Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL

Valse vrienden Hindi–Nederlands

44 valkuilen voor Nederlandstaligen: leenwoorden die in het Hindi iets anders betekenen dan bij ons, een Nederlands woord waarvoor het Hindi er meerdere heeft, uitdrukkingen die woord voor woord overgezet misgaan, en korte Hindi-woorden die alleen maar klinken als Nederlandse. Links staat wat je wilt zeggen, ernaast het Hindi-woord daarvoor — en pas dan de valkuil. Wie alleen weet wat een woord niet betekent, zit in een gesprek toch vast.

Internationale woorden die in het Hindi anders zijn

Engelse woorden in Devanagari die je in de eerste weken hoort — op school, op het station, thuis in de zomer — en die in India iets een beetje of helemaal anders betekenen.

Je bedoeltDat isNiet ditWant dat betekent
plaatje (schilderij of foto)तस्वीरपिक्चरeen film, een bioscoopfilm
चलो, आज शाम कोई नई पिक्चर देखते हैं।Kom, we gaan vanavond een nieuwe film kijken.De spreektaal noemt पिक्चर wat in de bioscoop draait. Een schilderij of een foto is een तस्वीर of een फ़ोटो.
spanning (tussen twee landen)तनावटेंशनpersoonlijke zorg, stress
परीक्षा की वजह से मुझे बहुत टेंशन है।Door het examen ben ik erg gestrest.टेंशन मत लो betekent ‘maak je geen zorgen’. Spanning tussen mensen of landen en in een touw is तनाव.
drama (toneelstuk)नाटकड्रामाeen opstootje, een scène; ook een televisieserie
छोटी-सी बात पर इतना ड्रामा मत करो।Maak niet zo’n scène om zo’n kleinigheid.Het stuk in het theater is een नाटक. ड्रामा is meestal de scène die iemand maakt — zoals in het Nederlands ‘een drama van iets maken’.
papier (een vel om op te schrijven)काग़ज़पेपरeen examen; ook de krant
कल मेरा गणित का पेपर है।Morgen heb ik mijn wiskunde-examen.Een vel papier is काग़ज़; पेपर is het examen dat je schrijft, en de krant die de krantenjongen brengt.
station (van de bus)बस अड्डास्टेशनhet treinstation
हम ट्रेन पकड़ने के लिए स्टेशन गए।We zijn naar het station gereden om de trein te halen.Zonder verder woord bedoelt स्टेशन de treinen. Langeafstandsbussen vertrekken bij het बस अड्डा.
rommel (een rotzooi)गड़बड़मेसeen kantine, vooral in een studentenhuis of bij het leger
हॉस्टल के मेस में खाना सस्ता है।Het eten in de kantine van het studentenhuis is goedkoop.Een rommelige kamer is बिखरा हुआ; een warboel of een misverstand is गड़बड़. Het Nederlands kent de kantine ook: de officiersmess.
koelbox (voor de picknick)आइसबॉक्सकूलरeen luchtkoeler, een groot apparaat dat een kamer met water koelt
गर्मियों में हम कमरे में कूलर चलाते हैं।In de zomer laten we in onze kamer de luchtkoeler draaien.Een कूलर staat bij het raam en blaast lucht door natte matten; hij is goedkoper dan een airco.
vers (vers brood, vers fruit)ताज़ाफ़्रेशopgefrist, gewassen; je opfrissen na een reis
सफ़र के बाद मैं पहले फ़्रेश हो जाता हूँ।Na een reis fris ik me eerst op.फ़्रेश होना betekent je wassen en omkleden, en beleefd ook naar het toilet gaan. Vers eten is ताज़ा.
kofferअटैचीकेसeen rechtszaak of een politiezaak
उनकी ज़मीन का केस दस साल से अदालत में चल रहा है।De zaak om hun grond loopt al tien jaar bij de rechtbank.Een koffer is een अटैची of een सूटकेस. केस is iets wat een advocaat of een arts behandelt — een zaak.
missen (een trein, een bus)छूटनामिस करनाiemand missen van wie je houdt
मैं अपने परिवार को बहुत मिस करता हूँ।Ik mis mijn familie erg.Een trein die je niet haalt, laat je achter: मेरी ट्रेन छूट गई. Mensen mis je in het Hinglish, of je denkt terug aan ze: मुझे घर की याद आती है. Het Nederlandse ‘missen’ doet allebei, het Hindi heeft er twee woorden voor.
kaas (Eng. ‘cheese’)पनीरचीज़een ding, een zaak
यह क्या चीज़ है?Wat is dat voor een ding?De verse kaas uit de Indiase keuken is पनीर. Winkels noemen ook smeltkaas चीज़, het woord doet dus beide taken; de zin beslist.

De familie heeft meer woorden

Het Nederlands heeft een oom, een tante en twee oma’s. Het Hindi benoemt iedereen naar de kant van de familie waar hij staat, en het eerste woord dat je leert, is vaak het verkeerde.

Je bedoeltDat isNiet ditWant dat betekent
oom (de broer van je moeder)मामाचाचाde jongere broer van je vader
मेरे चाचा पापा से दो साल छोटे हैं।Mijn oom is twee jaar jonger dan mijn vader.De broer van de moeder is मामा, de oudere broer van de vader ताऊ, en de mannen van de tantes zijn मौसा en फूफा. Een vriendelijke vreemde is अंकल.
tante (de zus van je moeder)मौसीचाचीde vrouw van de jongere broer van je vader
मेरी चाची बहुत अच्छा खाना बनाती हैं।Mijn tante is een heel goede kokkin.De zus van de moeder is मौसी, de zus van de vader बुआ, de vrouw van de moederbroer मामी. Elke tante heeft haar eigen woord.
oma (de moeder van je moeder)नानीदादीde moeder van je vader
मेरी दादी हमारे साथ रहती हैं।Mijn oma woont bij ons.De kant van de moeder heet नाना en नानी, de kant van de vader दादा en दादी. Kinderen brengen de zomervakantie vaak door bij नानी का घर.
opa (de vader van je moeder)नानादादाde vader van je vader
दादा जी रोज़ सुबह अख़बार पढ़ते हैं।Opa leest elke ochtend de krant.De जी achter het woord is respect, en kinderen hangen het aan elke grootouder.
zwager (de man van je zus)जीजासालाde broer van je vrouw — en tegen ieder ander gezegd een belediging
मेरी पत्नी का भाई, यानी मेरा साला, कल आ रहा है।De broer van mijn vrouw, mijn zwager, komt morgen.In de familie is साला een gewoon verwantschapswoord; een vreemde toegeworpen is het een gangbaar scheldwoord. De man van de zus is जीजा, vaak जीजा जी. Het Nederlandse ‘zwager’ dekt beide.

Eén Nederlands woord, twee Hindi-woorden

Waar het Nederlands één werkwoord of bijvoeglijk naamwoord heeft en het Hindi twee of meer — of omgekeerd — en het woordenboek het verkeerde noemt. Het gekozen woord is een echt woord en past bijna, daarom houden deze fouten het langst stand.

Je bedoeltDat isNiet ditWant dat betekent
herkennen (iemand terugkennen)पहचाननाजाननाiets weten, een taal of een mens goed kennen
मैं उनके बारे में और जानना चाहता हूँ।Ik wil meer over hem weten.Een gezicht of een stem terug te kennen is पहचानना: आपने मुझे पहचाना?, herkent u mij? Voor een feit is पता होना even gewoon: मुझे पता है. Het Nederlands onderscheidt ‘herkennen’, ‘kennen’ en ‘weten’; het Hindi trekt de grenzen anders.
u (tegen een vreemde of oudere)आपतुमje, tegen een vriend, een jongere verwant of een kind
अरे यार, तुम कब आए?Zeg, wanneer ben je aangekomen?Begin met आप en houd het voor iedereen die ouder is, voor vreemden en voor het werk; het komt overeen met ‘u’, maar staat ook bij ouders, die je in het Nederlands met ‘je’ aanspreekt. Ga pas over op तुम als de ander het doet.
je (tegen een vriend)तुमतूje, tegen een heel nabij mens, een klein kind of tegen God
माँ ने बच्चे से कहा, तू बहुत शरारती है।De moeder zei tegen het kind: Je bent erg brutaal.तू is de meest vertrouwelijke vorm. Tegen ieder buiten die kring klinkt ze grof, en volwassen leerders hebben haar zelden nodig.
vragen (om geld, om hulp)माँगनापूछनाvragen, informeren
मैं आपसे एक बात पूछना चाहती हूँ।Ik wil u iets vragen.पूछनाwil een inlichtingमाँगनाwil een zaak: मैंने पानी माँगा, ik heb om water gevraagd. Het Nederlandse ‘vragen’ doet allebei.
zeggen (iemand de weg, het nieuws)बतानाकहनाwoorden zeggen; iemand iets opdragen
आप असल में क्या कहना चाहते हैं?Wat wilt u eigenlijk zeggen?Inlichtingen geven is बताना: मुझे रास्ता बताइए, zeg mij de weg. कहना geeft woorden of een opdracht weer.
te weten komen (een nieuwtje)पता चलनासीखनाeen vaardigheid of een taal leren
मुझे गाड़ी चलाना सीखना है।Ik wil leren autorijden.Iets te weten komen is पता चलना: मुझे कल पता चला, ik heb het gisteren gehoord. सीखना vraagt oefening.
zien (een vriend ontmoeten)मिलनादेखनाzien, kijken, bekijken
मुझे रात को टीवी देखना पसंद है।Ik kijk ’s nachts graag tv.Iemand ‘zien’ in de zin van ontmoeten is मिलना met से: मैं कल रवि से मिला.
oud (van een mens)बूढ़ापुरानाoud, van dingen; vroeger
यह हमारा पुराना घर है।Dit is ons oude huis.Een oud mens is बूढ़ा, beleefder बुज़ुर्ग. पुराना दोस्त is een oude vriend in de zin van langdurig.
vrij (gratis, ‘vrij entree’)मुफ़्तआज़ादvrij, onafhankelijk
भारत 1947 में आज़ाद हुआ।India werd in 1947 onafhankelijk.Gratis is मुफ़्त; vrij om te doen wat je wilt, of onafhankelijk, is आज़ाद.
vrij (niet bezet)ख़ालीमुफ़्तgratis
छोटे बच्चों का टिकट मुफ़्त है।Voor kleine kinderen is het kaartje gratis.Wie tijd heeft, is ख़ाली: क्या आप आज शाम ख़ाली हैं?
keer (drie keer, één keer)बारसमयtijd als tijdspanne; de tijd op de klok
मेरे पास अभी बिल्कुल समय नहीं है।Ik heb op dit moment helemaal geen tijd.Gelegenheden tel je met बार: एक बार, één keer; तीन बार, drie keer. De kloktijd is बजे.
meenemen (iemand ergens heen)ले जानालेनाnemen, aannemen, kopen
मैं यह लाल वाली साड़ी लेना चाहती हूँ।Ik wil deze rode sari nemen.Iemand of iets naar een andere plaats brengen is ले जाना: मैं बच्चों को पार्क ले जाऊँगा. Het tegenovergestelde, meebrengen, is लाना.
nodig hebben (ik heb water nodig)चाहिएचाहनाwillen, wensen; van een mens ook houden van
किसी को इतना चाहना आसान नहीं होता।Zo veel van iemand houden is niet makkelijk.Een behoefte is चाहिए, met de persoon in को: मुझे पानी चाहिए. चाहना is een wens, en bij een mens betekent het houden van.
kunnen (een taal spreken, zwemmen)आनासकनाkunnen, bij een bepaalde gelegenheid in staat zijn
क्या आप कल शाम आ सकते हैं?Kunt u morgenavond komen?Een vaardigheid is iets wat tot je komt: मुझे हिंदी आती है, ik kan Hindi; उसे तैरना आता है, zij kan zwemmen.
hebben (een auto, geld)के पास होनारखनाleggen, zetten, houden
जाते समय चाबी मेज़ पर रखना मत भूलिए।Vergeet niet bij het weggaan de sleutel op tafel te leggen.Het Hindi heeft geen werkwoord ‘hebben’. Wat je bezit, is ‘bij je’: मेरे पास एक गाड़ी है.
ruimte (plaats voor iets)जगहकमराeen kamer in een gebouw
मेरा कमरा दूसरी मंज़िल पर है।Mijn kamer is op de tweede verdieping.Plaats is जगह: गाड़ी में जगह नहीं है, in de auto is geen plaats. Het Nederlandse ‘ruimte’ kan allebei betekenen: een kamer en de plaats die je nodig hebt.

Woord voor woord overgezet

Alledaagse Nederlandse uitdrukkingen die woord voor woord overgezet fout, te formeel of vreemd klinken — omdat het Hindi op zijn eigen manier zegt wie iets heeft en wie iets voelt.

Je bedoeltDat isNiet ditWant dat betekent
alsjeblieft (bij een verzoek)दीजिएकृपयाalstublieft, op borden, in omroepberichten en in formele brieven
कृपया अपना मोबाइल बंद कर दें।Zet uw telefoon alstublieft uit.Gesproken Hindi is beleefd in het werkwoord, niet in een toegevoegd woord: एक चाय दीजिए, een thee graag. कृपया in elk verzoek klinkt als een bord in de trein.
ik heb het koudठंड लगनाठंडा होनाkoud aanvoelen, koud worden
आपका खाना ठंडा हो रहा है, जल्दी आइए।Uw eten wordt koud, kom snel.Een mens voelt de kou: मुझे ठंड लग रही है. मैं ठंडा हूँ beschrijft je temperatuur, zoals die van een steen.
ik heb een broerका होनाके पास होनाbij je hebben, bezitten
मेरे पास दो टिकट हैं।Ik heb twee kaartjes.Verwanten zijn geen bezit: मेरा एक भाई है, उनकी दो बेटियाँ हैं. के पास is voor dingen die je bij je hebt of bezit.
mijn (als ik zelf het onderwerp ben)अपनामेराmijn — maar niet als ‘ik’ het onderwerp van dezelfde zin is
यह मेरा भाई है।Dit is mijn broer.Is de bezitter ook het onderwerp, dan zegt het Hindi ‘eigen’: मैं अपनी माँ को फ़ोन करूँगा, ik bel mijn moeder. Het Nederlands heeft daarvoor alleen ‘mijn’.
meneer (voor een naam, in gesproken taal)जीमिस्टरmeneer, vooral op formulieren en op kantoren
मिस्टर शर्मा आज दफ़्तर नहीं आए।Meneer Sharma is vandaag niet naar kantoor gekomen.Respect staat achter de naam: शर्मा जी, राधा जी. Het geldt voor mannen en vrouwen, met de voornaam of de achternaam.
pardon? (niet verstaan)क्या कहामाफ़ीvergeving; een verontschuldiging voor iets wat je gedaan hebt
मैंने देर से आने के लिए माफ़ी माँगी।Ik heb mijn excuses aangeboden omdat ik te laat was.Om iemand te vragen het te herhalen, volstaat क्या कहा? of een oplopend जी?. माफ़ी is voor een echte verontschuldiging.

Klinkt Nederlands

Korte Hindi-woorden die klinken als een Nederlands woord en er niets mee te maken hebben. Geschreven verwart niemand ze; in een snelle zin hoort het oor eerst het Nederlandse.

Je bedoeltDat isNiet ditWant dat betekent
kom (van komen)आनाकमweinig, minder
चाय में चीनी कम डालिए।Doe minder suiker in de thee.De k van कम heeft geen ademstoot en de klinker is kort en neutraal; het klinkt bijna als een kort uitgesproken ‘kom’, maar het heeft er niets mee te maken.
poel (een kleine vijver)तालाबपुलeen brug
नदी पर एक नया पुल बना है।Over de rivier is een nieuwe brug gebouwd.Een poel of vijver is een तालाब. पुल klinkt als ‘poel’, met een korte oe en een l aan het eind.
mat (deurmat, yogamat)चटाईमतniet (voor een bevel)
अंदर मत जाइए, कमरा गीला है।Ga niet naar binnen, de kamer is nat.Een mat om op te zitten is een चटाई, een deurmat een पायदान.
bad (om in te baden)नहानाबातiets wat gezegd wordt; een gesprek
मेरी बात ध्यान से सुनिए।Luister goed naar wat ik zeg.Omdat het Nederlands een d aan het woordeinde stemloos maakt, klinkt ‘bad’ dicht bij बात; alleen is de Hindi-klinker lang, als de aa van ‘baat’, en vormt het Hindi zijn t met de tongpunt tegen de boventanden. Baden is नहाना.
kop (een kop koffie)कपकबwanneer
आप भारत कब आ रहे हैं?Wanneer komt u naar India?Een kop of beker is een कप met p; कब, wanneer, eindigt op b — en die b blijft in het Hindi stemhebbend, waar het Nederlands hem aan het woordeinde als p uitspreekt.
passeren (ergens langs gaan)गुज़रनापासdichtbij; ook voor een examen slagen
मेरा घर स्टेशन के पास है।Mijn huis is in de buurt van het station.Twee woorden die even klinken: के पास, dichtbij, is Hindi, en पास होना, slagen voor een examen, is Engels. Ergens langs gaan is से गुज़रना; een paspoort blijft een पासपोर्ट.

Probeer het zelf