Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL
Alle thema’s (110)

3  ·  Aspect: le, guo, zhe en zài

Dubbel le en ontbrekend le

het dubbele le en de zinnen zonder

Staan beide 了(le) in dezelfde zin, een achter het werkwoord en een aan het eind, dan reikt de handeling tot in het heden: 我(wǒ)在(zài)这儿(zhèr)住(zhù)了(le)五年(wǔnián)了(le), “ik woon hier al vijf jaar”.

Thema 82 van 110 · ca. 5 min

Je doel

Je kunt met dubbel 了(le) zeggen dat iets tot nu toe voortduurt, en herkent verledentijdzinnen die helemaal geen 了(le) nodig hebben.

我(wǒ)等(děng)了(le)你(nǐ)半(bàn)个(ge)小时(xiǎoshí)了(le)!Ik wacht al een half uur op je!

他(tā)学(xué)了(le)两(liǎng)年(nián)钢琴(gāngqín)了(le)。Hij speelt al twee jaar piano.

他(tā)学(xué)了(le)两(liǎng)年(nián)钢琴(gāngqín),后来(hòulái)不(bù)学(xué)了(le)。Hij heeft twee jaar piano gespeeld en is toen gestopt.

Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.

Uitlegvideo

Eerst kijken, dan oefenen

Het belangrijkste

OnthoudLe achter het werkwoord sluit de handeling af; een tweede le aan het eind voert haar tot nu toe.

Werkwoord-le plus zinseinde-le zegt dat iets tot nu toe voortduurt — en veel zinnen uit het verleden hebben helemaal geen le nodig.

Signaalwoorden
  • 了(le)…了(le)
  • 已经(yǐjīng)…了(le)

De vorm

De patronen in één oogopslag

Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Chinees.

ontkenning

een afgesloten hoofdstuk我(wǒ)学(xué)了(le)三(sān)年(nián)汉语(Hànyǔ)。
tot nu toe, en het duurt voort我(wǒ)学(xué)了(le)三(sān)年(nián)汉语(Hànyǔ)了(le)。
een lopende stand我(wǒ)喝(hē)了(le)三(sān)杯(bēi)了(le)。
geen le na een werkwoord van zeggen他(tā)说(shuō)他(tā)明天(míngtiān)不(bù)来(lái)。
twee werkwoorden: le na het tweede我(wǒ)去(qù)商店(shāngdiàn)买(mǎi)了(le)一(yí)件(jiàn)衣服(yīfu)。

De regels één voor één

De vorm waar dit thema over gaat

  1. Werkwoord-le met een tijdsduur en zinseinde-le zegt dat de handeling zo lang geduurd heeft — tot nu toe, en ze duurt voort.

    我(wǒ)在(zài)这儿(zhèr)住(zhù)了(le)五(wǔ)年(nián)了(le)。Ik woon hier al vijf jaar.

  2. Zonder het zinseinde-le beschrijft dezelfde zin een afgesloten hoofdstuk.

    我(wǒ)在(zài)上海(Shànghǎi)住(zhù)了(le)五(wǔ)年(nián),后来(hòulái)搬(bān)到(dào)了(le)北京(Běijīng)。Ik heb vijf jaar in Shanghai gewoond en ben daarna naar Peking verhuisd.

  3. Met een getal betekent het zinseinde-le “tot nu toe”, en er kan meer volgen.

    这(zhè)本(běn)书(shū)我(wǒ)看(kàn)了(le)一(yì)百(bǎi)页(yè)了(le)。Ik ben in dit boek al bij bladzijde honderd.

Meer regels (2)
  1. Is het object van een werkwoord een zin of een ander werkwoord, dan staat le normaal gesproken niet direct erachter.

    她(tā)决定(juédìng)去(qù)国外(guówài)留学(liúxué)了(le)。Ze heeft besloten in het buitenland te gaan studeren.

  2. Bij twee werkwoorden achter elkaar volgt le op het tweede, dat met het resultaat.

    我(wǒ)去(qù)超市(chāoshì)买(mǎi)了(le)一些(yìxiē)菜(cài)。Ik ben naar de supermarkt gegaan en heb groente gekocht.

Voorbeeldzinnen

Meer voorbeeldzinnen (11)

今天(jīntiān)我(wǒ)已经(yǐjīng)喝(hē)了(le)四(sì)杯(bēi)咖啡(kāfēi)了(le)。Vandaag heb ik al vier kopjes koffie gedronken.

我们(wǒmen)认识(rènshi)十(shí)年(nián)了(le)。We kennen elkaar al tien jaar.

他(tā)说(shuō)他(tā)明天(míngtiān)不(bù)来(lái)。Hij zei dat hij morgen niet komt.

我(wǒ)来(lái)中国(Zhōngguó)一(yì)年(nián)了(le)。Ik ben nu al een jaar in China.

雨(yǔ)下(xià)了(le)一(yì)整(zhěng)天(tiān)了(le)。Het regent al de hele dag.

他(tā)打(dǎ)了(le)三(sān)次(cì)电话(diànhuà)了(le),你(nǐ)快(kuài)给(gěi)他(tā)回(huí)个(ge)电话(diànhuà)吧(ba)。Hij heeft al drie keer gebeld — bel hem terug.

作业(zuòyè)我(wǒ)做(zuò)了(le)一半(yíbàn)了(le),还(hái)有(yǒu)一半(yíbàn)没(méi)做(zuò)。Ik heb de helft van het huiswerk gemaakt; de andere helft moet nog.

我(wǒ)去(qù)书店(shūdiàn)买(mǎi)了(le)两(liǎng)本(běn)词典(cídiǎn)。Ik ging naar de boekwinkel en kocht twee woordenboeken.

他(tā)在(zài)这(zhè)家(jiā)公司(gōngsī)工作(gōngzuò)了(le)十(shí)年(nián),去年(qùnián)退休(tuìxiū)了(le)。Hij werkte tien jaar bij dit bedrijf en ging vorig jaar met pensioen.

她(tā)结婚(jiéhūn)三(sān)年(nián)了(le)。Ze is nu drie jaar getrouwd.

我(wǒ)以前(yǐqián)住(zhù)在(zài)农村(nóngcūn),每天(měitiān)走路(zǒulù)上学(shàngxué)。Vroeger woonde ik op het platteland en liep ik elke dag naar school.

De valkuil voor Nederlandstaligen

Let op

Het Nederlands zet “dacht” in de verleden tijd, dus een 了(le) achter 觉得(juéde) lijkt te horen. Maar denken is een toestand, en wat volgt, is een hele zin — er is geen handeling om te voltooien. Het verleden zegt 当时(dāngshí), “toen”.

Fout:我(wǒ)当时(dāngshí)觉得(juéde)了(le)他(tā)说(shuō)得(de)对(duì)。
Goed:我(wǒ)当时(dāngshí)觉得(juéde)他(tā)说(shuō)得(de)对(duì)。

Les

Insluiten

Uitgebreid uitgelegd

Lees de hele uitleg · ca. 1 min

Staan beide 了(le) in dezelfde zin, een achter het werkwoord en een aan het eind, dan reikt de handeling tot in het heden: 我(wǒ)在(zài)这儿(zhèr)住(zhù)了(le)五年(wǔnián)了(le), “ik woon hier al vijf jaar”. Het Nederlands zegt daarvoor “al” met de tegenwoordige tijd — “ik woon hier al vijf jaar” —, het Chinees verdubbelt daarvoor het 了(le). Zonder het tweede 了(le) is het een afgesloten periode: ik heb daar vijf jaar gewoond en ben daarna verhuisd.

Met een getal betekent het zinseinde-了(le) “tot nu toe”, en er kan meer volgen: 这本(zhèběn)书(shū)我(wǒ)看(kàn)了(le)一百页(yìbǎiyè)了(le), “ik ben al bij bladzijde honderd”. Is het object een hele zin of een ander werkwoord, dan staat 了(le) meestal niet direct erachter: 她(tā)决定(juédìng)去(qù)国外(guówài)留学(liúxué)了(le), “ze heeft besloten in het buitenland te gaan studeren”. En bij twee werkwoorden achter elkaar volgt 了(le) op het tweede, dat met het resultaat.

De werkwoorden van zeggen en menen — 说(shuō), 想(xiǎng), 觉得(juéde) — hebben geen 了(le) nodig, ook al zet het Nederlands “zei” of “dacht” in de verleden tijd. Denken is een toestand, en wat volgt, is een hele zin: er is geen handeling om te voltooien. Dat het vroeger was, zegt een tijdswoord als 当时(dāngshí), “toen”.

Verwante thema’s

Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 6, getypt en meteen gecontroleerd.

Deze woorden heb je nodig5

Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.

  • 后来(hòulái)later; daarna (in het verleden)
  • 留学(liúxué)in het buitenland studeren
  • 当时(dāngshí)toen; in die tijd
  • 继续(jìxù)voortzetten; doorgaan
  • 邮票(yóupiào)postzegel

Oefen als flitskaarten

Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek