B1 · Oorzakelijk en lijdend
Werkwoordparen: bannā / banānā, khulnā / kholnā
onovergankelijke en overgankelijke werkwoordparen
Veel Hindi-werkwoorden bestaan als paar. Het eerste is onovergankelijk en zegt dat er iets gebeurt: बनना, “ontstaan”, “gemaakt worden”; खुलना, “opengaan”; टूटना, “kapotgaan”.
Thema 64 van 82 · ca. 6 min
Je doel
Je onderscheidt ‘het gebeurt’ en ‘iemand laat het gebeuren’ in paren als बनना / बनाना en खुलना / खोलना.
दरवाज़ा अपने आप खुल गया।De deur ging vanzelf open.
उसने धीरे से दरवाज़ा खोला।Ze opende zachtjes de deur.
गिलास नीचे गिरकर टूट गया।Het glas viel op de grond en brak.
Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudHet gebeurt: het korte werkwoord, geen ne; iemand laat het gebeuren: het lange werkwoord, met ne.
Een werkwoord voor “het gebeurt”, zijn partner voor “iemand laat het gebeuren”: darvāzā khulā, maar usne darvāzā kholā.
- Signaalwoorden
- बनना
- बनाना
- खुलना
- खोलना
- टूटना
- तोड़ना
- अपने आप
De vorm
Van de grondvorm naar de nieuwe vorm
Elke rij zegt eerst wat de vorm uitdrukt en toont hem dan in het Hindi: voor de pijl de grondvorm, erachter wat ervan wordt.
| -आ- invoegen | बनना → बनाना, जगना → जगाना |
| de klinker veranderen | खुलना → खोलना, रुकना → रोकना |
| een medeklinker veranderen | टूटना → तोड़ना, छूटना → छोड़ना |
| het is kapot (geen ने) | गिलास टूट गया |
| iemand heeft het gebroken | उसने गिलास तोड़ा |
| leren → leren (aan een ander) | सीखना → सिखाना, पढ़ना → पढ़ाना |
| zien → laten zien | देखना → दिखाना |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
Het onovergankelijke werkwoord zegt dat er iets gebeurt, en neemt geen ने.
दरवाज़ा अपने आप खुल गया।De deur ging vanzelf open.
De overgankelijke partner zegt dat iemand het doet, en neemt in de verleden tijd ने.
उसने दरवाज़ा खोला।Zij opende de deur.
De meeste partners voegen -आ- in.
माँ ने बच्चे को जगाया।Mama maakte het kind wakker.
Meer regels (2)
Sommige veranderen de stamklinker of een medeklinker.
बच्चे ने गिलास तोड़ दिया।Het kind heeft het glas gebroken.
Werkwoorden als सिखाना en दिखाना voegen met को een persoon toe.
मुझे अपनी तस्वीरें दिखाओ।Laat me je foto’s zien.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (9)
बच्चे ने गिलास तोड़ दिया।Het kind heeft het glas gebroken.
मेरी माँ स्कूल में हिंदी पढ़ाती हैं।Mijn moeder geeft Hindi op een school.
रसोई में खाना बन रहा है।In de keuken wordt net gekookt.
दुकान दस बजे खुलती है।De winkel gaat om tien uur open.
दुकानदार दस बजे दुकान खोलता है।De winkelier opent de winkel om tien uur.
बस अचानक रुक गई।De bus stopte plotseling.
ड्राइवर ने बस रोकी।De chauffeur hield de bus aan.
मुझे गाड़ी चलाना नहीं आता।Ik kan niet autorijden.
माँ बच्चे को सुला रही हैं।Mama brengt het kind net naar bed.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Als niemand als breker is genoemd, is het glas vanzelf gebroken, en dat vraagt om het onovergankelijke टूटना. तोड़ना heeft iemand nodig die breekt: किसी ने गिलास तोड़ा.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Veel Hindi-werkwoorden bestaan als paar. Het eerste is onovergankelijk en zegt dat er iets gebeurt: बनना, “ontstaan”, “gemaakt worden”; खुलना, “opengaan”; टूटना, “kapotgaan”. Het tweede is overgankelijk en zegt dat iemand het laat gebeuren: बनाना, “maken”; खोलना, “(iets) openen”; तोड़ना, “(iets) breken”. Het Nederlands redt zich vaak met twee werkwoorden (“opengaan – openen”) of met het wederkerende (“zich openen”); het Hindi heeft bijna altijd een paar.
De partner wordt op drie manieren gevormd. Meestal komt er -आ- bij: बनना → बनाना, जगना → जगाना, गिरना → गिराना. Soms verandert de klinker van de stam: खुलना → खोलना, रुकना → रोकना, बिकना → बेचना. En enkele veranderen ook een medeklinker: टूटना → तोड़ना, छूटना → छोड़ना.
Het paar bepaalt de grammatica van de verleden tijd. Het onovergankelijke werkwoord neemt geen ने en richt zich naar zijn onderwerp: गिलास टूट गया, “het glas brak”. Het overgankelijke neemt ने en richt zich naar het object: बच्चे ने गिलास तोड़ दिया, “het kind heeft het glas gebroken”.
Sommige paren bouwen voort op werkwoorden die al overgankelijk zijn en voegen een tweede persoon toe: पढ़ना, “lezen”, “leren” → पढ़ाना, “lesgeven”; सीखना, “leren” → सिखाना, “leren (aan een ander)”; देखना, “zien” → दिखाना, “laten zien”. Wie leert of kijkt, neemt को: मुझे अपनी तस्वीरें दिखाओ.
Nader bekeken
Werkwoorden in families leren
Het loont om de leden samen te leren: उठना (“opstaan”) en उठाना (“oppakken”, “iemand wekken”); बैठना (“gaan zitten”) en बिठाना (“iemand laten zitten”); सोना (“slapen”) en सुलाना (“naar bed brengen”); चलना (“gaan”, “rijden”) en चलाना (“besturen”, “runnen”); पकना (“gaar worden”, “rijpen”) en पकाना (“koken”).
De betekenis is niet altijd de voor de hand liggende. चलाना betekent een auto besturen of een zaak runnen; मारना, van मरना (“sterven”), betekent even vaak “slaan” als “doden”. Het woordenboekartikel van elk lid is een blik waard.
Waar het Nederlands één werkwoord voor beide heeft
Het Nederlandse “de winkel opent om tien uur” en “wij openen de winkel om tien uur” gebruiken hetzelfde werkwoord, net als “het eten kookt” en “ik kook”. Het Hindi toont altijd wie handelt: दुकान दस बजे खुलती है tegenover हम दस बजे दुकान खोलते हैं.
Goed om te weten1
Goed om te weten
बिकना: verkocht worden
Sommige onovergankelijke leden vertaal je het best met een Nederlandse lijdende vorm: यह किताब बहुत बिकती है, “dit boek verkoopt goed”, “wordt veel verkocht”. Het Hindi heeft hier geen lijdende constructie nodig, omdat बिकना al “verkocht worden” betekent.
यहाँ ताज़ी सब्ज़ियाँ बिकती हैं।Hier wordt verse groente verkocht.
Verwante thema’s
- Iets laten doen: banvānā, karvānā
- De lijdende vorm: kiyā jātā hai
- De verleden tijd met ne: het voorwerp volgen
- De eenvoudige verleden tijd: vah āyā, vah gaī
- Zelfstandig naamwoord + karnā of honā: intazār karnā, shurū honā
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 8, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig8
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- जगानाwekken
- तोड़नाbreken; kapotmaken (iets)
- नीचेbeneden; onder; omlaag
- पढ़ानाlesgeven
- दुकानदारwinkelier; verkoper
- ड्राइवरbestuurder; chauffeur
- रोकनाtegenhouden; ophouden
- सिखानाleren; onderwijzen
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek