verandert met het lidwoord, precies als bij een gewoon bijvoeglijk naamwoord.
ein Kranker, der Krankeeen zieke, de zieke
Na etwas, nichts, viel en wenig is de uitgang -es.
Gibt es etwas Neues?Is er iets nieuws?
Een overtreffende trap wordt een onzijdig zelfstandig naamwoord met das.
Das ist das Beste daran.Dat is het beste eraan.
Voorbeeldzinnen
Die Erwachsenen warten draußen.De volwassenen wachten buiten.
Ich habe nichts Besonderes vor.Ik heb niets bijzonders gepland.
Sie ist eine Bekannte von mir.Ze is een kennis van me.
Meer voorbeeldzinnen (8)
Das Wichtigste ist die Gesundheit.Het belangrijkste is de gezondheid.
Alles Gute zum Geburtstag!Gefeliciteerd met je verjaardag!
Der Alte saß am Fenster.De oude man zat bij het raam.
Es gibt nichts Neues.Er is niets nieuws.
Viele Deutsche fahren nach Italien.Veel Duitsers gaan naar Italië.
Sie hat viel Gutes getan.Ze heeft veel goeds gedaan.
Das Beste kommt zum Schluss.Het beste komt op het laatst.
Ein Verwandter von mir wohnt dort.Een familielid van me woont daar.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Hier gaan twee dingen tegelijk mis, en beide komen uit het Nederlands. In “iets nieuws” schrijf je een kleine letter, dus schrijf je ook neues klein. En je Nederlandse -s lokt een te korte uitgang uit. In het Duits is het woord een zelfstandig naamwoord, dus krijgt het een hoofdletter, en het is naar de vorm een bijvoeglijk naamwoord, dus krijgt het -es: etwas Neues. Ook Duitse scholieren vergeten die hoofdletter geregeld.
Snelle check
Om op te warmen, met meteen het antwoord (vragen: 2). Ze tellen niet mee voor je voortgang.
Oefenen
Oefeningen bij dit thema: 3. Je antwoorden worden in de browser gecontroleerd; niets daarvan verlaat je apparaat.
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 4, getypt en meteen gecontroleerd.
Gelukt
Hoe goed zit dit thema?
Na het oefenen wordt dit automatisch ingevuld. Je kunt het hier altijd zelf aanpassen.
Verder op het leerpad: 91 · Voegwoorden en woordvolgordeTerug naar het leerpad
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Van elk bijvoeglijk naamwoord kan het Duits een zelfstandig naamwoord maken door het met een hoofdletter te schrijven: alt → der Alte, neu → etwas Neues, gut → das Gute. Het Nederlands doet iets vergelijkbaars met “de oude”, “de zieke” of “het goede”, maar zonder hoofdletter. In het Duits is het woord daarna in alles een zelfstandig naamwoord, behalve in één opzicht: het wordt verbogen als een bijvoeglijk naamwoord.
Daardoor wisselt de uitgang met het lidwoord ervoor, precies zoals je bij gewone bijvoeglijke naamwoorden hebt geleerd. Der Kranke, maar ein Kranker; die Angestellte en eine Angestellte; der Kranke, dem Kranken, den Kranken. Het Nederlands kent dit verschil niet: “de zieke”, “een zieke”. Je moet hier dus de hele verbuiging toepassen op een woord zonder zelfstandig naamwoord erachter.
Heel vaak hoor je etwas, nichts, viel en wenig met zo’n woord op -es: etwas Neues, nichts Besonderes, viel Interessantes. Het Nederlands heeft hier een eigen vorm met -s: “iets nieuws”, “niets bijzonders”, “veel interessants”. Het idee is hetzelfde, maar het Duits schrijft een hoofdletter en gebruikt -es in plaats van -s.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Vergelijking met het Nederlands: “de Duitser” en “der Deutsche”
In het Nederlands is “Duitser” een gewoon zelfstandig naamwoord, net als “Fransman” of “Italiaan”. In het Duits is Deutsche een bijvoeglijk naamwoord als zelfstandig naamwoord, en dat is bij landsnamen bijna uniek. Dus: der Deutsche, maar ein Deutscher; die Deutsche en eine Deutsche; die Deutschen, maar zonder lidwoord Deutsche. Vergelijk der Niederländer en ein Niederländer, waar de vorm niet verandert.
Er ist Deutscher, sie ist Niederländerin.Hij is Duitser, zij is Nederlandse.
Goed om te weten
De hoofdletter draagt de betekenis
Omdat de uitgangen hetzelfde blijven, is de hoofdletter het enige teken dat het woord een zelfstandig naamwoord is. Ich habe wenig gutes Brot en Ich habe wenig Gutes gehört verschillen in één letter, en die ene letter maakt het hele verschil in betekenis.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: sein · warten · schlafen