N3 · Cách diễn đạt (N3)
てたまらない, てしかたがない: không chịu nổi, vô cùng
cảm xúc quá mạnh không thể kìm nén
Chủ đề 137 trên 139 · khoảng 5 phút
Mục tiêu của bạn
Bạn có thể diễn đạt một cảm giác gần như không chịu nổi, với てたまらない và てしかたがない.
試験に合格して、嬉しくてたまらない。Tôi đỗ kỳ thi rồi và vui đến phát điên.
国の家族に会いたくてたまらない。Tôi nhớ muốn gặp gia đình ở quê đến phát điên.
今日は寒くてたまらない。Hôm nay lạnh không chịu nổi.
Xong khi đạt 8 trên 10, trong đó có 3 trên 4 câu tự viết · khoảng 5 phút
Video giải thích
Xem trước – rồi luyện tập
Điều cốt lõi
Ghi nhớMột cảm xúc không thể kìm nén: てたまらない, てしかたがない — về chính mình, không phải về sự việc.
Dạng -te cộng たまらない hoặc しかたがない nói rằng một cảm xúc hay cảm giác mạnh đến mức gần như không chịu nổi.
- Từ tín hiệu
- 〜てたまらない
- 〜でたまらない
- 〜てしかたがない
- 〜てしょうがない
Dạng từ
Các mẫu trong một cái nhìn
Mỗi hàng nói trước mẫu được dùng khi nào hoặc để làm gì, rồi đưa một ví dụ trong tiếng Nhật.
| nóng không chịu nổi | 暑くてたまらない |
| vui đến mức gần như không chịu nổi | 嬉しくてたまらない |
| lo lắng kinh khủng | 心配でたまらない |
| muốn về nhà đến phát điên | 帰りたくてたまらない |
| buồn ngủ kinh khủng | 眠くてしかたがない |
| chán kinh khủng (thân mật) | 暇でしょうがない |
Từng quy tắc một
Dạng mà chủ đề này nói đếnTừ đòi hỏi dạng đó
Dạng -te của một cảm xúc + たまらない: một cách áp đảo.
喉が渇いてたまらない。Tôi khát đến chết mất.
Một tính từ -na nhận で trước たまらない.
明日の試験が心配でたまらない。Tôi lo lắng kinh khủng về kỳ thi ngày mai.
てしかたがない (しょうがない) có nghĩa gần như vậy, thường là lời phàn nàn.
朝から頭が痛くてしかたがない。Từ sáng đến giờ tôi đau đầu kinh khủng.
Thêm quy tắc (1)
Các mẫu câu mô tả cảm xúc của người nói; với cảm xúc của người khác thì thêm ようだ hoặc らしい.
子どもたちは夏休みが楽しみでたまらないようだ。Bọn trẻ có vẻ mong chờ kỳ nghỉ hè vô cùng.
Câu ví dụ
Thêm 10 câu ví dụ
彼の言ったことが気になってしかたがない。Tôi không thể thôi nghĩ về điều anh ấy nói.
一人で寂しくてしょうがない。Tôi cảm thấy cô đơn kinh khủng.
授業が退屈でたまらなかった。Tiết học chán không chịu nổi.
お腹が空いてたまらない。Tôi đói chết đi được.
足が痛くてたまらない。Chân tôi đau hết mức.
早く結果が知りたくてしかたがない。Tôi nóng lòng muốn biết kết quả đến chết mất.
彼女に会えなくて寂しくてたまらない。Tôi nhớ cô ấy vô cùng vì không gặp được.
面接の前は不安でたまらなかった。Trước buổi phỏng vấn tôi lo lắng kinh khủng.
花粉の季節は目がかゆくてしょうがない。Vào mùa phấn hoa, mắt tôi ngứa kinh khủng.
その映画の結末が気になってたまらない。Tôi nóng lòng muốn biết bộ phim ấy kết thúc ra sao.
Cái bẫy mà người nói tiếng Việt hay mắc phải
Chú ý
Tiếng Việt nói “rất rộng” và “lạnh kinh khủng” trông giống nhau, và người học dùng mẫu câu cho bất kỳ mô tả mạnh nào. Nhưng たまらない và しかたがない kể một cảm xúc mà người nói không kiểm soát được — lạnh, lo lắng, nhớ nhung. Kích thước một căn phòng là một sự thật, và sự thật dùng とても.
Bài học
Lời giải thích đầy đủ
Đọc tất cả · khoảng 1 phút
たまらない nghĩa là “không chịu nổi”, và sau dạng て của một từ chỉ cảm xúc hay cảm giác, nó nói rằng cảm xúc ấy áp đảo: 暑くてたまらない, “nóng không chịu nổi”; 会いたくてたまらない, “tôi nhớ gặp họ đến chết mất”. しかたがない, “không còn cách nào”, hoạt động giống vậy: 眠くてしかたがない, “tôi buồn ngủ kinh khủng”. Trong lời nói thường là しょうがない.
Từ đứng trước là tính từ -i ở dạng -te (寒くて, 嬉しくて), tính từ -na với で (心配で, 退屈で) hoặc dạng たい (帰りたくて). Một số động từ chỉ cảm xúc cũng được dùng: 気になってしかたがない, “tôi không thôi nghĩ về nó”.
Cả hai đều mô tả cảm xúc của người nói, giống như たい và ほしい. Nói về người khác, tiếng Nhật thêm ようだ, らしい hoặc そうだ: 彼は寂しくてたまらないようだ. たまらないnghe cảm xúc hơn một chútしかたがないgiống lời phàn nàn về một trạng thái không hết
Tiếng Việt dùng “chết mất”, “không chịu nổi” hay “muốn… phát điên”, và người học dùng とても, đúng nhưng nhạt. Các mẫu câu này nói rằng cảm xúc đã vượt khỏi tầm kiểm soát, và không thể mô tả sự việc: この部屋は広くてたまらない là sai, vì một căn phòng rộng không phải là một cảm xúc.
Tìm hiểu sâu hơn
Từ “không chịu nổi” đến “không cưỡng nổi”
たまらない đứng riêng, không có dạng -te, trong lời nói thường mang nghĩa tích cực: このラーメン、たまらない, “món ramen này không cưỡng nổi”. Cảm xúc vẫn áp đảo; chỉ là dễ chịu.
しかたがない đứng riêng nghĩa là “hết cách”: 雨だからしかたがない. Với dạng -te đứng trước, cùng sự bất lực ấy quay về phía một cảm xúc: người nói không thể không cảm thấy như vậy.
Ngoại lệ và trường hợp đặc biệt1
Ngoại lệ
Khi chủ ngữ là một người khác
thì thêm một từ cho thấy cảm xúc được quan sát từ bên ngoài: ようだ, らしい, そうだ hoặc と言っている.
妹は犬がほしくてたまらないらしい。Hình như em gái tôi mong có một con chó bằng cả tâm hồn.
Vì sao? Như với たい và 寂しい, không ai có thể kể từ bên trong cảm xúc của người khác.
Điều đáng biết1
Điều đáng biết
ならない trong văn viết
Tiếng Nhật viết có một dạng thứ ba, てならない, dùng chủ yếu với những cảm xúc và ấn tượng tự nảy ra: 残念でならない, “tôi vô cùng tiếc”; 気がしてならない, “tôi không thể rũ bỏ cảm giác”.
何か悪いことが起きる気がしてならない。Tôi không thể rũ bỏ cảm giác rằng sắp có chuyện không hay xảy ra.
Các chủ đề liên quan
Giờ hãy tự viết5 câu về chủ đề này, tự gõ và được kiểm tra ngay.
Những từ bạn sẽ cần5
Chúng xuất hiện trong các ví dụ và bài tập của chủ đề này và là từ mới ở điểm này trên lộ trình học.
- 喉họng; cổ họng
- 渇くkhát (cổ họng)
- たまらないkhông chịu nổi
- 仕方cách làm
- 退屈chán; buồn tẻ
Thiếu một từ? Tra trong từ điển