Chuyển đến nội dung
EveryLingua Từ điểnTất cả ngôn ngữ
VI
Tất cả 110 chủ đề

3  ·  Động từ khuyết thiếu

Phải và không cần: děi, bìxū và búyòng

nghĩa vụ và sự không có nghĩa vụ

Chủ đề 83 trên 110 · khoảng 5 phút

Mục tiêu của bạn

Bạn có thể diễn đạt sự bắt buộc, kiểu thường ngày với 得(děi) và nghiêm ngặt với 必须(bìxū), và nói bằng 不用(búyòng) rằng không cần.

我(wǒ)明天(míngtiān)早上(zǎoshang)六(liù)点(diǎn)得(děi)起床(qǐchuáng)。Sáng mai tôi phải dậy lúc sáu giờ.

这(zhè)件(jiàn)事(shì)你(nǐ)得(děi)跟(gēn)你(nǐ)妈妈(māma)商量(shāngliang)一下(yíxià)。Chuyện này bạn phải bàn với mẹ bạn một chút.

所有(suǒyǒu)的(de)乘客(chéngkè)必须(bìxū)买(mǎi)票(piào)。Tất cả hành khách phải có vé.

Xong khi đạt 8 trên 10, trong đó có 3 trên 4 câu tự viết · khoảng 5 phút

Video giải thích

Xem trước – rồi luyện tập

Điều cốt lõi

Ghi nhớPhải là děi hoặc bìxū; không cần là búyòng; không được là bùnéng.

Děi là “phải” thường ngày, bìxū là “phải” cứng rắn của quy định — và phủ định của cả hai là búyòng.

Từ tín hiệu
  • 得(děi)
  • 必须(bìxū)
  • 不用(búyòng)
  • 不必(búbì)
  • 一定(yídìng)要(yào)

Dạng từ

Các mẫu trong một cái nhìn

Mỗi hàng nói trước mẫu được dùng khi nào hoặc để làm gì, rồi đưa một ví dụ trong tiếng Trung.

phủ định

phải (khẩu ngữ)我(wǒ)得(děi)走(zǒu)了(le)。
phải (một quy định)你(nǐ)必须(bìxū)按时(ànshí)来(lái)。
không cần你(nǐ)不用(búyòng)来(lái)。
không cần thiết (trang trọng)您(nín)不必(búbì)担心(dānxīn)。
nhất định đừng quên你(nǐ)一定(yídìng)要(yào)来(lái)。
không được你(nǐ)不能(bùnéng)来(lái)。

Từng quy tắc một

Dạng mà chủ đề này nói đến

  1. 得(děi) là “phải” của khẩu ngữ; nó đứng trước động từ và đọc là děi.

    太(tài)晚(wǎn)了(le),我(wǒ)得(děi)回(huí)家(jiā)了(le)。Muộn quá rồi, tôi phải về nhà.

  2. 必须(bìxū) là “phải” cứng rắn, từ của quy định và yêu cầu.

    考试(kǎoshì)的(de)时候(shíhou)必须(bìxū)关(guān)手机(shǒujī)。Trong lúc thi phải tắt điện thoại.

  3. “Không cần” là 不用(búyòng) hoặc 不必(búbì); cả 得(děi) lẫn 必须(bìxū) đều không nhận 不(bù).

    明天(míngtiān)是(shì)星期天(xīngqītiān),你(nǐ)不用(búyòng)早起(zǎoqǐ)。Ngày mai là chủ nhật, bạn không cần dậy sớm.

Thêm quy tắc (2)
  1. “Không được” là một ý khác: 不能(bùnéng), hoặc 禁止(jìnzhǐ) trên biển báo.

    你(nǐ)发烧(fāshāo)了(le),不能(bùnéng)去(qù)游泳(yóuyǒng)。Bạn bị sốt, không được đi bơi.

  2. 一定(yídìng)要(yào) là lời nhấn mạnh có tình cảm: nhớ đừng quên.

    到(dào)了(le)北京(Běijīng)一定(yídìng)要(yào)给(gěi)我(wǒ)打(dǎ)电话(diànhuà)。Đến Bắc Kinh nhớ gọi điện cho tôi nhé.

Câu ví dụ

Thêm 10 câu ví dụ

你(nǐ)不用(búyòng)带(dài)钱(qián),我(wǒ)请客(qǐngkè)。Bạn không cần mang tiền, tôi mời.

这(zhè)张(zhāng)表(biǎo)必须(bìxū)用(yòng)中文(Zhōngwén)填(tián)。Mẫu này phải điền bằng tiếng Trung.

您(nín)不必(búbì)客气(kèqi)。Bạn không cần khách sáo.

我(wǒ)的(de)护照(hùzhào)快(kuài)过期(guòqī)了(le),得(děi)去(qù)办(bàn)一(yí)个(ge)新(xīn)的(de)。Hộ chiếu của tôi sắp hết hạn, tôi phải đi làm cái mới.

你(nǐ)不用(búyòng)等(děng)我(wǒ),先(xiān)吃(chī)吧(ba)。Bạn không cần đợi tôi, ăn trước đi.

参加(cānjiā)比赛(bǐsài)的(de)人(rén)必须(bìxū)先(xiān)报名(bàomíng)。Người tham gia cuộc thi phải đăng ký trước.

要(yào)下雨(xiàyǔ)了(le),我们(wǒmen)得(děi)快(kuài)点儿(diǎnr)走(zǒu)。Sắp mưa rồi, chúng ta phải đi nhanh lên.

这(zhè)点儿(diǎnr)小(xiǎo)事(shì),你(nǐ)不必(búbì)放(fàng)在(zài)心(xīn)上(shàng)。Chuyện nhỏ này bạn không cần để trong lòng.

明天(míngtiān)的(de)会(huì)你(nǐ)一定(yídìng)要(yào)参加(cānjiā)。Cuộc họp ngày mai bạn nhất định phải tham dự.

医生(yīshēng)说(shuō)我(wǒ)必须(bìxū)戒烟(jièyān)。Bác sĩ nói tôi phải bỏ thuốc lá.

Cái bẫy mà người nói tiếng Việt hay mắc phải

Chú ý

Tiếng Việt tạo “không phải làm” từ “phải làm”, nên người ta đặt 不(bù) trước 得(děi). Dạng ấy không có trong lời nói, và trong văn viết cùng hai chữ ấy đọc là bùdé lại có nghĩa “không được phép” — trái hẳn điều định nói. “Không cần” là một từ riêng, 不用(búyòng).

Sai:明天(míngtiān)你(nǐ)不(bù)得(děi)来(lái)。
Đúng:明天(míngtiān)你(nǐ)不用(búyòng)来(lái)。

Bài học

Lời giải thích đầy đủ

Đọc tất cả · khoảng 1 phút

得(děi) — chữ thường đọc là de, ở đây đọc là děi — là “phải” của khẩu ngữ: 我(wǒ)得(děi)走(zǒu)了(le), “tôi phải đi đây”. Nó rất thông dụng trong hội thoại và hiếm trong văn viết trang trọng. Như mọi động từ khuyết thiếu, nó đứng trước động từ chính.

必须(bìxū) là “bắt buộc phải”: cứng rắn hơn, là từ của các quy định, yêu cầu và văn bản — 考试(kǎoshì)的(de)时候(shíhou)必须(bìxū)关(guān)手机(shǒujī), “trong lúc thi phải tắt điện thoại”. Cách nhấn mạnh có tình cảm là 一定(yídìng)要(yào), “nhất định đừng quên”: 你(nǐ)一定(yídìng)要(yào)来(lái).

“Không cần” là 不用(búyòng) trong lời nói và 不必(búbì) trong văn phong trang trọng hơn: 明天(míngtiān)不用(búyòng)上班(shàngbān), “ngày mai không phải đi làm”. Không có bù děi hay bù bìxū. Người nói tiếng Việt vẫn dễ dựng chúng, vì tiếng Việt tạo “không phải làm” từ “phải làm”; tiếng Trung dùng một từ khác.

Và “không được” lại là một ý nữa: 不能(bùnéng)trong lời nói禁止(jìnzhǐ)trên biển báo “Bạn không cần đến” (你(nǐ)不用(búyòng)来(lái)) và “bạn không được đến” (你(nǐ)不能(bùnéng)来(lái)) xa nhau trong tiếng Trung cũng như trong tiếng Việt.

Các chủ đề liên quan

Giờ hãy tự viết6 câu về chủ đề này, tự gõ và được kiểm tra ngay.

Những từ bạn sẽ cần6

Chúng xuất hiện trong các ví dụ và bài tập của chủ đề này và là từ mới ở điểm này trên lộ trình học.

  • 必须(bìxū)phải; nhất định phải
  • 商量(shāngliang)bàn bạc; trao đổi
  • 乘客(chéngkè)hành khách
  • 请客(qǐngkè)mời khách; chiêu đãi
  • 客气(kèqi)khách sáo; lịch sự
  • 取钱(qǔqián)rút tiền

Luyện bằng thẻ ghi nhớ

Thiếu một từ? Tra trong từ điển