Ngữ pháp tiếng Hàn có bài tập – từ A đến Z
150 chủ đề trong 16 nhóm. Mỗi chủ đề có một trình độ, phần giải thích bằng tiếng Việt, câu ví dụ kèm bản dịch, cái bẫy mà người nói tiếng Việt hay mắc phải và bộ bài tập riêng.
Hangul, âm và câu cơ bản
18 chủ đề · 1–3Chữ cái và khối âm tiết, biến đổi âm, động từ đứng cuối câu, “A là B”, “có”.
Tiểu từ, số đếm và đơn vị đếm
27 chủ đề · 1–3Tiểu từ chủ đề, chủ ngữ và tân ngữ, nơi chốn và thời gian, hai hệ thống số, đơn vị đếm.
Tiểu từ20
- Tiểu từ chủ đề 은/는1
- Tiểu từ chủ ngữ 이/가1
- Tiểu từ tân ngữ 을/를1
- 에: đến một nơi, ở một nơi, vào một giờ1
- 에서: nơi việc xảy ra; từ1
- Cũng: tiểu từ 도1
- “Và” giữa các danh từ: 와/과, 하고, (이)랑1
- Từ và đến: 부터 và 까지1
- Chủ đề hay chủ ngữ? 은/는 hay 이/가2
- Sở hữu cách 의 và các dạng rút gọn2
- Chỉ: tiểu từ 만2
- Hướng, phương tiện và sự chuyển đổi: (으)로2
- Cho một người và từ một người: 에게, 한테, 께2
- So sánh với 보다: hơn, 더 và 덜2
- Mỗi: 마다 và 씩2
- Gọi ai đó bằng tên: 아/야2
- Như và bằng: 처럼, 같이, 만큼3
- Không… gì ngoài: 밖에 với phủ định3
- Hoặc, tận, hay gì đó: (이)나3
- Ít nhất, dù chỉ là: (이)라도3
Vĩ tố động từ và các thì
49 chủ đề · 1–3Các mức độ lịch sự, kính ngữ, quá khứ, tương lai, phủ định, động từ bất quy tắc, khả năng, bổn phận, thể bị động.
Các động từ bất quy tắc8
- Nguyên âm 으 bị lược: 쓰다 → 써요1
- Gốc từ kết thúc bằng 리을 (l): 살다 → 사세요, 만들다 → 만듭니다2
- Gốc từ kết thúc bằng 비읍 (b): 춥다 → 추워요, 돕다 → 도와요2
- Gốc từ kết thúc bằng 디귿 (d): 듣다 → 들어요, 걷다 → 걸어요2
- Gốc từ kết thúc bằng 르: 모르다 → 몰라요, 부르다 → 불러요2
- Gốc từ kết thúc bằng 시옷 (s): 낫다 → 나아요, 짓다 → 지어요3
- Tính từ kết thúc bằng 히읗 (h): 빨갛다 → 빨개요3
- Tất cả các gốc từ bất quy tắc, đặt cạnh nhau3
Động từ phụ trợ và động từ tình thái15
- Muốn: -고 싶다1
- Có thể và không thể: -(으)ㄹ 수 있다/없다2
- Phải: -아야/어야 하다2
- Được và không được: -아도/어도 되다, -(으)면 안 되다2
- Thử: -아/어 보다2
- Làm giúp: -아/어 주다/드리다2
- Đã từng chưa?: -(으)ㄴ 적이 있다/없다2
- Cảm xúc nhìn từ bên ngoài: -아/어하다2
- Ước gì …: -(으)면 좋겠다2
- Biết làm: -(으)ㄹ 줄 알다/모르다3
- Làm cho xong hẳn: -아/어 버리다3
- Làm sẵn: -아/어 놓다 và -아/어 두다3
- Rốt cuộc thành ra: -게 되다3
- Trở nên: -아/어지다3
- Chắc là phải…: -아/어야겠다3
Nối câu, lời nói gián tiếp
35 chủ đề · 1–3Mệnh đề đứng trước danh từ, và, nhưng, vì, nếu, mặc dù, lời nói gián tiếp.
Nối câu, những bước đầu14
- Và, rồi: -고1
- Nhưng: -지만1
- Vì, rồi: -아서/어서2
- Nếu và khi: -(으)면2
- Vì (với lời đề nghị): -(으)니까2
- Đi để làm gì: -(으)러2
- Để, với ý định: -(으)려고2
- Bối cảnh và đối lập: -는데2
- Hoặc, giữa các mệnh đề: -거나2
- Trước và sau: -기 전에, -(으)ㄴ 후에2
- Vì, do, bởi: -기 때문에, 때문에2
- Sau khi xong: -고 나서2
- Trong khi, vừa… vừa…: -(으)면서3
- Để, vì: -기 위해서3
Mẫu câu cố định và văn viết
21 chủ đề · 2–3Vĩ tố ngạc nhiên, lý do và phỏng đoán, mẫu câu cố định, văn phong báo chí.
Đuôi câu mang thái độ16
- Nhận ra: -네요2
- Đúng không?: -지요 và -죠2
- Hứa hẹn: -(으)ㄹ게요2
- Mình đi nhé?: -(으)ㄹ까요2
- Hình như, tôi nghĩ: -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다2
- Quyết định: -기로 하다2
- Bạn muốn gì?: -(으)ㄹ래요2
- Vỡ lẽ: -군요 và -구나3
- Đưa ra lý do: -거든요3
- Bạn biết mà: -잖아요3
- Xem ra: -나 보다 và -(으)ㄴ가 보다3
- Biết đâu: -(으)ㄹ지도 모르다3
- Suýt nữa: -(으)ㄹ 뻔하다3
- Thiên về: -는 편이다3
- Điều tận mắt thấy: -더라고요3
- Liệu, ở đâu, thế nào: -는지3
Hangul, âm và câu cơ bản
Hangul và các quy tắc âm
8 chủ đềHangul là phần dễ học nhanh nhất của tiếng Hàn: một bảng chữ cái gồm mười bốn phụ âm cơ bản và mười nguyên âm cơ bản, xếp thành những khối vuông, mỗi khối là một âm tiết, nên 한 là h + a + n. Phần tốn thời gian hơn là đọc thành tiếng một từ, vì ở chỗ hai khối gặp nhau, âm thay đổi theo những quy tắc cố định: 국물 (nước canh) đọc là gungmul, 같이 (cùng nhau) đọc là gachi. Với người Việt có một tin vui và một tin chưa vui. Tin vui: chữ quốc ngữ của bạn cũng là một bảng chữ cái, và tiếng Việt có sẵn những nguyên âm mà nhiều ngôn ngữ khác không có, như “ư” và “ơ”, rất gần với ㅡ và ㅓ. Tin chưa vui: tiếng Hàn phân biệt ba loại “k”, ba loại “t”, ba loại “p”, và không có thanh điệu để nhờ vào. Phần này đi từ các chữ cái, rồi đến từng quy tắc một. Chính tả không bao giờ đổi; phần phiên âm La-tinh dưới mỗi từ tiếng Hàn trên trang này theo đúng các quy tắc, nên là chỉ dẫn đáng tin về âm bạn nghe được.
Câu cơ bản
10 chủ đềMột câu tiếng Hàn được dựng hướng về phía cuối câu. Động từ — hoặc một tính từ, vốn hoạt động như động từ trong tiếng Hàn — đứng sau cùng và mang thì và mức lịch sự; mọi thứ khác đứng trước, và mỗi danh từ có một tiểu từ gắn vào cho biết nó làm gì: 저는 커피를 마셔요, “tôi uống cà phê”, nghĩa đen là “tôi-về phần cà phê-tân ngữ uống”. Người nói tiếng Việt có hai thuận lợi: cũng bỏ chủ ngữ khi đã rõ, và cũng phân biệt ba từ chỉ định (“này”, “đó”, “kia”). Phần này gom khung ấy lại và những kiểu câu ít ỏi cần dùng trước tiên: “A là B” và “A không phải là B”, “có” và “có (sở hữu)”, các câu hỏi và từ nghi vấn, các từ cho “này”, “đó” và “kia”, và điều mà một câu tiếng Hàn đơn giản là không nói.
Tiểu từ, số đếm và đơn vị đếm
Tiểu từ
20 chủ đềTiếng Việt cho biết ai làm gì với ai nhờ trật tự từ và nhờ giới từ đặt trước danh từ: “ở”, “vào”, “với”, “của”. Tiếng Hàn làm việc đó bằng tiểu từ: những đuôi ngắn gắn ngay sau danh từ cho biết danh từ ấy làm gì — 는 chỉ chủ đề, 가 chỉ chủ ngữ, 를 chỉ tân ngữ, 에 chỉ nơi chốn hoặc thời điểm. Phần lớn tiểu từ có hai dạng, một dạng sau phụ âm và một dạng sau nguyên âm (책은 nhưng 커피는), và chọn đúng dạng cũng quan trọng như hiểu nghĩa của tiểu từ. Vì tiểu từ đã gánh vai trò của từng danh từ nên các danh từ đứng trước động từ có thể đổi chỗ cho nhau; chỉ động từ luôn ở cuối câu. Và xin báo trước một điều: hai trong số đó, tiểu từ chủ đề và tiểu từ chủ ngữ, không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt, nên không học bằng cách dịch mà bằng cách xem chúng được dùng thế nào.
Số, loại từ và giờ giấc
7 chủ đềTiếng Hàn có hai dãy số đầy đủ: dãy thuần Hàn 하나, 둘, 셋 và dãy Hán-Hàn 일, 이, 삼, vào ngôn ngữ cùng với từ vựng gốc Hán. Dùng dãy nào không phải chuyện phong cách mà là chuyện đếm cái gì: giờ dùng số thuần Hàn còn phút dùng số Hán-Hàn, nên chỉ một giờ như 세 시 이십 분 (“ba giờ hai mươi”) đã dùng cả hai. Hầu như mọi thứ được đếm bằng một loại từ đặt sau số, và loại từ quyết định dùng dãy nào. Với người Việt có một điều thuận lợi: dãy Hán-Hàn nghe quen vì có họ hàng với âm Hán-Việt (삼 với “tam”, 오 với “ngũ”, 십 với “thập”). Và một điều cần để ý: tiếng Hàn gom các số lớn theo từng bốn chữ số chứ không phải ba, và viết ngày tháng từ lớn đến nhỏ — năm, tháng, ngày.
Vĩ tố động từ và các thì
Đuôi động từ và các bậc nói
10 chủ đềMột động từ tiếng Hàn là một gốc từ với các đuôi xếp chồng lên nhau, và đuôi cuối làm hai việc cùng lúc: khép câu lại và cho biết người nói đặt mình ở đâu so với người nghe. 갑니다, 가요 và 가 đều có nghĩa “tôi đi”; chúng khác nhau như một cái bắt tay khác với một cái vẫy tay chào. Điều mà tiếng Việt giải quyết bằng cách chọn đại từ xưng hô (“anh”, “chị”, “ông”, “bà”, “bạn”) và những từ như “ạ”, tiếng Hàn giải quyết ngay ở đuôi của từng động từ, với ba bậc. Thêm vào đó, -(으)시- và một nhóm nhỏ từ đặc biệt thể hiện sự kính trọng với người mà câu nói nhắc đến — và một nhóm khác cho phép người nói hạ mình xuống.
Thì và thể
8 chủ đềTiếng Hàn đánh dấu thời gian ngay trong động từ, ngay trước đuôi từ cho biết câu lịch sự đến mức nào: 가요, 갔어요, 갈 거예요. Nó có ít thì hơn và nhiều thể hơn: hành động đang diễn ra (-고 있다), kết quả của nó vẫn còn đó (-아/어 있다), hay một trạng thái trong quá khứ đã chấm dứt (-았/었었-). Với người Việt, điểm đáng chú ý là tiếng Việt vốn không chia động từ: “đã”, “đang”, “sẽ” có thể thêm vào hoặc bỏ đi, và nhiều khi chỉ cần một từ chỉ thời gian như “hôm qua”. Tiếng Hàn thì không cho bỏ: thì phải nằm trong động từ. Một dạng quá khứ duy nhất của tiếng Hàn bao trùm cả “đã ăn” lẫn “ăn rồi”, và dạng hiện tại đơn bao trùm “ăn”, “đang ăn” và nhiều khi cả “sắp ăn”. Điều cần học thêm là phân biệt “đang ngồi xuống” với “đang ngồi”.
Phủ định
6 chủ đềTiếng Hàn có hai cách phủ định ngắn đứng trước động từ – 안 cho “không” và 못 cho “không thể” – và hai cách dài theo sau gốc từ, -지 않다 và -지 못하다. Lời yêu cầu và lời đề nghị có cách phủ định riêng, -지 마세요. Một vài động từ rất thường gặp có một cặp phủ định riêng: 없다 cho 있다, 모르다 cho 알다, 아니다 cho từ nối “là” – không ai nói 안 있어요 cho “không có”. Và nơi tiếng Việt nói “không ai”, “không gì” hay “chưa bao giờ”, tiếng Hàn thêm một từ như 아무도 và giữ phủ định ở động từ: đúng như “không có ai đến” của tiếng Việt, với phủ định vẫn ở động từ. Ở đây người nói tiếng Việt như ở nhà mình.
Các động từ bất quy tắc
8 chủ đềMột động từ tiếng Hàn chỉ bất quy tắc ở một chỗ: âm cuối của gốc từ, nơi đuôi từ gắn vào. 듣다 thành 들어요, 춥다 thành 추워요, 모르다 thành 몰라요 — và trong mỗi trường hợp, thay đổi theo một mẫu mà cả một nhóm động từ cùng theo. Có bảy nhóm, và trong mỗi nhóm mọi từ đổi giống nhau. Tiếng Việt không chia động từ, nên khái niệm này có thể còn mới, nhưng số mẫu cần nhớ rất ít. Khó khăn không nằm ở các mẫu mà ở chỗ biết động từ nào theo mẫu nào, vì một động từ theo quy tắc như 받다 có thể trông giống hệt một động từ bất quy tắc như 듣다.
Động từ phụ trợ và động từ tình thái
15 chủ đềTiếng Việt đặt “muốn”, “có thể”, “phải” trước động từ chính: “muốn ăn”, “có thể ăn”, “phải ăn”. Tiếng Hàn đặt chúng phía sau: động từ chính nhận một đuôi nối, rồi đến động từ thứ hai hoặc một cấu trúc cố định — 먹고 싶어요, 먹을 수 있어요, 먹어야 해요, 먹어 보세요. Động từ thứ nhất không bao giờ đổi thì hay mức lịch sự; động từ cuối mang tất cả. Nhiều động từ thứ hai là động từ quen thuộc với một việc mới — 보다, “xem”, thành “thử”; 주다, “cho”, thành “làm giúp”; 버리다, “vứt”, thành “làm cho xong hẳn” — và biết nghĩa gốc của chúng là cách nhanh nhất để cảm được nghĩa mới.
Bị động và sai khiến
2 chủ đềTiếng Việt tạo câu bị động bằng “bị” hoặc “được” và câu sai khiến bằng “làm cho”, “cho”, “bắt”, “để”. Tiếng Hàn có một đường ngắn và một đường dài cho cả hai. Đường ngắn là một âm tiết bên trong động từ: 보다, “nhìn”, thành 보이다, “nhìn thấy, được nhìn thấy”; 먹다, “ăn”, thành 먹이다, “cho ăn”. Nó chỉ có với một nhóm động từ cố định và phải học từng từ một. Đường dài dùng được cho hầu như mọi động từ: -아/어지다 hoặc 되다 cho bị động, -게 하다 cho sai khiến. Và tiếng Hàn dùng bị động ít hơn nhiều so với các ngôn ngữ châu Âu, điều quan trọng không kém các dạng từ.
Nối câu, lời nói gián tiếp
Đứng trước danh từ, và động từ làm danh từ
7 chủ đềTiếng Việt mô tả một danh từ bằng một câu đứng sau nó, có thể kèm “mà”: “cuốn sách (mà) tôi đọc hôm qua”. Tiếng Hàn đặt câu ấy trước danh từ và không có từ nào cho “mà”, “người mà” hay “cái mà”: động từ ở cuối câu nhận một đuôi định ngữ, rồi đến danh từ — 어제 읽은 책, nghĩa đen là “hôm qua đọc quyển sách”. Ba đuôi cho biết hành động đang diễn ra, đã xong hay sắp tới. Cùng họ dạng ấy biến động từ thành danh từ, với 것, -기 và -음, và tạo “khi” với 때. Và một điều cần lưu ý: tiếng Việt chỉ cần thêm “việc” hay “sự” trước động từ, còn ở đây chính động từ phải đổi dạng.
Nối câu, những bước đầu
14 chủ đềTiếng Việt nối hai mệnh đề bằng một từ riêng — “và”, “nhưng”, “vì”, “nếu”. Tiếng Hàn làm phần lớn việc này bằng một đuôi từ gắn vào động từ thứ nhất: 먹고, 먹지만, 먹어서, 먹으면. Động từ thứ nhất bỏ -요 lịch sự, và chỉ động từ cuối câu mới thể hiện mức lịch sự. Động từ thứ nhất có được mang thêm thì quá khứ hay không còn tùy đuôi từ, và đó là chỗ người học hay sai nhất. Ngoài ra còn một hạn chế mà tiếng Việt không có: có những kiểu “vì” không được đứng trước một lời đề nghị.
Nối câu, thêm một bước
9 chủ đềNhững đuôi nối đầu tiên nói “và”, “nhưng”, “vì” và “nếu”. Những đuôi trong phần này chính xác hơn về cách hai nửa liên hệ với nhau: nửa sau vẫn đúng bất chấp nửa đầu (-아도, -더라도), nửa sau nối ngay không kẽ hở (-자마자), có điều gì chen vào giữa (-느라고, -는 바람에), hoặc điều này lớn lên cùng điều kia (갈수록, 먹을수록). Hầu như tất cả đều đi kèm những hạn chế — về thì, về chủ ngữ, về việc câu có được kết thúc bằng một lời đề nghị hay không —, và chính những hạn chế ấy, chứ không phải ý nghĩa, mới làm người học vấp. Một điều dễ chịu cho người nói tiếng Việt: nhiều cấu trúc ở đây tương ứng với những từ nối mà tiếng Việt cũng có (“dù… cũng”, “vừa… đã”, “nhờ”, “thay vì”, “càng… càng”), và trong tiếng Hàn chúng cũng nằm ở đuôi từ.
Câu gián tiếp
5 chủ đềTiếng Việt kể lại lời người khác bằng “nói rằng”, “bảo là”, “hỏi là” mà thường không đổi thì: “tôi mệt” thành “cô ấy nói là cô ấy mệt”. Tiếng Hàn cũng giữ nguyên thì và đổi đuôi. Câu được trích đặt ở thể thân mật rút gọn rồi nối với 하다 bằng -고: -다고 cho lời khẳng định, -냐고 cho câu hỏi, -라고 cho mệnh lệnh, -자고 cho lời đề nghị. Trong hội thoại chúng co lại thành -대요, -냬요, -래요 và -재요, và vài cấu trúc nữa truyền đạt điều bạn đã nghe.
Mẫu câu cố định và văn viết
Đuôi câu mang thái độ
16 chủ đềTiếng Việt cho thấy người nói nghĩ gì bằng những từ nhỏ quanh câu — “nhỉ”, “nhé”, “mà”, “đấy”, “chắc là”, “hình như”, “thì ra”. Tiếng Hàn nhét gần hết những điều đó vào mấy âm tiết cuối của động từ. 비가 와요 nói rằng trời mưa; 비가 오네요 nhận ra điều ấy, 비가 오죠? mong bạn đồng tình, và 비가 올 것 같아요 chỉ phỏng đoán. Ở những đuôi từ này mà một cuộc trò chuyện tiếng Hàn nghe tự nhiên hay cứng nhắc, và chọn nhầm hầu như không bao giờ làm sai ngữ pháp — nó đổi mối quan hệ.
Giới từ và các cấu trúc cố định
5 chủ đềNhiều điều tiếng Việt làm bằng một giới từ – “về”, “theo”, “do”, “vì” – thì tiếng Hàn làm bằng một trợ từ và một dạng động từ đã đóng băng: 에 대해 nghĩa đen là “đối diện với”, 에 따라 “theo”. Những cấu trúc khác bám vào một danh từ nhỏ sau một từ bổ nghĩa: 김, 길, 겸, 리, 데. Mỗi cấu trúc đều ngắn, mỗi cấu trúc có bộ quy tắc nhỏ riêng về cái gì đi trước và cái gì được đi sau, và gộp lại chúng là một phần lớn lý do khiến tiếng Hàn ở trình độ 3 và 4 nghe tự nhiên chứ không giống bản dịch.