Từ dễ nhầm: tiếng Hàn – tiếng Việt
107 cái bẫy cho người nói tiếng Việt: từ mượn đã vào tiếng Hàn, hầu như luôn qua tiếng Anh, và đổi nghĩa trên đường đi; từ tiếng Việt mà tiếng Hàn chia thành nhiều từ; câu hỏng khi dịch từng chữ; và những từ tiếng Hàn chỉ nghe giống một thứ quen thuộc. Bên trái là điều bạn muốn nói, bên cạnh là từ tiếng Hàn nói điều đó – và chỉ sau đó mới đến cái bẫy. Nếu về một từ bạn chỉ biết nó không có nghĩa gì, thì khi trò chuyện bạn vẫn không biết nói gì.
Từ vay mượn hằng ngày
Những từ tiếng Anh viết bằng hangul mà bạn gặp trong vài tuần đầu – ở nhà, trong cửa hàng và quán cà phê, khi mặc quần áo – và đã đổi nghĩa khi vào tiếng Hàn. Nhiều từ còn trông giống một từ tiếng Anh bạn đã biết.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| phí phục vụ, tiền boa | 봉사료 | 서비스 | thứ cửa hàng tặng miễn phí; cũng là dịch vụ, như trong dịch vụ kỹ thuật |
| 단골이라고 사장님이 서비스로 만두를 주셨어요.Vì là khách quen nên ông chủ quán đã mời chúng tôi ít bánh xếp.Ở Hàn Quốc thường không boa, và 봉사료 rất hiếm. Khi nhân viên nói 서비스예요 và đặt xuống một đĩa bạn chưa gọi thì đó là miễn phí – quà của quán. | |||
| rượu táo (cider) | 사과주 | 사이다 | một loại nước ngọt trong, vị chanh, không có táo và không có cồn |
| 목이 말라서 편의점에서 사이다를 한 캔 샀어요.Tôi khát nước nên đã mua một lon nước ngọt có ga ở cửa hàng tiện lợi.Vị giống nước ngọt có ga chanh. Trong tiếng lóng, 사이다 là một lời nói làm bầu không khí nhẹ đi như một ly nước ngọt lạnh: điều mà ai cũng mong có người nói ra. | |||
| căn hộ (một phòng studio cho thuê) | 원룸 | 아파트 | một căn trong khu tháp cao lớn, thường thuộc sở hữu của chính gia đình sống ở đó |
| 우리 가족은 강 근처에 있는 아파트에 살아요.Gia đình tôi sống ở một khu chung cư cao tầng gần sông.아파트 vừa là một loại tòa nhà vừa là một chỗ ở: những tòa tháp cao có đánh số trong một khu có bãi đỗ xe và sân chơi trẻ em riêng. Phòng của sinh viên có góc bếp là một 원룸. | |||
| biệt thự (một ngôi nhà lớn sang trọng) | 별장 | 빌라 | một tòa nhà thấp tầng gồm các căn hộ, bốn hoặc năm tầng |
| 저희 집은 시장 뒤에 있는 빌라예요.Nhà chúng tôi là một căn trong tòa nhà nhỏ phía sau chợ.Không hề sang trọng: một 빌라 thường rẻ hơn một 아파트 và không có thang máy. Một ngôi nhà nghỉ dưỡng ở vùng quê là 별장. | |||
| quyển vở, sổ ghi chép | 공책 | 노트북 | máy tính xách tay |
| 카페에서 노트북으로 일했어요.Tôi đã làm việc bằng máy tính xách tay ở một quán cà phê.Từ “notebook computer”. Giấy để viết là 공책, hoặc 노트 – cái bẫy tiếp theo. | |||
| ghi chú (một lời nhắn ngắn) | 메모 | 노트 | một quyển vở, một cuốn sổ |
| 수업 내용을 노트에 정리했어요.Tôi đã sắp xếp nội dung buổi học vào vở.Một ghi chú nhanh trên mẩu giấy hay giấy nhớ là 메모: 메모해 두세요, hãy ghi lại. Tờ tiền giấy là 지폐. | |||
| làm móng (manicure) | 손톱 관리 | 매니큐어 | sơn móng tay |
| 빨간색 매니큐어를 발랐어요.Tôi đã sơn móng tay màu đỏ.Tiếng Hàn chỉ lấy phần sơn. Làm móng ở một tiệm là 네일 hoặc 손톱 관리. | |||
| quầy, gian hàng (ở hội chợ hay chợ) | 가판대 | 스탠드 | đèn bàn, đèn học; cũng là khán đài của sân vận động |
| 밤에 책을 읽을 때 스탠드를 켜요.Khi đọc sách buổi tối tôi bật đèn bàn.Một quầy báo hay quầy bán đồ ăn vặt trên phố là 가판대; một sạp ở chợ hay ở hội chợ là 노점. | |||
| đồ bơi một mảnh | 원피스 수영복 | 원피스 | váy liền |
| 언니가 결혼식에 꽃무늬 원피스를 입고 왔어요.Chị tôi đến đám cưới trong chiếc váy liền hoa.Một mảnh, phần trên và váy liền nhau: mọi chiếc váy liền thông thường. Đồ bơi cần từ thứ hai: 원피스 수영복. | |||
| siêu thị (loại lớn) | 마트 | 슈퍼 | một cửa hàng tạp hóa nhỏ trong khu phố |
| 집 앞 슈퍼에서 두부를 샀어요.Tôi đã mua đậu phụ ở cửa hàng tạp hóa dưới nhà.Kích cỡ quyết định: một 슈퍼 ở ngay góc phố và nhỏ; cái lớn có xe đẩy và bãi đỗ xe là 마트. Đúng ngược lại với “siêu thị” trong tiếng Việt. | |||
| tách (trà, có quai) | 찻잔 | 컵 | mọi vật đựng để uống – rất hay là cốc hoặc cốc giấy |
| 컵에 물을 가득 따랐어요.Tôi đã rót đầy nước vào cốc.컵 là thứ bạn uống từ đó, kể cả cốc. Loại có quai là 머그컵 hoặc, cho trà, 찻잔; ly rượu vang là 잔. | |||
| chế độ ăn (những gì bạn thường ăn) | 식단 | 다이어트 | ăn kiêng để giảm cân; cố gắng giảm cân |
| 여름 전에 다이어트를 시작했어요.Tôi đã bắt đầu ăn kiêng trước mùa hè.Tiếng Hàn chỉ lấy nghĩa giảm cân. Những gì bạn ăn mỗi ngày là 식단, hoặc đơn giản là 식사. | |||
| nồi (để nấu) | 냄비 | 포트 | ấm đun nước điện |
| 포트에 물을 끓여서 차를 마셨어요.Tôi đun nước bằng ấm điện rồi uống trà.Cái nồi đặt trên bếp là 냄비; ấm đun trên bếp là 주전자. | |||
| lương hưu | 연금 | 펜션 | một nhà nghỉ ở vùng quê, cho thuê theo nhóm |
| 여름휴가 때 친구들이랑 바닷가 펜션에 놀러 갔어요.Kỳ nghỉ hè, tôi đã cùng bạn bè đi chơi ở một nhà nghỉ ven biển.Cái bẫy kép: nó cũng không phải nhà trọ rẻ tiền ở thành phố. Tiền hưu là 연금: 국민연금, lương hưu của nhà nước. | |||
| sự kiện (điều xảy ra) | 사건 | 이벤트 | một đợt khuyến mãi hay rút thăm ở cửa hàng; một bất ngờ ai đó chuẩn bị cho người yêu |
| 이번 주에 커피를 사면 쿠키를 주는 이벤트를 해요.Tuần này có khuyến mãi: mua cà phê thì được tặng một cái bánh quy.Điều đã xảy ra là 사건 hoặc 일; một buổi lễ hay hội chợ được tổ chức là 행사. | |||
| tán thành, ủng hộ | 찬성 | 프로 | phần trăm khi nói; cũng là người chuyên nghiệp và chương trình truyền hình |
| 이 셔츠는 지금 삼십 프로 할인해요.Cái áo sơ mi này hiện đang giảm giá ba mươi phần trăm.Tán thành là 찬성, phản đối là 반대. Khi viết, phần trăm là 퍼센트; ở cửa hàng thì nghe thấy 프로. | |||
| tín hiệu, biển hiệu | 간판 | 사인 | một chữ ký; một chữ ký xin chữ |
| 여기에 사인해 주세요.Xin hãy ký vào đây.Biển hiệu của cửa hàng là 간판; biển báo giao thông là 표지판. Chữ ký trên giấy tờ chính thức cũng là 서명. | |||
| con gà (con vật) | 닭 | 치킨 | gà rán, hầu như luôn đặt giao tận nhà |
| 금요일 밤에는 치킨을 시켜 먹어요.Tối thứ sáu chúng tôi gọi gà rán về ăn.Con vật là 닭, còn thịt của nó trong súp hay món hầm là 닭고기. 치킨 là món đặt giao, rán hoặc sốt ngọt cay. | |||
| mặt nạ (hóa trang) | 가면 | 마스크 | khẩu trang chống bụi hoặc vi trùng |
| 미세먼지가 심해서 마스크를 썼어요.Bụi mịn nặng nên tôi đã đeo khẩu trang.Mặt nạ che đi việc bạn là ai là 가면. Khẩu trang thì dùng 쓰다, như đội một cái mũ. | |||
| quần tất | 스타킹 | 팬티 | quần lót |
| 여행 가방에 양말하고 팬티를 챙겼어요.Tôi đã xếp tất và quần lót vào vali.Quần tất là 스타킹; quần dài là 바지. | |||
| nâng ly (toast) | 건배 | 토스트 | bánh mì nướng; một chiếc bánh mì sandwich nướng ở quầy ven đường |
| 아침에 출근하면서 길에서 토스트를 사 먹었어요.Sáng nay trên đường đi làm tôi đã mua một cái bánh mì nướng ở quầy ven đường.Nâng ly là 건배, và tiếng hô cũng vậy: 건배!, chúc sức khỏe! Một chiếc 토스트 ở quầy có trứng, bắp cải và một chút đường. | |||
| trang chủ (của một trang web) | 첫 화면 | 홈페이지 | bất kỳ trang web nào – cả trang web, không riêng trang đầu |
| 자세한 내용은 학교 홈페이지에서 확인하세요.Hãy xem chi tiết trên trang web của trường.Một 홈페이지 Hàn Quốc là cả trang web. Trang đầu của nó là 첫 화면 hoặc 메인 화면. | |||
Làm ra ở Hàn Quốc
Những từ được tạo ra ở Hàn Quốc từ các mảnh tiếng Anh. Nghe như tiếng Anh mà không người nói tiếng Anh nào hiểu: một tiếng hô cổ vũ, một bức ảnh selfie, chia tiền ai nấy trả.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| cuộc đánh nhau (fighting) | 싸움 | 파이팅 | “cố lên!”, “bạn làm được!” – một tiếng hô để động viên |
| 다들 조금만 더 힘내세요. 파이팅!Mọi người cố thêm chút nữa nhé. Cố lên!Người ta hô trước kỳ thi, trận đấu hay buổi phỏng vấn xin việc, thường giơ nắm tay lên. Hay viết thành 화이팅. Cuộc ẩu đả là 싸움, còn đánh nhau là 싸우다. | |||
| chân dung tự họa (một bức tranh) | 자화상 | 셀카 | ảnh tự chụp (selfie) |
| 친구들이랑 바다 앞에서 셀카를 찍었어요.Tôi và bạn bè đã chụp ảnh selfie trước biển.Từ “self camera”. Bức chân dung tự vẽ hay tự phác là 자화상. | |||
| điện thoại bàn; cuộc gọi | 전화 | 핸드폰 | điện thoại di động – không bao giờ là điện thoại bàn, và không bao giờ là chính cuộc gọi |
| 핸드폰을 집에 두고 나왔어요.Tôi đã để quên điện thoại ở nhà.Từ “hand phone”. Một cuộc gọi là 전화, và gọi cho ai đó là 전화하다: 이따가 전화할게요. Ở cửa hàng và trên biểu mẫu hay nói 휴대폰. | |||
| một phòng (trong một ngôi nhà) | 방 하나 | 원룸 | phòng studio: một phòng có góc bếp riêng và nhà vệ sinh |
| 학교 앞 원룸에서 혼자 살아요.Tôi sống một mình trong một phòng studio gần trường.Một phòng trong nhà là 방 하나; căn hộ hai phòng là 투룸. | |||
| văn phòng | 사무실 | 오피스텔 | một tòa nhà gồm các căn hộ nhỏ có thể là văn phòng hoặc nhà ở – hầu như luôn là nhà ở |
| 회사 근처 오피스텔로 이사했어요.Tôi đã chuyển đến một căn hộ nhỏ gần công ty.Từ “office” và “hotel”. Văn phòng nơi bạn đến làm là 사무실, còn cả công ty là 회사. | |||
| đi mua sắm | 쇼핑 | 아이쇼핑 | ngắm hàng ở cửa kính mà không mua |
| 돈이 없어서 아이쇼핑만 했어요.Tôi không có tiền nên chỉ đi ngắm đồ.Mua bằng mắt. Mua thật là 쇼핑, hoặc 장을 보다 với đồ ăn. | |||
| nhà để xe (ở nhà) | 차고 | 카센터 | tiệm sửa xe |
| 타이어에 문제가 있어서 카센터에 갔어요.Lốp xe có vấn đề nên tôi đã đến tiệm sửa xe.Nơi bạn cất xe là 차고, hoặc thường hơn là bãi đỗ xe, 주차장. | |||
| sức khỏe | 건강 | 헬스 | tập luyện ở phòng gym |
| 요즘 매일 저녁 헬스를 해요.Dạo này buổi tối nào tôi cũng đi tập gym.Phòng gym là 헬스장. Khỏe mạnh là 건강: 건강하세요, hãy giữ gìn sức khỏe. | |||
| chính mình | 자기 | 셀프 | tự phục vụ – bạn tự lấy |
| 이 식당은 물이 셀프예요.Ở quán này nước là tự phục vụ.Tấm biển 물은 셀프 có nghĩa là nước bạn tự lấy. Bản thân là 자기 hoặc 자신. | |||
| Hà Lan (thuộc về Hà Lan) | 네덜란드 | 더치페이 | chia tiền, ai trả phần nấy |
| 오늘은 더치페이로 해요.Hôm nay chúng ta chia tiền nhé.Chia tiền, gói trong một từ. Giữa bạn bè thường một người trả và lần sau người kia mời; 제가 살게요 có nghĩa là “để tôi mời”. | |||
| một chọi một | 일대일 | 맨투맨 | áo nỉ cổ tròn |
| 회색 맨투맨에 청바지를 입었어요.Tôi đã mặc áo nỉ xám với quần jeans.Nói chuyện riêng hay một buổi học kèm một thầy một trò là 일대일. | |||
| séc (bằng giấy) | 수표 | 체크카드 | thẻ ghi nợ |
| 저는 신용 카드보다 체크카드를 자주 써요.Tôi dùng thẻ ghi nợ thường xuyên hơn thẻ tín dụng.Séc giấy hiếm ở Hàn Quốc; một tờ 수표 thường là séc ngân hàng cho số tiền lớn. | |||
| trống rỗng (empty) | 비다 | 엠티 | một chuyến đi chơi cùng lớp, câu lạc bộ hay khoa, từ “membership training” |
| 다음 주에 과 친구들이랑 엠티를 가요.Tuần sau tôi đi chơi xa cùng bạn trong khoa.Người ta đọc hai chữ cái, M và T. Một căn phòng trống là 빈방, từ 비다, trống. | |||
Đến qua tiếng Nhật hoặc tiếng Đức
Những từ vào tiếng Hàn qua một ngôn ngữ khác và giữ nguyên điều ngôn ngữ ấy đã làm ra: một chiếc xe máy vốn là “xe đạp tự động”, một việc làm thêm vốn là từ tiếng Đức nghĩa là “công việc”.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| công việc (một việc làm) | 일 | 아르바이트 | việc làm thêm, điển hình của sinh viên – từ tiếng Đức Arbeit, công việc |
| 방학 동안 편의점에서 아르바이트를 했어요.Trong kỳ nghỉ tôi đã làm thêm ở một cửa hàng tiện lợi.Thường rút gọn thành 알바. Công việc toàn thời gian là 일 hay 직장, còn công việc nói chung là 일. | |||
| băng dán (cho vết cắt nhỏ) | 반창고 | 깁스 | bó bột ở một chi bị gãy – từ tiếng Đức Gips, thạch cao |
| 다리가 부러져서 한 달 동안 깁스를 했어요.Tôi bị gãy chân và phải bó bột một tháng.Ở đây cái bẫy ngược lại: 깁스 đúng là “bột” của “bó bột”, nhưng không phải thứ dán lên vết cắt. Băng dán là 반창고, hay khi nói là 밴드. | |||
| hy vọng (hope) | 희망 | 호프 | quán bia – từ tiếng Đức Hof, như quán bia của một nhà máy bia |
| 퇴근하고 동료들이랑 호프에서 맥주를 마셨어요.Sau giờ làm tôi đã uống bia với đồng nghiệp ở quán.Còn gọi là 호프집. Hy vọng là 희망, còn mong là 바라다. | |||
| ô tô (xe hơi) | 자동차 | 오토바이 | xe máy – một “xe đạp tự động” của tiếng Nhật |
| 배달원이 오토바이를 타고 왔어요.Người giao hàng đã đến bằng xe máy.Cái “ô tô” trong đầu bạn là 자동차, hay đơn giản là 차; 오토 ở đây chỉ là “auto” của “xe đạp tự động”. Xe tay ga là 스쿠터, và xe đạp là 자전거. | |||
| xảo quyệt (cunning) | 교활하다 | 커닝 | quay cóp trong kỳ thi |
| 시험 시간에 커닝을 하다가 선생님께 걸렸어요.Cô giáo đã bắt gặp tôi quay cóp trong giờ thi.Hay viết là 컨닝. Xảo quyệt, gian xảo là 교활하다; khôn khéo, theo nghĩa nhẹ hơn, là 꾀가 많다. | |||
| sự đồng ý (consent) | 동의 | 콘센트 | ổ cắm điện trên tường |
| 충전기를 콘센트에 꽂았어요.Tôi đã cắm cục sạc vào ổ điện.Sự đồng ý hay cho phép là 동의: 동의하십니까?, ông/bà có đồng ý không? Chính cái phích cắm là 플러그. | |||
| sắc (sharp) | 날카롭다 | 샤프 | bút chì bấm |
| 필통에 샤프하고 지우개가 있어요.Trong hộp bút có bút chì bấm và cục tẩy.Con dao cắt tốt là 날카롭다 hay 잘 들다. Ruột của 샤프 là 샤프심. | |||
| kẹo cao su | 껌 | 고무 | cao su – từ tiếng Hà Lan, qua tiếng Nhật |
| 고무장갑을 끼고 설거지를 해요.Tôi đeo găng tay cao su để rửa bát.Ở đây tiếng Việt và tiếng Hàn giống nhau: “cao su” là chất liệu, còn kẹo là “kẹo cao su”. Nhưng kẹo cao su trong tiếng Hàn là 껌, một từ vay khác. Dây thun là 고무줄; cục tẩy là 지우개. | |||
| sự tập luyện | 훈련 | 추리닝 | bộ đồ thể thao; quần áo thoải mái để mặc ở nhà |
| 주말에는 집에서 추리닝을 입고 쉬어요.Cuối tuần tôi nghỉ ngơi ở nhà trong bộ đồ thể thao.Thân mật, và hay viết là 츄리닝; từ chuẩn là 트레이닝복. Tập luyện thể thao là 훈련, còn đào tạo cho một công việc là 연수. | |||
| chỗ trống (một phòng hay một vị trí còn trống) | 빈방 | 바캉스 | chuyến nghỉ hè, ở biển hay trên núi – từ tiếng Pháp |
| 올여름 바캉스는 바닷가로 가요.Mùa hè năm nay chúng tôi đi nghỉ ở biển.Một phòng trống là 빈방; một vị trí còn trống là 빈자리. Từ trung tính cho kỳ nghỉ là 휴가. | |||
| áo sơ mi (loại nào cũng được) | 셔츠 | 와이셔츠 | áo sơ mi công sở có cổ, mặc với com-lê, màu nào cũng được |
| 면접 때 하늘색 와이셔츠를 입었어요.Đi phỏng vấn tôi đã mặc áo sơ mi xanh nhạt.Từ “white shirt”, nghe qua tiếng Nhật – màu trắng đã mất từ lâu. Áo phông là 티셔츠, thường chỉ là 티. | |||
| đĩa nhựa (vinyl) | 레코드판 | 비닐 | nhựa dạng màng; túi nhựa |
| 남은 빵은 비닐에 싸서 냉장고에 넣으세요.Hãy bọc bánh mì còn thừa bằng ni lông rồi cho vào tủ lạnh.Thứ mà tiếng Việt hay gọi là “ni lông” (bao ni lông) thì tiếng Hàn gọi là 비닐. Túi nhựa là 비닐봉지. Nhà kính phủ nhựa là 비닐하우스. | |||
| tay nắm, quai (handle) | 손잡이 | 핸들 | vô-lăng; ghi-đông xe đạp |
| 운전할 때는 핸들을 두 손으로 잡으세요.Khi lái xe, hãy nắm vô-lăng bằng cả hai tay.Tay nắm cửa, quai túi hay quai chảo là 손잡이. | |||
Ở lớp, ở chỗ làm, giữa mọi người
Những gì dễ sai ở đại học, ở văn phòng, trong một email – và khi nói về người nổi tiếng trên tivi.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| cuộc họp (meeting) | 회의 | 미팅 | buổi gặp gỡ làm quen theo nhóm giữa các sinh viên; cũng là buổi gặp một khách hàng bên ngoài |
| 대학생 때 친구들이랑 미팅에 나갔어요.Hồi đại học tôi đã cùng bạn bè đi gặp gỡ làm quen theo nhóm.Cuộc họp của đồng nghiệp quanh một cái bàn là 회의: 세 시에 회의가 있어요. Buổi hẹn mù của hai người là 소개팅. | |||
| báo cáo (cho sếp) | 보고 | 리포트 | bài viết nộp cho một môn học ở đại học |
| 이번 주까지 리포트를 내야 해요.Tôi phải nộp bài tiểu luận trước cuối tuần này.Báo cáo với sếp là 보고, còn một bản báo cáo viết ở chỗ làm là 보고서. Hay viết là 레포트. | |||
| bản khắc, tranh in (print) | 판화 | 프린트 | tờ photocopy phát trong lớp; thứ đã được in ra |
| 선생님이 수업 시작 전에 프린트를 나눠 주셨어요.Trước khi vào giờ, cô giáo đã phát tài liệu in.Một bản khắc như tác phẩm nghệ thuật là 판화. In một thứ ra là 출력하다 hay 뽑다. | |||
| định hướng (khả năng định hướng) | 방향 감각 | 오리엔테이션 | buổi chào đón dành cho sinh viên hay nhân viên mới |
| 입학 전에 신입생 오리엔테이션이 있어요.Trước khi nhập học có buổi định hướng cho tân sinh viên.Thường rút gọn thành 오티. Có khả năng định hướng tốt là 방향 감각이 좋다. | |||
| trắng (màu) | 흰색 | 화이트 | bút xóa |
| 틀린 글자를 화이트로 지웠어요.Tôi dùng bút xóa xóa chữ viết sai.Màu là 흰색 hay 하얀색; trắng như tính từ là 하얗다. | |||
| tài năng (năng khiếu) | 재능 | 탤런트 | diễn viên truyền hình |
| 그 탤런트는 요즘 드라마에 자주 나와요.Diễn viên đó dạo này hay xuất hiện trong các bộ phim truyền hình.Năng khiếu về một thứ là 재능: 음악에 재능이 있어요. Diễn viên điện ảnh là 배우. | |||
| thần tượng (người mình ngưỡng mộ) | 우상 | 아이돌 | thành viên của một nhóm nhạc pop do công ty quản lý lập ra |
| 제 조카는 아이돌 가수가 되고 싶어 해요.Cháu tôi muốn trở thành ca sĩ idol.Thần tượng mà bạn ngưỡng mộ là 우상, và hình mẫu để noi theo là 롤 모델. | |||
| quạt (fan) | 선풍기 | 팬 | người hâm mộ một ca sĩ, một đội bóng hay một chương trình |
| 저는 그 가수의 오랜 팬이에요.Tôi là fan của ca sĩ đó từ lâu rồi.Quạt điện là 선풍기; quạt tay là 부채. Câu lạc bộ người hâm mộ là 팬클럽. | |||
| một đôi (hai thứ) | 두 개 | 커플 | một cặp đôi; đồ đôi mà một cặp mặc hay đeo |
| 두 사람은 커플 반지를 꼈어요.Hai người đeo nhẫn đôi.Một đôi đồ vật là 두 개 hay 두세 개, hai hoặc ba cái. Áo đôi của một cặp là 커플티. | |||
| thư (bưu điện) | 우편 | 메일 | thư điện tử |
| 회의 자료를 메일로 보냈어요.Tôi đã gửi tài liệu cuộc họp qua email.Thư và bưu kiện là 우편, và bưu điện là 우체국. Một tin nhắn điện thoại là 문자. | |||
Để tả người và trạng thái
Tính từ và danh từ tiếng Anh mà tiếng Hàn dùng để tả một người, một tâm trạng hay một thái độ, và chúng tả khác đi đôi chút so với từ bạn đã biết.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| mát mẻ (hơi lạnh) | 시원하다 | 쿨하다 | điềm tĩnh, không để bụng |
| 제 동생은 화가 나도 금방 잊어버려서 다들 쿨하다고 해요.Em tôi dù tức giận cũng quên ngay nên ai cũng bảo em ấy rất thoải mái, không chấp nhặt.Thời tiết mát dễ chịu, hay đồ uống lạnh, là 시원하다; cái lạnh khó chịu là 춥다. | |||
| đơn giản (dễ) | 쉽다 | 심플하다 | giản dị, không trang trí, nói về một thiết kế hay quần áo |
| 친구들이 제 옷이 너무 심플하다고 해요.Bạn bè nói quần áo của tôi quá giản dị.Một câu hỏi dễ trả lời là 쉽다; một phương pháp dễ làm theo là 간단하다. | |||
| giác quan (một trong năm giác quan) | 감각 | 센스 | sự tinh tế và nhạy bén: biết điều cần làm mà không ai nói |
| 민지 씨는 센스가 있어서 선물을 잘 골라요.Minji rất tinh ý nên chọn quà rất khéo.Thị giác, thính giác và các giác quan khác là 감각. 센스 있다 là lời khen lớn dành cho một đồng nghiệp đã nhìn ra điều cần thiết và làm luôn. | |||
| đã xong, đã hết (over) | 끝나다 | 오버 | quá đà, làm quá lên |
| 작은 일에 너무 오버하지 마세요.Đừng làm quá lên vì một chuyện nhỏ như vậy.Khi một việc đã xong thì nói 끝났어요. Hay nói là 오바. | |||
| điều kiện (một yêu cầu) | 조건 | 컨디션 | thể trạng của bạn vào một ngày cụ thể; phong độ |
| 어제 잠을 못 자서 오늘 컨디션이 안 좋아요.Hôm qua tôi không ngủ được nên hôm nay thể trạng không tốt.Một điều kiện trong hợp đồng hay đề nghị là 조건. Một căn bệnh là 병. | |||
| kẻ cuồng loạn (người điên) | 미치광이 | 마니아 | người say mê nhiệt tình, người hâm mộ cuồng nhiệt một thứ gì đó |
| 제 동생은 축구 마니아라서 경기를 다 봐요.Em trai tôi là người mê bóng đá nên xem hết các trận.Đó là lời khen, hay nhiều nhất là lời đùa. Một kẻ điên đáng sợ là 미치광이. | |||
Một từ tiếng Việt, hai từ tiếng Hàn
Nơi tiếng Việt có một động từ hay tính từ còn tiếng Hàn có hai hoặc nhiều hơn, và từ điển đưa cho bạn từ không đúng. Từ được chọn có thật và gần như vừa, nên những lỗi này tồn tại lâu hơn mọi lỗi khác.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| đi, mang (giày, tất) | 신다 | 입다 | mặc quần áo lên người: một cái áo sơ mi, một cái quần, một cái áo khoác |
| 급하게 바지를 입다가 넘어질 뻔했어요.Tôi vội mặc quần nên suýt ngã.Tiếng Hàn chọn động từ theo chỗ mặc, gần giống “mặc”, “đi”, “đội”, “đeo” của tiếng Việt: 신다cho bàn chân쓰다cho đầu và mặt끼다cho găng tay và nhẫn차다cho đồng hồ매다cho cà vạt | |||
| lạnh (thời tiết) | 춥다 | 차갑다 | lạnh khi chạm vào: một đồ uống, nước, một bàn tay |
| 손이 차갑다고 친구가 장갑을 빌려줬어요.Bạn tôi nói tay tôi lạnh rồi cho tôi mượn găng tay.Tiếng Việt nói “trời lạnh” và “nước lạnh” bằng cùng một từ; tiếng Hàn thì không. Khi bạn thấy lạnh, hay trời lạnh, là 춥다: 오늘 추워요. | |||
| cao (một người) | 키가 크다 | 높다 | cao: một ngọn núi, một tòa nhà, một mức giá |
| 이 근처에서 저 건물이 제일 높다고 해요.Nghe nói tòa nhà đó cao nhất quanh đây.Một người không “cao” theo kiểu ấy mà có chiều cao lớn: 키가 커요, và thấp là 키가 작아요. | |||
| gầy (một người) | 마르다 | 얇다 | mỏng: giấy, một quyển sách, một cái áo khoác |
| 이 코트는 얇다고 생각했는데 입어 보니까 따뜻해요.Tôi tưởng cái áo khoác này mỏng, nhưng mặc vào thì ấm.Người gầy là 말랐어요, ở thì quá khứ; thon thả, như lời khen, là 날씬하다. | |||
| già (một người) | 나이가 많다 | 낡다 | cũ, mòn: đôi giày cũ, cái túi cũ |
| 가방이 낡다 보니 지퍼가 자주 고장 나요.Cái túi cũ đến mức khóa kéo hay hỏng.Tiếng Việt cũng tách “già” và “cũ”; chỉ cần nhớ hai từ Hàn tương ứng. Một người không “cũ” mà có nhiều tuổi: 나이가 많다, và lịch sự là 연세가 많으시다. Xưa, từ lâu là 오래되다. | |||
| chơi (một trò chơi, bóng đá) | 하다 | 놀다 | chơi như trẻ con chơi; vui vẻ, đi chơi; nghỉ một ngày |
| 아이들이 공원에서 놀다가 비가 와서 들어왔어요.Bọn trẻ đang chơi trong công viên và vào nhà khi trời đổ mưa.Tiếng Việt nói “chơi bóng đá”, “chơi game”, “chơi đàn”; tiếng Hàn thì một trò chơi hay một môn thể thao được “làm”, 축구를 하다, hoặc “đánh”, 테니스를 치다; đàn piano cũng được “đánh”. 놀다 không đi với trò chơi hay nhạc cụ. | |||
| biết (làm một việc) | 할 줄 알다 | 알다 | biết một dữ kiện hoặc quen một người – không phải một kỹ năng |
| 다들 알다시피 내일은 수업이 없어요.Như mọi người đều biết, ngày mai không có tiết học.Tiếng Việt dùng “biết” cho cả dữ kiện lẫn kỹ năng (“biết bơi”); tiếng Hàn thì không. Một kỹ năng đi với -ㄹ 줄 알다: 수영할 줄 알아요, tôi biết bơi. 수영을 알아요 sẽ có nghĩa là bạn biết bơi là gì. | |||
| uống (một viên thuốc) | 먹다 | 받다 | nhận: một món quà, một lá thư, một bưu kiện, một cuộc gọi |
| 택배를 받다가 상자를 떨어뜨렸어요.Khi nhận bưu kiện tôi đã làm rơi cái hộp.Tiếng Việt nói “uống thuốc”, tiếng Hàn thì thuốc được “ăn”, kể cả viên thuốc: 약을 먹어요; và với người lớn tuổi, kính ngữ, 약을 드세요. | |||
| mở (quyển sách, cái ô) | 펴다 | 열다 | mở một cánh cửa, một cửa sổ, một cái hộp, một cửa hàng |
| 창문을 열다가 화분을 떨어뜨렸어요.Tôi mở cửa sổ thì làm rơi một chậu cây.Thứ gì được xòe ra thì dùng 펴다: 책을 펴세요, hãy mở sách; 우산을 펴다. Đèn hay tivi thì bật bằng 켜다. | |||
| gội (tóc) | 감다 | 씻다 | rửa tay, rửa mặt hay tắm rửa; rửa rau |
| 손을 씻다가 반지를 떨어뜨렸어요.Tôi làm rơi cái nhẫn khi đang rửa tay.Tóc gội bằng 감다, quần áo giặt bằng 빨다 hay 빨래하다, bát đĩa rửa bằng 설거지하다, còn răng thì đánh bằng 닦다. | |||
| chải (răng), đánh (răng) | 닦다 | 빗다 | chải hay vuốt tóc |
| 아침에 머리를 빗다가 흰머리를 발견했어요.Sáng nay khi chải tóc, tôi phát hiện một sợi tóc bạc.Tiếng Việt nói được cả “chải răng” lẫn “chải tóc” nên dễ lấy 빗다 cho cả hai; tiếng Hàn thì không. Răng thì chà, 이를 닦다 – cùng động từ với lau bàn hay đánh bóng giày. | |||
| thua (một trận đấu) | 지다 | 잃어버리다 | làm mất một thứ gì: chìa khóa, ví, cái ô |
| 지갑을 잃어버리는 바람에 집까지 걸어왔어요.Tôi làm mất ví nên phải đi bộ về nhà.Một trận đấu hay một cuộc tranh luận thì thua bằng 지다: 어제 경기에서 졌어요. Giảm cân là 살이 빠지다. | |||
| giành (một giải thưởng) | 타다, 받다 | 이기다 | thắng ai đó; thắng một trò chơi, một trận đấu hay một cuộc tranh luận |
| 전반전에는 이기다가 후반전에 졌어요.Hiệp một chúng tôi đang thắng, hiệp hai thì thua.Một giải thưởng thì được nhận: 상을 받다, hay 상을 타다. Trúng số là 복권에 당첨되다. | |||
| cho mượn (đưa cho ai dùng) | 빌려주다 | 빌리다 | mượn |
| 도서관에서 책을 빌리다가 친구를 만났어요.Khi mượn sách ở thư viện, tôi đã gặp một người bạn.“Cho mượn” là “mượn cho người khác”: 빌려주다 – tiếng Hàn ghép “mượn” với “cho” theo thứ tự ngược lại với tiếng Việt. 펜 좀 빌려주세요, bạn cho tôi mượn cây bút được không? Câu “cho tôi mượn” là 빌려주세요, không bao giờ là 빌리세요. | |||
| gọi (điện thoại) | 전화하다 | 부르다 | gọi ai đó bằng giọng nói; gọi ai bằng một cái tên; hát |
| 노래를 부르다가 가사를 잊어버렸어요.Tôi quên lời bài hát khi đang hát.Tiếng Việt “gọi” gom cả những nghĩa ấy; tiếng Hàn thì không. Gọi điện là 전화하다; gọi taxi có thể là 택시를 부르다, vì ở đó bạn gọi nó đến. | |||
| đổi (tàu) | 갈아타다 | 바꾸다 | đổi cái này lấy cái khác; đổi một kế hoạch |
| 계획을 바꾸다 보니 일정이 좀 복잡해졌어요.Vì đổi kế hoạch nên lịch trình hơi phức tạp.Đổi tàu hay xe buýt là 갈아타다, thay quần áo là 갈아입다, và đổi tiền là 환전하다. | |||
| cơm (đã nấu) | 밥 | 쌀 | gạo sống, còn nguyên hạt |
| 마트에서 쌀을 한 포대 샀어요.Tôi đã mua một bao gạo ở siêu thị.Cơm đã nấu là 밥, và cũng là một bữa ăn: 밥 먹었어요?, bạn ăn cơm chưa? | |||
| anh trai (của một cô gái) | 오빠 | 형 | anh trai của một chàng trai; cũng là người bạn lớn tuổi hơn của một chàng trai |
| 저는 형이 한 명 있어요.Tôi có một người anh.Tiếng Việt chỉ có “anh”; tiếng Hàn thì từ phụ thuộc vào người nói: anh trai của một cô gái là 오빠 của cô, của một chàng trai là 형 của anh. Em trai là 남동생 với cả hai. | |||
| chị gái (của một chàng trai) | 누나 | 언니 | chị gái của một cô gái; cũng là người bạn lớn hơn của một cô gái |
| 제 언니는 저보다 세 살 많아요.Chị tôi hơn tôi ba tuổi.Chị gái của một chàng trai là 누나 của anh. Em gái là 여동생 với cả hai. | |||
| chở (ai đó bằng xe) | 태워 주다 | 운전하다 | lái xe, ngồi sau vô-lăng |
| 운전하다가 졸리면 휴게소에서 쉬었다 가세요.Nếu lái xe thấy buồn ngủ thì hãy dừng nghỉ ở một trạm dừng chân.Chở ai đó là cho họ đi nhờ: 역까지 태워 줄게요, tôi chở bạn đến ga. | |||
| bỏ (hút thuốc) | 끊다 | 그만두다 | bỏ một việc đang làm: một công việc, một khóa học, các buổi học |
| 민수 씨가 회사를 그만두다니 정말 놀랐어요.Tôi rất ngạc nhiên khi Minsu nghỉ việc ở công ty.Tiếng Việt “bỏ” dùng cho cả thuốc lá lẫn công việc (“bỏ thuốc”, “bỏ việc”); tiếng Hàn thì không. Một thói quen thì “cắt”: 담배를 끊다, 술을 끊다. Dừng lại giữa một động tác là 멈추다. | |||
| miễn phí (“free”) | 무료 | 자유 | sự tự do |
| 주말에는 자유 시간이 많아서 좋아요.Tôi thích cuối tuần vì có nhiều thời gian rảnh.Miễn phí là 무료 hay, khi nói, 공짜: 입장료는 무료예요, vé vào cửa miễn phí. Rảnh, theo nghĩa không bận, là 한가하다. | |||
| khác | 다르다 | 틀리다 | sai, nhầm |
| 자꾸 틀리다 보면 실력이 늘어요.Nếu cứ liên tục mắc lỗi thì dần dần trình độ sẽ tăng.Nhiều người Hàn nói 틀리다 thay cho “khác” khi nói, và nó vẫn bị tính là lỗi. “Khác” là 다르다: 생각이 달라요, chúng tôi nghĩ khác nhau. | |||
| trông (mệt, vui) | 피곤해 보이다 | 보다 | nhìn, xem |
| 텔레비전을 보다가 잠들었어요.Tôi vừa xem tivi vừa ngủ quên.“Trông mệt” không dùng riêng 보다: dáng vẻ là -아/어 보이다: 피곤해 보여요, bạn trông mệt; 맛있어 보여요, trông ngon. | |||
Dịch từng chữ một
Những câu tiếng Việt hằng ngày trở nên sai, quá cộc hoặc quá thân, khi dịch từng chữ – vì tiếng Hàn cho biết trong mỗi câu ai đang nói với ai.
| Bạn muốn nói | Đó là | Không phải từ này | Vì từ đó có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| thầy, ông, bà (nói với thầy giáo) | 선생님 | 당신 | bạn, anh, chị – giữa vợ chồng, trong bài hát và quảng cáo, và khi cãi nhau |
| 여보, 당신도 커피 마실래요?Mình ơi, mình cũng muốn uống cà phê không?Tiếng Hàn gọi người ta bằng chức danh hay tên, như tiếng Việt gọi “thầy”, “cô”, “anh”, “chị”: 선생님도 오세요?, thầy cũng đến ạ? Nói với một người lạ, 당신 mở đầu một cuộc cãi vã. | |||
| tôi (nói với người lớn tuổi hơn) | 저 | 나 | tôi, mình – với bạn bè, với người nhỏ tuổi hơn và khi nghĩ thầm |
| 친구야, 나도 같이 갈래.Này bạn, mình cũng muốn đi cùng.Tiếng Việt cũng có “tôi” và “mình”, và tiếng Hàn chọn tương tự: với bất kỳ ai bạn nói lịch sự thì dùng 저: 저는 학생이에요. “Của tôi” là 제, bên cạnh dạng thân mật 내. | |||
| của tôi (mẹ tôi, nhà tôi) | 우리 | 내 | của tôi – về thứ gì chỉ của bạn và không ai khác, giữa bạn bè |
| 이건 내 우산이야. 네 건 저기 있어.Đây là cái ô của tôi. Cái của bạn ở đằng kia.Gia đình, nhà, trường và đất nước được dùng chung: 우리 엄마, 우리 집, 우리 학교 – dù bạn không có anh chị em. Người đã kết hôn cũng nói 우리 남편. | |||
| làm ơn (khi nhờ việc gì) | 주세요 | 제발 | làm ơn đi! – van nài, cầu xin |
| 제발 조용히 좀 해 주세요.Làm ơn đi, hãy im lặng một chút!Một lời nhờ thông thường dùng 주세요: 물 좀 주세요, xin cho tôi nước. 좀 làm nó nhẹ nhàng hơn nữa. | |||
| xin lỗi (để gọi người phục vụ) | 저기요 | 실례합니다 | xin lỗi – khi ngắt lời, khi đi ngang qua trước mặt ai, hoặc khi bước vào một căn phòng |
| 실례합니다. 잠깐 들어가도 될까요?Xin lỗi. Tôi vào một lát được không?Trong nhà hàng người ta gọi bằng 저기요! hay, ít hơn, 여기요!. Để len qua một chuyến tàu đông, hãy nói 잠시만요. | |||
| thật tiếc (khi nghe một tin buồn) | 안됐다 | 미안하다 | xin lỗi – một lời xin lỗi vì điều bạn đã làm |
| 늦어서 미안하다고 문자를 보냈어요.Tôi đã nhắn tin xin lỗi vì đến muộn.Tiếng Việt cũng tách “xin lỗi” khỏi “thật tiếc”, “chia buồn”, và tiếng Hàn cũng vậy: sự cảm thông là một từ khác: 정말 안됐네요, thật đáng tiếc. Lời xin lỗi với người lớn tuổi là 죄송합니다. | |||
| chúc ngon miệng! | 맛있게 드세요 | 즐기세요 | hãy tận hưởng – một kỳ nghỉ, một buổi biểu diễn hay một bữa tiệc |
| 휴가 잘 즐기세요!Chúc bạn tận hưởng kỳ nghỉ thật vui!Trên bàn ăn: 맛있게 드세요, “ăn ngon nhé”. Trước khi ăn người ta nói 잘 먹겠습니다, và sau khi ăn 잘 먹었습니다. | |||
| chào buổi sáng (với đồng nghiệp) | 안녕하세요 | 좋은 아침 | chào buổi sáng – nghe thấy giữa bạn bè và trong tin nhắn, nhưng không phải lời chào dùng với tất cả mọi người |
| 좋은 아침이에요! 오늘 날씨 정말 좋네요.Chào buổi sáng! Hôm nay thời tiết đẹp thật.Tiếng Hàn có một lời chào cho cả ngày: 안녕하세요. Trong bối cảnh trang trọng, 안녕하십니까. | |||
| khỏe không? (khi gặp hàng xóm) | 안녕하세요 | 어떻게 지내요 | dạo này bạn thế nào? – với người lâu rồi không gặp |
| 오랜만이에요. 요즘 어떻게 지내요?Lâu rồi không gặp. Dạo này bạn thế nào?Giữa những người ngày nào cũng gặp thì 안녕하세요 là đủ, hay câu hỏi thân thiện 식사하셨어요?, ăn cơm chưa ạ? – giống “ăn cơm chưa?” của tiếng Việt. | |||
| ông/bà tên là gì? (với người lớn tuổi) | 성함이 어떻게 되세요 | 이름이 뭐예요 | “em tên là gì?” – với một đứa trẻ, hay một người bằng tuổi |
| 선생님이 아이에게 "이름이 뭐예요?" 하고 물었어요.Cô giáo hỏi đứa trẻ: “Em tên là gì?”Với người lớn tuổi hay với khách hàng: 성함이 어떻게 되세요? – với từ kính ngữ chỉ tên. | |||
| ông/bà bao nhiêu tuổi? (với người lớn tuổi) | 연세가 어떻게 되세요 | 몇 살이에요 | bao nhiêu tuổi? – với một đứa trẻ, hay một người trạc tuổi mình |
| 동생은 몇 살이에요?Em của bạn bao nhiêu tuổi?Với người rõ ràng lớn tuổi hơn: 연세가 어떻게 되세요?. Tuổi quan trọng trong tiếng Hàn vì nó quyết định ai nói với ai và lịch sự đến mức nào. | |||
| tôi không biết (lịch sự, với khách hàng) | 잘 모르겠어요 | 몰라요 | không biết – cộc, và có thể nghe như bạn không quan tâm |
| 몰라요, 저도 처음 들었어요.Không biết, đây là lần đầu tôi nghe.잘 모르겠어요, tôi không chắc, để lại chỗ cho người kia; ở chỗ làm, 잘 모르겠습니다. | |||
| có (với “bạn không đến à?”, khi bạn có đi) | 아니요 | 네 | vâng – đúng thế; xác nhận rằng câu hỏi đúng, nên sau một câu hỏi phủ định nó có nghĩa là bạn không đi |
| 내일 안 와요? 네, 저는 못 가요.Ngày mai bạn không đến à? Vâng, tôi không đi được.Tiếng Việt trả lời theo sự việc: “Bạn không đến à?” – “Có, tôi đến.” Tiếng Hàn trả lời câu hỏi: 네nói rằng câu hỏi đúng아니요nói rằng câu hỏi sai Vậy nếu bạn đi, thì 아니요, 가요. | |||
| ông Park (với sếp của bạn) | 박 부장님 | 박 씨 | ông hay bà Park – lịch sự giữa những người ngang hàng, quá thấp với người ở trên bạn, và cộc khi chỉ dùng họ |
| 동료인 민수 씨에게 서류를 건넸어요.Tôi đã đưa giấy tờ cho đồng nghiệp Minsu.Sếp được gọi bằng họ và chức vụ với 님: 박 부장님, 김 과장님. 씨 đi sau họ tên đầy đủ hay tên riêng. | |||
| tạm biệt (khi bạn đi còn họ ở lại) | 안녕히 계세요 | 안녕히 가세요 | tạm biệt – nói với người đang đi |
| 손님, 안녕히 가세요.Chào anh/chị, chúc anh/chị đi bình an.Tiếng Hàn có hai lời tạm biệt: “đi bình an”, 안녕히 가세요, nói với người đi, và “ở lại bình an”, 안녕히 계세요, nói với người ở lại. | |||
| ăn (nói về bà của bạn) | 드시다 | 먹다 | ăn – bản thân, bạn bè và trẻ nhỏ |
| 밥을 먹다가 전화를 받았어요.Tôi đang ăn cơm thì có điện thoại.Về người bạn kính trọng, như “dùng bữa” hay “xơi” trong tiếng Việt: 할머니께서 진지를 드세요, bà đang dùng bữa. | |||
| ngủ (nói về ông của bạn) | 주무시다 | 자다 | ngủ – bản thân và bất kỳ ai không cần phải tỏ lòng kính trọng |
| 아기가 자다가 깨서 울었어요.Em bé đang ngủ thì tỉnh dậy và khóc.Về người lớn tuổi: 할아버지께서 주무세요. Chúc họ ngủ ngon là 안녕히 주무세요. | |||
| alô? (khi nhấc điện thoại) | 여보세요 | 안녕하세요 | xin chào – khi gặp ai trực tiếp |
| 안녕하세요, 처음 뵙겠습니다.Xin chào, rất hân hạnh được gặp bạn lần đầu.Qua điện thoại: 여보세요? – và chỉ qua điện thoại, hay để gọi một người chưa nghe thấy bạn. | |||
| khỏe (rất khỏe, cảm ơn) | 잘 지내요 | 괜찮아요 | được rồi; không, cảm ơn – cũng là cách từ chối |
| 더 드릴까요? 아니요, 괜찮아요.Tôi lấy thêm cho bạn nhé? Không, cảm ơn, tôi ổn.Khi người ta hỏi bạn khỏe không, hãy nói 잘 지내요. 괜찮아요 kèm một nụ cười, sau một lời mời, thường có nghĩa là không. | |||