N5 · Viết tiếng Nhật
Kanji và cách đọc của chúng
kanji: cách đọc on và kun
Kanji đến Nhật Bản từ Trung Quốc, và mỗi chữ đại diện cho một nghĩa chứ không phải một âm: 山 là núi, 川 là sông, 人 là người.
Chủ đề 25 trên 139 · khoảng 6 phút
Mục tiêu của bạn
Bạn có thể phân biệt một chữ kanji được đọc theo âm Nhật hay âm Hán, và đọc các từ đơn giản nhờ furigana.
山田さんは山が好きです。Anh Yamada thích núi.
毎日漢字を五つ覚えます。Mỗi ngày tôi học năm chữ kanji.
子どもの本にはふりがながあります。Sách thiếu nhi có furigana.
Xong khi đạt 8 trên 10 · khoảng 4 phút
Video giải thích
Xem trước – rồi luyện tập
Điều cốt lõi
Ghi nhớHãy học từ, không học chữ: từ cho bạn biết kanji đọc thế nào.
Những chữ mang nghĩa, hầu hết có một cách đọc riêng của tiếng Nhật và một cách đọc gốc Hán, cùng furigana cho biết đó là cách nào.
- Từ tín hiệu
- 漢字
- 音読み
- 訓読み
- ふりがな
Dạng từ
Các mẫu trong một cái nhìn
Mỗi hàng nói trước mẫu được dùng khi nào hoặc để làm gì, rồi đưa một ví dụ trong tiếng Nhật.
| núi (cách đọc kun) | 山 |
| núi Phú Sĩ (cách đọc on) | 富士山 |
| người (cách đọc kun) | 人 |
| một người Nhật (cách đọc on) | 日本人 |
| ba người (cách đọc on) | 三人 |
| một người, hai người (cách đọc đặc biệt) | 一人・二人 |
| ăn (cách đọc kun kèm kana) | 食べる |
| một bữa ăn (cách đọc on) | 食事 |
| đi (cách đọc kun kèm kana) | 行く |
| một chuyến du lịch (cách đọc on) | 旅行 |
| hôm nay (một cách đọc cho cả từ) | 今日 |
| cả ba lối viết trong một câu | 私はコーヒーを飲みます。 |
Từng quy tắc một
Dạng mà chủ đề này nói đến
Một kanji đứng một mình, hoặc theo sau là kana, thường mang cách đọc riêng (kun).
山に登ります。Tôi sẽ leo núi.
Trong từ ghép hai kanji trở lên, thường là cách đọc gốc Hán (on).
来年、富士山に登ります。Năm sau tôi sẽ leo núi Phú Sĩ.
Các số có từ đếm có thể đổi cách đọc: ba người là sannin, nhưng một và hai người là hitori và futari.
一人で来ました。Tôi đã đến một mình.
Thêm quy tắc (1)
Một số từ có cách đọc thuộc về cả từ và không thể chia cho từng kanji của nó.
今日は日曜日です。Hôm nay là Chủ nhật.
Câu ví dụ
Thêm 11 câu ví dụ
大人は一人千円です。Người lớn trả một nghìn yên mỗi người.
部屋に人が三人います。Trong phòng có ba người.
名前の漢字を教えてください。Xin hãy cho tôi biết tên bạn viết bằng kanji thế nào.
田中さんは東京に住んでいます。Chị Tanaka sống ở Tokyo.
日本語の新聞はまだ読めません。Tôi vẫn chưa đọc được báo tiếng Nhật.
生の魚は食べられますか。Bạn ăn được cá sống không?
先生は大学で生物を教えています。Thầy giáo dạy sinh học ở một trường đại học.
山の上から海が見えます。Từ trên đỉnh núi nhìn thấy biển.
辞書で読み方を調べました。Tôi đã tra cách đọc trong từ điển.
この漢字は何と読みますか。Chữ kanji này đọc thế nào?
旅行の前に食事をしましょう。Chúng ta ăn chút gì trước chuyến đi nhé.
Cái bẫy mà người nói tiếng Việt hay mắc phải
Chú ý
Ai vừa biết 富士山 có thể đọc mỗi 山 là san. Nhưng cách đọc on sống trong các từ ghép; kanji đứng một mình là từ riêng yama. Khi một kanji đứng một mình, hãy thử cách đọc kun trước.
Bài học
Lời giải thích đầy đủ
Đọc tất cả · khoảng 2 phút
Kanji đến Nhật Bản từ Trung Quốc, và mỗi chữ đại diện cho một nghĩa chứ không phải một âm: 山là núi川là sông人là người Trong chữ viết thông thường, kanji mang các từ có nội dung (danh từ và gốc của động từ và tính từ), còn hiragana mang ngữ pháp và katakana mang các từ mượn. Danh sách kanji dùng phổ thông vào khoảng hai nghìn chữ, nhưng chúng gặp từng ít một, bên trong các từ.
Phần lớn kanji có hai loại cách đọc. Cách đọc kun là từ tiếng Nhật xưa nay gắn vào chữ ấy: 山. Cách đọc on mô phỏng cách phát âm Trung Hoa cổ và chủ yếu dùng trong từ ghép: 富士山, 火山. Sự khác biệt giống như trong tiếng Việt giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt: “mắt” và “nhãn”, “nước” và “thủy”; cái trước là kun, cái sau đóng vai on. Từ đó có một quy tắc thực hành: một kanji đứng một mình, hoặc theo sau là kana, thường mang cách đọc kun; một kanji trong từ ghép hai chữ trở lên thường mang cách đọc on. Đó là quy tắc thực hành chứ không phải định luật, nhưng đúng nhiều hơn sai rất nhiều. Người quen Hán Việt còn có lợi thế: nhiều cách đọc on gần với âm Hán Việt, ví dụ 学生 và “học sinh”, 大学 và “đại học”, nhưng đó chỉ là gợi ý, không phải quy tắc để dựa vào.
Nhiều kanji có nhiều hơn một cách đọc mỗi loại, vì tiếng Nhật đã mượn chúng vào những thời kỳ khác nhau và gắn nhiều từ riêng vào một số chữ. Cùng một chữ được đọc theo năm cách trong 先生, 一生, 生きる, 生まれる và 生ビール, và mỗi từ tự làm rõ cách đọc của mình. Đó là điều cần ghi nhớ: cách đọc thuộc về từ, không thuộc về chữ, và các kana hay kanji xung quanh cho biết đó là cách nào.
Furigana là các kana nhỏ viết phía trên một kanji để chỉ cách đọc. Sách thiếu nhi Nhật dùng nó trong toàn bộ văn bản, báo chí đặt nó trên những chữ hiếm và trang này dùng nó ở mọi nơi để không điều gì phải chờ đến khi bạn biết kanji. Cái bẫy là học kanji như những hình vẽ rời kèm danh sách cách đọc. Học như vậy thì không nhớ; học chúng như một phần của những từ mà người đọc thật sự cần thì nhớ.
Tìm hiểu sâu hơn
Vì sao tiếng Nhật giữ kanji
Tiếng Nhật có thể viết hoàn toàn bằng kana, và đôi khi người ta làm vậy, cho trẻ nhỏ. Người lớn không làm vậy, vì hai lý do. Tiếng Nhật không có khoảng trắng, và chỗ chuyển từ kanji sang kana cho mắt thấy một từ có nội dung kết thúc ở đâu và ngữ pháp bắt đầu ở đâu. Và tiếng Nhật có vô số từ đồng âm — tiếng Việt cũng có, như “đường” trong đường đi và đường ăn —: 橋 (cầu), 箸 (đũa) và 端 (mép) đều là hashi, và kanji phân biệt chúng chỉ trong một cái liếc mắt.
Một số từ mang một cách đọc thuộc về cả từ chứ không thuộc về các chữ của nó: 今日(hôm nay)明日(ngày mai)大人(người lớn) Kanji cho nghĩa và từ riêng cho âm. Không có gì để suy ra; chúng được học như các từ, và dù sao đó cũng là cách tốt nhất để học mọi kanji.
Ngoại lệ và trường hợp đặc biệt1
Ngoại lệ
Khi cách đọc thuộc về cả từ chứ không thuộc về các phần của nó
thì hãy học từ như một khối: 今日, 大人, 一人.
今日は大人も子どもも休みです。Hôm nay người lớn lẫn trẻ em đều được nghỉ.
Vì sao? Đó là những từ riêng mà về sau người ta gán cho một cặp kanji phù hợp. Các chữ được chọn vì nghĩa, nên cách đọc thông thường của chúng không ghép lại thành từ.
Điều đáng biết2
Điều đáng biết
Nửa sau của một từ ghép thường được làm mềm
Khi hai từ ghép lại, âm đầu của từ thứ hai thường nhận dakuten: 本 và 棚 thành 本棚, 手 và 紙 thành 手紙. Điều này thường gặp, nhưng không dự đoán được đến mức áp dụng mù quáng, nên mỗi từ ghép được học cùng cách đọc của nó.
本棚に辞書があります。Trên giá sách có một cuốn từ điển.
Điều đáng biết
Dấu lặp
Chữ thứ hai của 人々 không phải một kanji riêng: nó lặp lại kanji trước, thường với âm được làm mềm. 人々 là “mọi người”, 時々 là “thỉnh thoảng”, và dấu lặp đỡ phải viết hai lần một chữ phức tạp.
時々映画を見ます。Thỉnh thoảng tôi xem phim.
Các chủ đề liên quan
Giờ hãy tự viết6 câu về chủ đề này, tự gõ và được kiểm tra ngay.
Những từ bạn sẽ cần13
Chúng xuất hiện trong các ví dụ và bài tập của chủ đề này và là từ mới ở điểm này trên lộ trình học.
- 登るleo; trèo lên
- 五つnăm (cái)
- 覚えるghi nhớ; học thuộc
- 大人người lớn
- 千nghìn
- 円yên
- 三ba
- 教えるdạy; nói cho biết; chỉ
- 二人hai người
- 橋cầu
- 渡るbăng qua; đi qua (cầu, đường)
- 箸đũa
- 小学校trường tiểu học
Luyện bằng thẻ ghi nhớ · 1Luyện bằng thẻ ghi nhớ · 2
Thiếu một từ? Tra trong từ điển