A1 · De tegenwoordige tijd
De tegenwoordige tijd van alledag: boltā hai
de gewoontetegenwoordige tijd
Elk Hindi-werkwoord staat in het woordenboek in de infinitief op -ना: बोलना (“spreken”), खाना (“eten”), रहना (“wonen”, “blijven”). Haal je -ना weg, dan blijft de stam: बोल, खा, रह.
Thema 11 van 82 · ca. 6 min
Je doel
Je kunt zeggen wat je regelmatig of gewoonlijk doet, met de tegenwoordige tijd op -ता है, bijvoorbeeld मैं हर सुबह चाय पीता हूँ.
मैं हर सुबह चाय पीता हूँ।Ik drink elke ochtend thee.
मेरी माँ हिंदी और अंग्रेज़ी बोलती हैं।Mijn moeder spreekt Hindi en Engels.
हम शनिवार को बाज़ार जाते हैं।Op zaterdag gaan we naar de markt.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudStam plus tā, tī of te, dan hūⁿ, hai, ho of haiⁿ: twee delen, twee congruenties.
Stam + tā, tī of te, dan hūⁿ, hai, ho of haiⁿ: maiⁿ hindī boltā hūⁿ, “ik spreek Hindi”.
- Wanneer
- Voor het verleden
- Het verleden
- Verleden dat doorwerkt
- Het heden
- De toekomst
- Voltooid in de toekomst
Het heden — Wat op dit moment geldt, wat aan de gang is of wat altijd zo is.
- Signaalwoorden
- रोज़
- हमेशा
- हर दिन
- अक्सर
- कभी-कभी
- -ता है
- -ती है
- -ते हैं
De vorm
De vormen naast elkaar
Alle vormen in één overzicht: eerst waar elke vorm voor staat, dan de vorm in het Hindi. Zo kun je ze direct vergelijken.
| infinitief → stam | बोलना → बोल |
| ik (man / vrouw) | मैं बोलता हूँ / मैं बोलती हूँ |
| jij, vertrouwd | तुम बोलते हो / तुम बोलती हो |
| hij / zij | वह बोलता है / वह बोलती है |
| wij | हम बोलते हैं / हम बोलती हैं |
| u, beleefd | आप बोलते हैं / आप बोलती हैं |
| zij (meervoud) | वे बोलते हैं / वे बोलती हैं |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
De stam is de infinitief zonder -ना; je hangt -ता, -ती of -ते aan.
मेरा भाई बहुत तेज़ दौड़ता है।Mijn broer loopt heel snel.
Een vrouw of een vrouwelijk zelfstandig naamwoord neemt -ती, in het enkelvoud en in het meervoud.
मेरी बहनें दिल्ली में रहती हैं।Mijn zussen wonen in Delhi.
तुम, आप en een mannelijk meervoud nemen -ते, ook voor één persoon.
आप कहाँ काम करते हैं?Waar werkt u?
Meer regels (2)
De vorm van होना aan het eind richt zich naar de persoon: हूँ, है, हो, हैं.
तुम बहुत अच्छा गाते हो।Je zingt heel goed.
Men gebruikt haar voor gewoonten en algemeen geldige dingen, vaak met een woord als रोज़ of हमेशा.
मैं रोज़ सुबह टहलता हूँ।Ik ga elke ochtend wandelen.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (9)
वह एक बैंक में काम करता है।Hij werkt bij een bank.
बच्चे शाम को पार्क में खेलते हैं।De kinderen spelen ’s avonds in het park.
क्या आप मछली खाते हैं?Eet u vis?
मेरे पिता जी अख़बार पढ़ते हैं।Mijn vader leest de krant.
यह दुकान नौ बजे खुलती है।Deze winkel opent om negen uur.
तुम कहाँ रहते हो?Waar woon jij?
बिल्लियाँ दिन में बहुत सोती हैं।Katten slapen overdag veel.
मैं बस से दफ़्तर जाती हूँ।Ik ga met de bus naar kantoor.
भारत में लोग कई भाषाएँ बोलते हैं।In India spreken de mensen veel talen.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het werkwoord kijkt naar het onderwerp, niet naar de spreker. बहन is een vrouw, dus het heet रहती, wie er ook over haar spreekt. Ook een man zegt over zijn zus रहती है; alleen zijn zinnen over zichzelf nemen -ता.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 2 min
Elk Hindi-werkwoord staat in het woordenboek in de infinitief op -ना: बोलना (“spreken”), खाना (“eten”), रहना (“wonen”, “blijven”). Haal je -ना weg, dan blijft de stam: बोल, खा, रह. Bijna elke tijd wordt op die stam gebouwd, dus het loont om hem in één oogopslag te vinden. In het Nederlands haal je “-en” weg, in het Hindi “-ना” – alleen wordt daarna geen persoonsuitgang aangehangen.
Voor de tegenwoordige tijd van alledag hang je aan de stam -ता voor een man of een mannelijk zelfstandig naamwoord, -ती voor een vrouw of een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en -ते voor het mannelijk meervoud – en ook voor तुम en आप, zelfs als er maar één persoon bedoeld is. Dan volgt de vorm van होना die bij het onderwerp hoort: मैं … हूँ, तुम … हो, वह … है, हम/आप/वे … हैं. Dus मैं बोलता हूँ, वह बोलती है, हम बोलते हैं.
Twee delen, twee congruenties. De vorm op -ता/-ती/-ते richt zich naar geslacht en getal; हूँ/है/हो/हैं naar de persoon. Een groep vrouwen is वे बोलती हैं: de deelwoordsvorm blijft बोलती, het meervoud toont zich alleen in हैं. Het Nederlands verandert het werkwoord daarentegen alleen naar de persoon (“ik spreek”, “zij spreekt”, “zij spreken”) en nooit naar het geslacht.
Deze tijd is voor gewoonten, gang van zaken en algemeen geldige dingen: मैं रोज़ चाय पीता हूँ, “ik drink elke dag thee”; सूरज पूरब में निकलता है, “de zon komt in het oosten op”. Ze is niet voor wat nu gebeurt – dat is मैं चाय पी रहा हूँ, het volgende onderwerp. Voor Nederlandstaligen is dat de belangrijkste nieuwigheid: waar het Nederlands “ik lees” voor beide zegt, kiest het Hindi. “Ik woon in Delhi” is in beide talen een blijvend feit, “ik lees nu een boek” niet.
Nader bekeken
Waarom het werkwoord uit twee delen bestaat
De vorm op -ता is een deelwoord, een soort bijvoeglijk naamwoord: बोलता is “sprekend” in de zin van “iemand die spreekt”. Net als een bijvoeglijk naamwoord op -ा wisselt het naar -ी en -े. De tijd zelf draagt होना: zet je था op zijn plaats, dan heb je de verleden gewoonte बोलता था, “sprak gewoonlijk”.
Daarom splitsen de congruenties zich. Het deelwoord richt zich als een bijvoeglijk naamwoord – naar geslacht en getal. Het hulpwerkwoord richt zich als een werkwoord – naar persoon en getal. Leer de zes vormen van होना één keer, en elke tijd die erop eindigt, is al half geleerd.
Stammen die op een klinker eindigen
Een stam op een klinker neemt gewoon -ता: खाना → खाता, पीना → पीता, सोना → सोता, देना → देता. Er wordt niets ingevoegd, niets verkort. De onregelmatigheden waarvoor de Hindi-werkwoorden beroemd zijn, horen bij de verleden tijd, niet bij deze. Persoonsuitgangen als in het Nederlands (ik loop – hij loopt) komen hier niet voor.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Sinds: de tegenwoordige tijd met से
Waar het Nederlands “ik woon hier al vijf jaar” zegt, blijft het Hindi eveneens in de tegenwoordige tijd en voegt het aan de tijdsduur से toe: मैं पाँच साल से यहाँ रहता हूँ. De toestand duurt voort, dus staat de tegenwoordige tijd – ook de duurvorm रह रहा हूँ is hier gebruikelijk. De kale voltooide vorm रहा हूँ (“ik heb gewoond”) zou iets anders zeggen.
मेरे माता-पिता बीस साल से इसी घर में रहते हैं।Mijn ouders wonen al twintig jaar in dit huis.
Goed om te weten
आप is meervoud, wie het ook is
आप neemt altijd de meervoudsvormen: आप बोलते हैं, nooit आप बोलता है. Hetzelfde geldt voor een persoon over wie men met respect spreekt – ouders, leraren, oudere familieleden: मेरे दादा जी गाँव में रहते हैं, “mijn grootvader woont in het dorp”. In het Nederlands blijft het werkwoord bij “u” gewoon enkelvoud; het Hindi reikt bovendien tot mensen die je met “jij” aanspreekt.
मेरी नानी बहुत अच्छा खाना बनाती हैं।Mijn grootmoeder kookt heel goed.
Verwante thema’s
- hūⁿ, hai, haiⁿ: “zijn” in de tegenwoordige tijd
- Wat nu gebeurt: bol rahā hai
- Vroeger en bezig met: jātā thā, jā rahā thā
- nahīⁿ, en het hai dat wegvalt
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 8, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig11
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- दौड़नाrennen; hardlopen
- कामwerk; beroep; taak
- करनाdoen; maken
- सुबहochtend; ’s ochtends
- टहलनाwandelen; slenteren
- अंग्रेज़ीEngels (de taal)
- बाज़ारmarkt; bazaar
- बैंकbank
- मछलीvis
- रविवारzondag
- क्रिकेटcricket
Oefen als flitskaarten · 1Oefen als flitskaarten · 2
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek