Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL
Alle thema’s (110)

3  ·  Bijwoorden: ook, weer, al, alleen

Jiù en cái: eerder of later

tijdsaanduidingen afgemeten aan de verwachting

Thema 81 van 110 · ca. 5 min

Je doel

Je kunt met 就(jiù) zeggen dat iets eerder of makkelijker gebeurde dan verwacht, en met 才(cái) dat het later of moeizamer was.

电影(diànyǐng)七(qī)点(diǎn)开始(kāishǐ),他(tā)六(liù)点(diǎn)就(jiù)到(dào)了(le)。De film begon om zeven uur; hij was er al om zes uur.

电影(diànyǐng)七(qī)点(diǎn)开始(kāishǐ),他(tā)八(bā)点(diǎn)才(cái)到(dào)。De film begon om zeven uur; hij kwam pas om acht uur.

这个(zhège)问题(wèntí)很(hěn)简单(jiǎndān),我(wǒ)五(wǔ)分钟(fēnzhōng)就(jiù)做完(zuòwán)了(le)。Deze opdracht was makkelijk — ik was in vijf minuten klaar.

Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.

Uitlegvideo

Eerst kijken, dan oefenen

Het belangrijkste

OnthoudJiù is eerder dan gedacht en neemt le; cái is later dan gedacht en neemt er geen.

Jiù zegt dat het eerder of gemakkelijker gebeurde dan verwacht; cái zegt dat het later of met meer moeite gebeurde.

Signaalwoorden
  • 就(jiù)…了(le)
  • 才(cái)
  • 一(yī)…就(jiù)
  • 只有(zhǐyǒu)…才(cái)
  • 早就(zǎojiù)

De vorm

De patronen in één oogopslag

Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Chinees.

eerder dan verwacht他(tā)六(liù)点(diǎn)就(jiù)起床(qǐchuáng)了(le)。
later dan verwacht他(tā)十(shí)点(diǎn)才(cái)起床(qǐchuáng)。
moeiteloos我(wǒ)看(kàn)一(yí)遍(biàn)就(jiù)懂(dǒng)了(le)。
met moeite我(wǒ)看(kàn)了(le)三(sān)遍(biàn)才(cái)懂(dǒng)。
pas nu你(nǐ)怎么(zěnme)现在(xiànzài)才(cái)来(lái)?
maar (voor een getal)他(tā)才(cái)十(shí)岁(suì)。

De regels één voor één

De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt

  1. 就(jiù) na een tijd of hoeveelheid: eerder of gemakkelijker dan verwacht, meestal met 了(le).

    她(tā)八(bā)岁(suì)就(jiù)开始(kāishǐ)学(xué)钢琴(gāngqín)了(le)。Ze is al op haar achtste piano gaan leren.

  2. 才(cái) bij tijd: later of moeilijker dan verwacht, en geen 了(le) achter het werkwoord.

    我们(wǒmen)等(děng)了(le)一(yí)个(ge)小时(xiǎoshí),车(chē)才(cái)来(lái)。We hebben een uur gewacht voordat de bus eindelijk kwam.

  3. Beide staan direct voor het werkwoord, na de tijd of voorwaarde waarop ze reageren.

    会议(huìyì)九(jiǔ)点(diǎn)开始(kāishǐ),他(tā)八(bā)点(diǎn)半(bàn)就(jiù)到(dào)了(le)。De vergadering begon om negen uur, en hij was er al om half negen.

Meer regels (1)
  1. Voor een getal betekent 才(cái) “maar, niet meer dan”.

    他(tā)才(cái)二十(èrshí)岁(suì),已经(yǐjīng)当(dāng)老板(lǎobǎn)了(le)。Hij is pas twintig en al baas.

Voorbeeldzinnen

Meer voorbeeldzinnen (10)

我(wǒ)问(wèn)了(le)三(sān)个(ge)人(rén)才(cái)找到(zhǎodào)那(nà)家(jiā)饭馆(fànguǎn)。Ik moest drie mensen vragen voordat ik het restaurant gevonden had.

你(nǐ)怎么(zěnme)现在(xiànzài)才(cái)告诉(gàosu)我(wǒ)?Waarom zeg je het me pas nu?

你(nǐ)等(děng)一下(yíxià),我(wǒ)马上(mǎshàng)就(jiù)来(lái)。Wacht even, ik kom zo.

我(wǒ)昨天(zuótiān)晚上(wǎnshang)两(liǎng)点(diǎn)才(cái)睡(shuì)。Ik ben gisteravond pas om twee uur in slaap gevallen.

他(tā)学(xué)了(le)一(yí)个(ge)月(yuè)就(jiù)会(huì)开车(kāichē)了(le)。Na maar één maand les kon hij al autorijden.

雨(yǔ)下(xià)了(le)一(yì)整(zhěng)天(tiān),晚上(wǎnshang)才(cái)停(tíng)。Het regende de hele dag en hield pas ’s avonds op.

别(bié)着急(zháojí),他(tā)一会儿(yíhuìr)就(jiù)回来(huílai)。Maak je geen zorgen — hij is zo weer terug.

这(zhè)件(jiàn)事(shì)我(wǒ)今天(jīntiān)才(cái)知道(zhīdao)。Ik heb dit pas vandaag gehoord.

她(tā)十八(shíbā)岁(suì)就(jiù)大学(dàxué)毕业(bìyè)了(le)。Op haar achttiende was ze al afgestudeerd.

我(wǒ)打(dǎ)了(le)三(sān)次(cì)电话(diànhuà),他(tā)才(cái)接(jiē)。Ik heb driemaal gebeld voordat hij opnam.

De valkuil voor Nederlandstaligen

Let op

“Hij ging pas om elf uur naar bed” staat in het Nederlands in de verleden tijd, dus er lijkt een 了(le) bij te horen. Het hoort er niet bij: 才(cái) zegt al dat de gebeurtenis laat kwam, pas op dat moment, en 了(le) zou haar als voltooid feit in de tegengestelde richting zetten. 就(jiù) met 了(le) is de combinatie voor “vroeg”.

Fout:他(tā)十一(shíyī)点(diǎn)才(cái)睡觉(shuìjiào)了(le)。
Goed:他(tā)十一(shíyī)点(diǎn)才(cái)睡觉(shuìjiào)。

Les

Uitgebreid uitgelegd

Lees de hele uitleg · ca. 1 min

就(jiù) na een tijd of hoeveelheid: eerder of gemakkelijker dan verwacht, meestal met 了(le). 她(tā)八岁(bāsuì)就(jiù)开始(kāishǐ)学(xué)钢琴(gāngqín)了(le) betekent “ze is al op haar achtste piano gaan leren”. 才(cái) bij tijdsaanduidingen: later of moeilijker dan verwacht, zonder 了(le) achter het werkwoord: 我们(wǒmen)等(děng)了(le)一个小时(yígexiǎoshí),车(chē)才(cái)来(lái), “we hebben een uur gewacht voordat de bus eindelijk kwam”. Het Nederlands heeft daarvoor “al”, “meteen”, “pas”, “pas dan” en “eindelijk”.

Beide staan direct voor het werkwoord, na de tijd of voorwaarde waarop ze reageren. Voor een getal betekent 才(cái) “maar, pas”: 他(tā)才(cái)二十岁(èrshísuì),已经(yǐjīng)当(dāng)老板(lǎobǎn)了(le), “hij is pas twintig en al baas”. Het 才(cái) van “maar” voor een hoeveelheid behoudt zijn 了(le).

“Hij ging pas om elf uur naar bed” staat in het Nederlands in de verleden tijd, dus er lijkt een 了(le) bij te horen. Het hoort er niet bij: 才(cái) zegt al dat de gebeurtenis laat kwam, pas op dat moment, en 了(le) zou haar als voltooid feit in de tegengestelde richting zetten. 就(jiù) met 了(le) is de combinatie voor “vroeg”.

Verwante thema’s

Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 6, getypt en meteen gecontroleerd.

Deze woorden heb je nodig4

Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.

  • 老板(lǎobǎn)baas; eigenaar
  • 晚点(wǎndiǎn)vertraging hebben (trein, vliegtuig)
  • 中午(zhōngwǔ)middag (rond twaalf uur)
  • 懂(dǒng)begrijpen

Oefen als flitskaarten

Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek