A2 · Kunnen, willen, moeten
sakna: kunnen
vermogen en toestemming met saknā
सकना staat achter de blote stam van het hoofdwerkwoord, en सकना draagt tijd en congruentie: मैं हिंदी बोल सकता हूँ, “ik kan Hindi spreken”; वह तैर सकती है, “zij kan zwemmen”; हम कल आ सकते हैं, “we kunnen morgen komen”.
Thema 36 van 82 · ca. 6 min
Je doel
Je kunt met सकना zeggen wat je kunt en wat niet, bijvoorbeeld मैं थोड़ी हिंदी बोल सकता हूँ.
मैं थोड़ी हिंदी बोल सकता हूँ।Ik kan een beetje Hindi spreken.
क्या आप मेरी मदद कर सकते हैं?Zou u me kunnen helpen?
मेरी बहन तैर नहीं सकती।Mijn zus kan niet zwemmen.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudBlote stam, dan sakna in de gewenste tijd – en nooit ne.
Blote stam + sakna in elke tijd: maiⁿ tair saktā hūⁿ, “ik kan zwemmen”; maiⁿ nahīⁿ ā sakā, “ik kon niet komen”.
- Signaalwoorden
- सकता
- सकती
- सकते
- सका
- क्या मैं
De vorm
De vormen naast elkaar
Alle vormen in één overzicht: eerst waar elke vorm voor staat, dan de vorm in het Hindi. Zo kun je ze direct vergelijken.
ontkenning vraagvorm
| kan (m / v) | बोल सकता है / बोल सकती है |
| kunnen, meervoud | बोल सकते हैं |
| kan niet | नहीं बोल सकता / बोल नहीं सकता |
| kon, lukte het (verleden tijd) | आ सका / आ सकी |
| zal kunnen | आ सकूँगा, आ सकेगी |
| mag ik …? | क्या मैं … सकता हूँ? |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
सकना volgt de blote stam en draagt de tijd.
मैं थोड़ी हिंदी बोल सकता हूँ।Ik kan een beetje Hindi spreken.
Het vraagt ook om toestemming en verleent die.
क्या मैं अंदर आ सकती हूँ?Mag ik binnenkomen?
Het kan een mogelijkheid uitdrukken.
आज बारिश हो सकती है।Het kan vandaag regenen.
Meer regels (1)
सकना neemt nooit ने, ook niet in de verleden tijd.
मैं वह काम नहीं कर सका।Ik kon dit werk niet doen.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (9)
क्या मैं अंदर आ सकती हूँ?Mag ik binnenkomen?
कल मैं दफ़्तर नहीं जा सका।Gisteren kon ik niet naar kantoor gaan.
आज शाम को बारिश हो सकती है।Vanavond kan het regenen.
हम कल सुबह आ सकते हैं।We kunnen morgenochtend vroeg komen.
तुम यहाँ बैठ सकते हो।Je kunt hier gaan zitten.
वह बहुत तेज़ दौड़ सकती है।Zij kan heel snel rennen.
क्या मैं आपका फ़ोन इस्तेमाल कर सकता हूँ?Mag ik uw telefoon gebruiken?
शोर की वजह से हम सो नहीं सके।Door het lawaai konden we niet slapen.
मैं कल तक यह काम ख़त्म कर सकूँगी।Tot morgen zal ik dit werk kunnen afmaken.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
करना neemt op zichzelf ने, maar hier draagt सकना de tijd, en सकना is onovergankelijk. Het onderwerp blijft मैं, en सका richt zich naar hem.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
सकना staat achter de blote stam van het hoofdwerkwoord, en सकना draagt tijd en congruentie: मैं हिंदी बोल सकता हूँ, “ik kan Hindi spreken”; वह तैर सकती है, “zij kan zwemmen”; हम कल आ सकते हैं, “we kunnen morgen komen”. Het hoofdwerkwoord verandert nooit, en het is nooit een infinitief – niet बोलना सकता. Dat is het verschil met “kunnen” in het Nederlands: daar staat de infinitief, hier de stam.
Het dekt vermogen (“ik kan zwemmen”), mogelijkheid (आज बारिश हो सकती है, “het kan vandaag regenen”) en toestemming (क्या मैं अंदर आ सकता हूँ?, “mag ik binnenkomen?”). Een verzoek met सकना is beleefd: क्या आप मेरी मदद कर सकते हैं?. Een eigen werkwoord voor “mogen” bestaat niet.
In de verleden tijd betekent सका “kon, lukte het” en ontkend “kon niet”: मैं कल नहीं आ सका. सकना is onovergankelijk, neemt dus nooit ने, ook niet na een overgankelijk werkwoord: मैं वह काम नहीं कर सका, niet मैंने.
In de ontkende tegenwoordige tijd valt de vorm van “zijn” meestal weg, zoals bij elke gewoonte-vorm: वह तैर नहीं सकती. नहीं kan vóór de stam of tussen stam en सकना staan; मैं नहीं आ सकता en मैं आ नहीं सकता zijn allebei gebruikelijk.
Nader bekeken
पाना: lukken
Naast सकना staat पाना, ook achter de blote stam gebruikt. Het benadrukt dat iets tegen moeilijkheden in lukt, en komt vooral in de ontkenning voor: मैं रात को सो नहीं पाया, “ik kon ’s nachts niet in slaap komen”. Net als सकना neemt het geen ने.
In de praktijk zijn नहीं सका en नहीं पाया vaak verwisselbaar; पाना klinkt een tikje persoonlijker en spijtiger.
Iets beheersen
Voor een aangeleerde vaardigheid zegt het Hindi vaak “komen” in plaats van “kunnen”: मुझे तैरना आता है, “ik kan zwemmen” – letterlijk “zwemmen komt bij mij”. मुझे हिंदी आती है, “ik kan Hindi”. सकना is ook juist, maar de आना-vorm hoor je bij talen en vaardigheden.
Goed om te weten1
Goed om te weten
हो सकता है: misschien
De neutrale vorm हो सकता है, “het kan zijn”, is een alledaags “misschien”: हो सकता है कि वह आज न आए, “misschien komt hij vandaag niet”. Op zichzelf beantwoordt het een vraag: हो सकता है, “kan zijn”.
हो सकता है कि दुकान आज बंद हो।Misschien is de winkel vandaag dicht.
Verwante thema’s
- chāhnā: willen
- Zal ik? Laten we! Moge: de aanvoegende wijs
- nahīⁿ, en het hai dat wegvalt
- Mij, jou, hem: de voornaamwoorden met “ko”
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 8, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig6
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- थोड़ी देरeen poosje; even
- बोलliedtekst; woorden van een lied
- सकनाkunnen
- तैरनाzwemmen
- दौड़race; loop
- माफ़ कीजिएpardon; excuses
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek