Hindie werkwoorden
Een Hindi-werkwoord staat in het woordenboek op -nā, en zonder die uitgang blijft de stam over waaraan bijna al het andere wordt vastgemaakt. Nieuw voor Nederlandstaligen is niet het aantal vormen, maar waarnaar ze zich richten: naar het geslacht — ook bij ‘ik’ en ‘jij’ — en in de verleden tijd vaak naar het object in plaats van naar het onderwerp.
Eén stam, één uitgang, één hulpwerkwoord
In het woordenboek staat बोलना ‘spreken’; de stam is बोल. Hetzelfde werkwoord in de vormen die je het vaakst nodig hebt:
| Vorm | Voorbeeld | Waarvoor |
|---|---|---|
| Infinitief | बोलना | ‘spreken’ — de vorm in het woordenboek |
| Tegenwoordige tijd | बोलता है, बोलती है | ‘spreekt’ — mannelijk en vrouwelijk |
| Duurvorm | बोल रहा है | ‘is aan het spreken’ |
| Perfectief | बोला, बोली | ‘sprak’, ‘heeft gesproken’ — één vorm voor beide |
| Toekomende tijd | बोलेगा, बोलेगी | ‘zal spreken’ |
| Beleefde imperatief | बोलिए | ‘spreekt u’, ‘spreek alsjeblieft’ — tegen iemand die je met आप aanspreekt |
De uitgangen op -ā, -ī en -e tonen het geslacht en het getal, net als bij het bijvoeglijk naamwoord. Dat geldt ook voor ‘ik’: een man zegt मैं बोलता हूँ, een vrouw मैं बोलती हूँ. Onregelmatig zijn maar vijf werkwoorden, onder andere जाना → गया en करना → किया; de 106 werkwoorden op de pagina daarover zijn geordend naar de manier waarop hun stam de uitgang aanneemt.
De typisch Nederlandse valkuil
In het Nederlands richt het werkwoord zich altijd naar het onderwerp. In de verleden tijd van een werkwoord met een object doet het Hindi dat niet: het onderwerp krijgt ने, en het werkwoord richt zich naar het object. चाय ‘thee’ is vrouwelijk — dus staat het werkwoord vrouwelijk, ook als er een man spreekt.
De proef op de som: staat ने in de zin, kijk dan naar het object, niet naar wie er spreekt. Zonder object — वह गई ‘zij ging’ — geldt weer het onderwerp.
De tweede valkuil: het werkwoord in het midden
In de Nederlandse hoofdzin staat het werkwoord op de tweede plaats, en daarna komt al het andere. Het Hindi zet het aan het eind, met het hulpwerkwoord helemaal als laatste: मैं हर दिन चाय पीता हूँ। ‘Ik drink elke dag thee.’ Wie पीता हूँ achter ‘ik’ zet, zoals in het Nederlands, heeft elk woord goed en de zin fout. Uit de Nederlandse bijzin ken je de plaatsing al: ‘… omdat ik elke dag thee drink.’
Hoe nu verder
Hoe een werkwoord zijn vormen maakt, staat hierboven en op elke grammaticapagina. Wanneer je welke vorm neemt, is de vraag naar de tijden, en die heeft een eigen pagina.
Grammaticathema’s rond het werkwoord (8)
Elk met uitleg, een vormentabel, voorbeeldzinnen en eigen oefeningen.
Oefen werkwoorden (290)
De werkwoorden uit de basiswoordenschat, uit alle themalijsten.