3 · Aspect: le, guo, zhe en zài
Dubbel le en ontbrekend le
het dubbele le en de zinnen zonder
Staan beide 了 in dezelfde zin, een achter het werkwoord en een aan het eind, dan reikt de handeling tot in het heden: 我在这儿住了五年了, “ik woon hier al vijf jaar”.
Thema 82 van 110 · ca. 5 min
Je doel
Je kunt met dubbel 了 zeggen dat iets tot nu toe voortduurt, en herkent verledentijdzinnen die helemaal geen 了 nodig hebben.
我等了你半个小时了!Ik wacht al een half uur op je!
他学了两年钢琴了。Hij speelt al twee jaar piano.
他学了两年钢琴,后来不学了。Hij heeft twee jaar piano gespeeld en is toen gestopt.
Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudLe achter het werkwoord sluit de handeling af; een tweede le aan het eind voert haar tot nu toe.
Werkwoord-le plus zinseinde-le zegt dat iets tot nu toe voortduurt — en veel zinnen uit het verleden hebben helemaal geen le nodig.
- Signaalwoorden
- 了…了
- 已经…了
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Chinees.
ontkenning
| een afgesloten hoofdstuk | 我学了三年汉语。 |
| tot nu toe, en het duurt voort | 我学了三年汉语了。 |
| een lopende stand | 我喝了三杯了。 |
| geen le na een werkwoord van zeggen | 他说他明天不来。 |
| twee werkwoorden: le na het tweede | 我去商店买了一件衣服。 |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
Werkwoord-le met een tijdsduur en zinseinde-le zegt dat de handeling zo lang geduurd heeft — tot nu toe, en ze duurt voort.
我在这儿住了五年了。Ik woon hier al vijf jaar.
Zonder het zinseinde-le beschrijft dezelfde zin een afgesloten hoofdstuk.
我在上海住了五年,后来搬到了北京。Ik heb vijf jaar in Shanghai gewoond en ben daarna naar Peking verhuisd.
Met een getal betekent het zinseinde-le “tot nu toe”, en er kan meer volgen.
这本书我看了一百页了。Ik ben in dit boek al bij bladzijde honderd.
Meer regels (2)
Is het object van een werkwoord een zin of een ander werkwoord, dan staat le normaal gesproken niet direct erachter.
她决定去国外留学了。Ze heeft besloten in het buitenland te gaan studeren.
Bij twee werkwoorden achter elkaar volgt le op het tweede, dat met het resultaat.
我去超市买了一些菜。Ik ben naar de supermarkt gegaan en heb groente gekocht.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (11)
今天我已经喝了四杯咖啡了。Vandaag heb ik al vier kopjes koffie gedronken.
我们认识十年了。We kennen elkaar al tien jaar.
他说他明天不来。Hij zei dat hij morgen niet komt.
我来中国一年了。Ik ben nu al een jaar in China.
雨下了一整天了。Het regent al de hele dag.
他打了三次电话了,你快给他回个电话吧。Hij heeft al drie keer gebeld — bel hem terug.
作业我做了一半了,还有一半没做。Ik heb de helft van het huiswerk gemaakt; de andere helft moet nog.
我去书店买了两本词典。Ik ging naar de boekwinkel en kocht twee woordenboeken.
他在这家公司工作了十年,去年退休了。Hij werkte tien jaar bij dit bedrijf en ging vorig jaar met pensioen.
她结婚三年了。Ze is nu drie jaar getrouwd.
我以前住在农村,每天走路上学。Vroeger woonde ik op het platteland en liep ik elke dag naar school.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het Nederlands zet “dacht” in de verleden tijd, dus een 了 achter 觉得 lijkt te horen. Maar denken is een toestand, en wat volgt, is een hele zin — er is geen handeling om te voltooien. Het verleden zegt 当时, “toen”.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Staan beide 了 in dezelfde zin, een achter het werkwoord en een aan het eind, dan reikt de handeling tot in het heden: 我在这儿住了五年了, “ik woon hier al vijf jaar”. Het Nederlands zegt daarvoor “al” met de tegenwoordige tijd — “ik woon hier al vijf jaar” —, het Chinees verdubbelt daarvoor het 了. Zonder het tweede 了 is het een afgesloten periode: ik heb daar vijf jaar gewoond en ben daarna verhuisd.
Met een getal betekent het zinseinde-了 “tot nu toe”, en er kan meer volgen: 这本书我看了一百页了, “ik ben al bij bladzijde honderd”. Is het object een hele zin of een ander werkwoord, dan staat 了 meestal niet direct erachter: 她决定去国外留学了, “ze heeft besloten in het buitenland te gaan studeren”. En bij twee werkwoorden achter elkaar volgt 了 op het tweede, dat met het resultaat.
De werkwoorden van zeggen en menen — 说, 想, 觉得 — hebben geen 了 nodig, ook al zet het Nederlands “zei” of “dacht” in de verleden tijd. Denken is een toestand, en wat volgt, is een hele zin: er is geen handeling om te voltooien. Dat het vroeger was, zegt een tijdswoord als 当时, “toen”.
Verwante thema’s
- Werkwoord + le: afgeronde handeling
- Le aan het zinseinde: een verandering
- Duur met object
- Duur na het werkwoord
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 6, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig5
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- 后来later; daarna (in het verleden)
- 留学in het buitenland studeren
- 当时toen; in die tijd
- 继续voortzetten; doorgaan
- 邮票postzegel
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek