Chuyển đến nội dung
EveryLingua Từ điểnTất cả ngôn ngữ
VI

Cụm từ hay đi cùng nhau trong tiếng Trung: động từ nào đi với danh từ nào

Tiếng Trung của một người Việt có thể đúng ngữ pháp mà vẫn sai. Trong tiếng Trung một cuộc gọi không được “gọi” mà được “đánh”, 打(dǎ)电话(diànhuà). Một giấc mơ thì được làm, 做(zuò)梦(mèng); một chiếc taxi cũng được đánh, 打(dǎ)车(chē); và mưa không rơi mà đi xuống, 下(xià)雨(yǔ). Không quy tắc nào giải thích điều đó, và dịch động từ tiếng Việt từng chữ một thì sai rất đều đặn: động từ mà tiếng Việt gợi ra thường có thật và mang nghĩa khác. Đó là thói quen của ngôn ngữ, và thói quen được học theo cặp.

Gần như mọi cặp ở đây là một động từ và tân ngữ của nó, và tân ngữ ở lại ngay cả chỗ tiếng Việt không cần cái nào: ngủ là 睡(shuì)觉(jiào), hắt hơi là 打(dǎ)喷嚏(pēntì). Vì là hai từ, giữa chúng có thể có thêm thứ – 了(le), một con số, một loại từ, thậm chí một người: 打(dǎ)了(le)一(yí)个(ge)电话(diànhuà), 请(qǐng)三(sān)天(tiān)假(jià), 生(shēng)我(wǒ)的(de)气(qì). Và vì cặp đã có sẵn tân ngữ, không gì có thể theo sau nó: “giận anh ấy” là 生(shēng)他(tā)的(de)气(qì) hoặc 跟(gēn)他(tā)生气(shēngqì), không bao giờ có thêm 他(tā) ở cuối. Nơi tiếng Việt gợi ra một động từ khác, bạn thấy nó ở cột thứ ba: đó là những chỗ hay sai.

打(dǎ) · dǎ — đánh

Nghĩa đen là đánh, và là động từ của cả một loạt việc làm bằng một cử động nhanh của tay: một cuộc gọi, các môn bóng chơi bằng tay hay vợt, một mũi tiêm, một chiếc taxi được vẫy dừng, một chiếc ô được giương lên. Tiếng Việt cũng có “đánh” ở đánh bài hay đánh cầu lông, nhưng gọi điện, tiêm và bắt taxi thì dùng động từ khác, và không động từ nào trong số ấy hướng tới dǎ. Giảm giá cũng được “đánh”, và được đếm ngược: dǎ bā zhé nghĩa là bạn trả tám phần mười.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
打(dǎ)电话(diànhuà)gọi điện thoại, gọi cho ai đódễ nghĩ đến: 叫(jiào)
打(dǎ)针(zhēn)tiêm, bị tiêm một mũi
打(dǎ)车(chē)bắt taxi, đi taxi
打(dǎ)篮球(lánqiú)chơi bóng rổdễ nghĩ đến: 玩(wán)
打(dǎ)乒乓球(pīngpāngqiú)chơi bóng bàn
打(dǎ)招呼(zhāohu)chào hỏi, chào ai đó
打(dǎ)工(gōng)làm việc bán thời gian, làm thêm
打(dǎ)伞(sǎn)che ô, giương ôdễ nghĩ đến: 开(kāi)
打(dǎ)牌(pái)chơi bài

我(wǒ)晚上(wǎnshang)给(gěi)你(nǐ)打(dǎ)电话(diànhuà)。Tối nay tôi gọi điện cho bạn.

医生(yīshēng)给(gěi)我(wǒ)打(dǎ)了(le)一(yì)针(zhēn),现在(xiànzài)好(hǎo)多(duō)了(le)。Bác sĩ tiêm cho tôi một mũi, giờ tôi khỏe hơn nhiều rồi.

太(tài)晚(wǎn)了(le),我们(wǒmen)打(dǎ)车(chē)回(huí)家(jiā)吧(ba)。Muộn quá rồi, chúng ta bắt taxi về nhà đi.

开(kāi) · kāi — mở

Mở, và từ đó là mọi thứ được khởi động hay bật lên: một chiếc ô tô được “mở” khi lái, một cuộc họp khi được tổ chức, một ngọn đèn, máy điều hòa, một lời đùa. Bác sĩ “mở” một đơn thuốc – tức kê đơn – và cửa hàng “mở” một hóa đơn.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
开(kāi)车(chē)lái xe (ô tô)
开(kāi)会(huì)họp, đang họpdễ nghĩ đến: 有(yǒu)
开(kāi)玩笑(wánxiào)đùa, nói đùadễ nghĩ đến: 说(shuō)
开(kāi)灯(dēng)bật đèn
开(kāi)空调(kōngtiáo)bật điều hòa
开(kāi)门(mén)mở cửa (cửa hàng), đang mở cửa
开(kāi)学(xué)khai giảng, bắt đầu năm họcdễ nghĩ đến: 开始(kāishǐ)
开(kāi)花(huā)nở hoa, ra hoa

我(wǒ)哥哥(gēge)每天(měitiān)开(kāi)车(chē)去(qù)公司(gōngsī)。Anh trai tôi ngày nào cũng lái xe đến công ty.

我们(wǒmen)下午(xiàwǔ)开(kāi)了(le)两(liǎng)个(ge)小时(xiǎoshí)的(de)会(huì)。Chiều nay chúng tôi đã họp hai tiếng đồng hồ.

别(bié)生气(shēngqì),我(wǒ)是(shì)跟(gēn)你(nǐ)开(kāi)玩笑(wánxiào)的(de)。Đừng giận, tôi chỉ đùa với bạn thôi.

关(guān) · guān — đóng

Cặp của kāi: cái gì được bật bằng kāi thì được tắt bằng guān. Tiếng Việt nói bật và tắt; tiếng Trung không có từ nào cho bật hay tắt, chỉ có mở và đóng.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
关(guān)灯(dēng)tắt đèn
关(guān)手机(shǒujī)tắt điện thoại
关(guān)门(mén)đóng cửa (cửa hàng), đóng cửa

出(chū)门(mén)前(qián)别(bié)忘(wàng)了(le)关(guān)灯(dēng)。Trước khi ra khỏi nhà đừng quên tắt đèn.

看(kàn)电影(diànyǐng)的(de)时候(shíhou)请(qǐng)关(guān)手机(shǒujī)。Khi xem phim xin hãy tắt điện thoại.

银行(yínháng)下午(xiàwǔ)五(wǔ)点(diǎn)关(guān)门(mén)。Ngân hàng đóng cửa lúc năm giờ chiều.

做(zuò) · zuò — làm

Làm trong một động từ – và tiếng Việt không dùng “làm” cho phần lớn các cặp của nó. Một giấc mơ được làm, một bữa ăn được làm, một ca phẫu thuật hay một lần khám sức khỏe được làm cho bạn, một vị khách là điều bạn làm, và ghi chép được làm thay vì được ghi.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
做(zuò)饭(fàn)nấu ăn, nấu bữa
做(zuò)梦(mèng)mơ, nằm mơdễ nghĩ đến: 有(yǒu)
做(zuò)笔记(bǐjì)ghi chép
做(zuò)客(kè)đến chơi nhà ai, làm kháchdễ nghĩ đến: 访问(fǎngwèn)

今天(jīntiān)晚上(wǎnshang)我(wǒ)做(zuò)饭(fàn)。Tối nay tôi nấu cơm.

我(wǒ)昨天(zuótiān)晚上(wǎnshang)做(zuò)了(le)一(yí)个(ge)奇怪(qíguài)的(de)梦(mèng)。Đêm qua tôi mơ một giấc mơ kỳ lạ.

上课(shàngkè)的(de)时候(shíhou)她(tā)认真(rènzhēn)地(de)做(zuò)笔记(bǐjì)。Trên lớp cô ấy ghi chép rất chăm chú.

下(xià) · xià — xuống

Xuống, hoặc đi xuống. Mưa và tuyết đi xuống thay vì rơi – không có động từ riêng cho mưa. Công việc và giờ học được “xuống” khi kết thúc – như “tan làm”, “tan học” –, một quân cờ được hạ xuống bàn, và một kết luận được hạ xuống thay vì được rút ra.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
下(xià)雨(yǔ)mưa
下(xià)雪(xuě)tuyết rơi
下(xià)班(bān)tan làm, hết giờ làm
下(xià)课(kè)tan học, hết giờ học
下(xià)车(chē)xuống xe (buýt, tàu), ra khỏi xe
下(xià)棋(qí)chơi cờdễ nghĩ đến: 玩(wán)

外面(wàimiàn)在(zài)下(xià)雨(yǔ),你(nǐ)带(dài)伞(sǎn)了(le)吗(ma)?Ngoài trời đang mưa, bạn có mang ô không?

昨天(zuótiān)下(xià)了(le)一(yì)场(cháng)大(dà)雪(xuě)。Hôm qua có một trận tuyết lớn.

我(wǒ)下(xià)了(le)班(bān)就(jiù)回(huí)家(jiā)。Tan làm là tôi về thẳng nhà.

上(shàng) · shàng — lên

Lên, hoặc đi lên tới một nơi: người ta lên chỗ làm, lên lớp, lên đại học và lên mạng. Shàng bān và xià bān là lúc bắt đầu và kết thúc một ngày làm việc; loại từ hay khoảng thời gian đứng ở giữa: shàng liǎng jié kè, hai tiết học.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
上(shàng)课(kè)học, lên lớpdễ nghĩ đến: 有(yǒu)
上(shàng)班(bān)đi làm, đang ở chỗ làmdễ nghĩ đến: 去(qù)
上(shàng)网(wǎng)lên mạng, đang trực tuyếndễ nghĩ đến: 进(jìn)
上(shàng)大学(dàxué)học đại học, đang học đại học
上(shàng)厕所(cèsuǒ)đi vệ sinh

明天(míngtiān)上午(shàngwǔ)我们(wǒmen)上(shàng)两(liǎng)节(jié)课(kè)。Sáng mai chúng tôi có hai tiết học.

我(wǒ)妈妈(māma)在(zài)医院(yīyuàn)上(shàng)班(bān)。Mẹ tôi làm việc ở một bệnh viện.

晚上(wǎnshang)我(wǒ)上(shàng)了(le)一会儿(yíhuìr)网(wǎng),就(jiù)去(qù)睡(shuì)了(le)。Buổi tối tôi lên mạng một lúc rồi đi ngủ.

发(fā) · fā — phát ra

Gửi hay phát ra. Tin nhắn, email và ảnh được gửi bằng nó – không bao giờ bằng sòng, vốn dành cho quà tặng và việc tiễn người. Cơ thể phát sốt – tiếng Việt cũng nói “phát sốt” –, cơn nóng nảy bùng lên ở ai đó, và một hạt giống nảy mầm.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
发(fā)邮件(yóujiàn)gửi emaildễ nghĩ đến: 寄(jì)
发(fā)消息(xiāoxi)gửi tin nhắn, nhắn tin cho aidễ nghĩ đến: 送(sòng)
发(fā)烧(shāo)bị sốt, sốtdễ nghĩ đến: 有(yǒu)
发(fā)照片(zhàopiàn)gửi ảnhdễ nghĩ đến: 寄(jì)
发(fā)工资(gōngzī)trả lương, phát lương

我(wǒ)今天(jīntiān)晚上(wǎnshang)给(gěi)你(nǐ)发(fā)邮件(yóujiàn)。Tối nay tôi gửi email cho bạn.

到(dào)家(jiā)以后(yǐhòu)给(gěi)我(wǒ)发(fā)个(ge)消息(xiāoxi)。Về đến nhà thì nhắn tin cho tôi nhé.

孩子(háizi)发(fā)了(le)两(liǎng)天(tiān)烧(shāo),今天(jīntiān)终于(zhōngyú)退(tuì)了(le)。Đứa bé sốt hai ngày, hôm nay cuối cùng đã hạ sốt.

出(chū) · chū — ra

Ra khỏi một nơi, hoặc ra ánh sáng: ra cửa, ra khỏi bệnh viện, ra khỏi thành phố trong một chuyến công tác. Mồ hôi ra khỏi bạn và một tai nạn ra từ hư không – tiếng Việt cũng nói “ra mồ hôi”; ở chỗ tiếng Việt làm cho việc xảy ra, tiếng Trung làm cho nó đi ra.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
出(chū)门(mén)ra ngoài, ra khỏi nhà
出(chū)差(chāi)đi công tác, đang đi công tácdễ nghĩ đến: 去(qù)

今天(jīntiān)下(xià)大(dà)雨(yǔ),我(wǒ)不(bù)想(xiǎng)出(chū)门(mén)。Hôm nay mưa to, tôi không muốn ra ngoài.

他(tā)这个(zhège)月(yuè)已经(yǐjīng)出(chū)了(le)三(sān)次(cì)差(chāi)。Tháng này anh ấy đã đi công tác ba lần.

吃(chī) · chī — ăn

Ăn, với một cái dạ dày rộng hơn của tiếng Việt: thuốc được ăn, dù là một viên thuốc – tiếng Việt nói “uống” –, và cả một căng tin cũng được ăn. Cú sốc, gian khổ, thiệt thòi và ghen tuông cũng được nuốt vào bằng cùng một động từ.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
吃(chī)药(yào)uống thuốcdễ nghĩ đến: 喝(hē)
吃(chī)早饭(zǎofàn)ăn sáng

你(nǐ)感冒(gǎnmào)了(le),吃(chī)点儿(diǎnr)药(yào)吧(ba)。Bạn bị cảm rồi, uống chút thuốc đi.

我(wǒ)每天(měitiān)七(qī)点(diǎn)吃(chī)早饭(zǎofàn)。Ngày nào tôi cũng ăn sáng lúc bảy giờ.

喝(hē) · hē — uống

Mọi thứ lỏng đều được uống, dù đựng trong bát và ăn bằng thìa: canh và cháo gạo được uống, không được ăn. Một đám cưới cũng được uống, vì rượu mừng là thứ người ta mời bạn – nơi tiếng Việt nói “đi ăn cưới”.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
喝(hē)汤(tāng)húp canh, uống canhdễ nghĩ đến: 吃(chī)
喝(hē)粥(zhōu)ăn cháo

饭(fàn)前(qián)先(xiān)喝(hē)碗(wǎn)汤(tāng)吧(ba)。Trước bữa ăn hãy húp một bát canh đã.

早上(zǎoshang)我(wǒ)喜欢(xǐhuan)喝(hē)一(yì)碗(wǎn)热(rè)粥(zhōu)。Buổi sáng tôi thích một bát cháo nóng.

看(kàn) · kàn — nhìn

Nhìn – và cả điều tiếng Việt xem, thăm hay đọc. Người ta nhìn một căn bệnh khi đi khám, và nhìn một người bạn khi đến thăm. Đọc là kān, thanh một, nghĩa là trông nom: trẻ con, một ngôi nhà – và tiếng Việt cũng dùng “trông” cho cả nhìn lẫn trông nom.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
看(kàn)病(bìng)đi khám bệnh, khám bác sĩ
看(kàn)朋友(péngyou)thăm bạn, đi thăm một người bạndễ nghĩ đến: 访问(fǎngwèn)
看(kàn)报纸(bàozhǐ)đọc báo
看(kàn)孩子(háizi)trông con (đọc là kān)

我(wǒ)头疼(tóuténg)得(de)厉害(lìhai),想(xiǎng)去(qù)医院(yīyuàn)看(kàn)病(bìng)。Tôi đau đầu dữ dội, muốn đến bệnh viện khám.

周末(zhōumò)我(wǒ)去(qù)南京(Nánjīng)看(kàn)一(yí)个(ge)老(lǎo)朋友(péngyou)。Cuối tuần tôi đi Nam Kinh thăm một người bạn cũ.

爸爸(bàba)习惯(xíguàn)一边(yìbiān)喝(hē)茶(chá)一边(yìbiān)看(kàn)报纸(bàozhǐ)。Bố tôi quen vừa uống trà vừa đọc báo.

想(xiǎng) · xiǎng — nghĩ

Nghĩ, và cũng là nhớ nhung: một người hay một mái nhà mà bạn nhớ thì được “nghĩ tới”. Tiếng Việt dùng một chữ “nhớ” cho cả nhớ lại lẫn thương nhớ; tiếng Trung tách hai: xiǎng cho nhớ nhung, jìde cho nhớ lại một điều gì đó.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
想(xiǎng)办法(bànfǎ)tìm cách, nghĩ cách
想(xiǎng)家(jiā)nhớ nhàdễ nghĩ đến: 记得(jìde)
想(xiǎng)家人(jiārén)nhớ gia đìnhdễ nghĩ đến: 记得(jìde)

别(bié)着急(zháojí),我们(wǒmen)一起(yìqǐ)想(xiǎng)办法(bànfǎ)。Đừng lo, chúng ta cùng nghĩ cách.

刚(gāng)来(lái)中国(Zhōngguó)的(de)时候(shíhou),我(wǒ)很(hěn)想(xiǎng)家(jiā)。Lúc mới đến Trung Quốc, tôi rất nhớ nhà.

在(zài)国外(guówài)留学(liúxué)的(de)时候(shíhou),我(wǒ)特别(tèbié)想(xiǎng)家人(jiārén)。Hồi du học ở nước ngoài, tôi nhớ gia đình vô cùng.

拿(ná) · ná — cầm

Cầm, nhưng chỉ cầm trên tay – vì thế sai với một chiếc taxi, một tấm ảnh hay một giấc ngủ trưa. Đúng cho thứ bạn mang về: một giải thưởng, vị trí đầu bảng, một khoản lương, một giấy phép – và một quyết định, được nắm lấy.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
拿(ná)第一(dìyī)đứng nhất, đạt hạng nhất

她(tā)这(zhè)次(cì)考试(kǎoshì)又(yòu)拿(ná)了(le)第一(dìyī)。Lần này cô ấy lại đứng nhất kỳ thi.

坐(zuò) · zuò — ngồi

Ngồi: xe buýt, tàu hỏa, máy bay hay con thuyền là thứ người ta ngồi trong đó. Tiếng Việt chỉ nói “đi”; ná gōngjiāochē sẽ có nghĩa là cầm một chiếc xe buýt trên tay.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
坐(zuò)公交车(gōngjiāochē)đi xe buýt
坐(zuò)地铁(dìtiě)đi tàu điện ngầm
坐(zuò)飞机(fēijī)đi máy bay, bay
坐(zuò)船(chuán)đi thuyền, đi phà

我(wǒ)每天(měitiān)坐(zuò)公交车(gōngjiāochē)去(qù)学校(xuéxiào)。Ngày nào tôi cũng đi xe buýt đến trường.

坐(zuò)地铁(dìtiě)比(bǐ)打(dǎ)车(chē)快(kuài)多(duō)了(le)。Đi tàu điện ngầm nhanh hơn đi taxi nhiều.

从(cóng)北京(Běijīng)到(dào)上海(Shànghǎi)坐(zuò)飞机(fēijī)只(zhǐ)要(yào)两(liǎng)个(ge)小时(xiǎoshí)。Từ Bắc Kinh đến Thượng Hải đi máy bay chỉ mất hai tiếng.

戴(dài) · dài — đeo, đội

Tiếng Việt chia thành mặc, đi, đội và đeo. Tiếng Trung chia thành hai: quần áo dùng chuān và mọi thứ còn lại – kính, mũ, đồng hồ, nhẫn, khẩu trang – dùng dài, dành cho thứ được đặt lên hay giữ trên người thay vì được chui vào.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
戴(dài)眼镜(yǎnjìng)đeo kính
戴(dài)帽子(màozi)đội mũ
戴(dài)手表(shǒubiǎo)đeo đồng hồ
戴(dài)口罩(kǒuzhào)đeo khẩu trang

我(wǒ)看(kàn)书(shū)的(de)时候(shíhou)要(yào)戴(dài)眼镜(yǎnjìng)。Khi đọc sách tôi phải đeo kính.

外面(wàimiàn)很(hěn)冷(lěng),戴(dài)上(shang)帽子(màozi)吧(ba)。Bên ngoài lạnh lắm, đội mũ vào đi.

他(tā)从来(cónglái)不(bú)戴(dài)手表(shǒubiǎo),看(kàn)时间(shíjiān)都(dōu)用(yòng)手机(shǒujī)。Anh ấy chưa bao giờ đeo đồng hồ, xem giờ toàn bằng điện thoại.

穿(chuān) · chuān — mặc, đi

Mặc hay đi bất cứ thứ gì người ta chui vào: áo quần, giày, tất. Chuān gộp “mặc” và “đi” của tiếng Việt, và dừng lại ở mép quần áo – mũ và kính đã thuộc về dài.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
穿(chuān)鞋(xié)đi giày, đang đi giày
穿(chuān)袜子(wàzi)đi tất, mang tất

别(bié)穿(chuān)鞋(xié)进(jìn)卧室(wòshì)。Đừng đi giày vào phòng ngủ.

天(tiān)冷(lěng)了(le),在(zài)家(jiā)也(yě)穿(chuān)上(shang)袜子(wàzi)吧(ba)。Trời lạnh rồi, ở nhà cũng nên đi tất vào.

系(jì) · jì — buộc

Buộc, và từ đó là thắt cà vạt, và thắt dây an toàn. Hãy đọc jì trong các cặp này; cùng một chữ là xì trong những từ khác.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
系(jì)安全带(ānquándài)thắt dây an toàn

上(shàng)车(chē)以后(yǐhòu)请(qǐng)系(jì)好(hǎo)安全带(ānquándài)。Lên xe rồi xin hãy thắt dây an toàn.

弹(tán) · tán — gảy

Tiếng Việt “đánh đàn” hay “chơi đàn” cho mọi nhạc cụ. Tiếng Trung chọn động từ theo việc đôi tay làm: phím và dây được gõ hay gảy dùng tán – piano, ghi-ta.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
弹(tán)钢琴(gāngqín)chơi piano, đánh đàn pianodễ nghĩ đến: 玩(wán)
弹(tán)吉他(jítā)chơi ghi-tadễ nghĩ đến: 玩(wán)

她(tā)从(cóng)五(wǔ)岁(suì)开始(kāishǐ)弹(tán)钢琴(gāngqín)。Cô ấy chơi piano từ năm năm tuổi.

他(tā)一边(yìbiān)弹(tán)吉他(jítā)一边(yìbiān)唱歌(chànggē)。Anh ấy vừa chơi ghi-ta vừa hát.

拉(lā) · lā — kéo

Kéo: những nhạc cụ chơi bằng vĩ, vĩ cầm và nhị hồ – tiếng Việt cũng nói “kéo vĩ cầm”. Và một cái bụng đang cồn cào, cũng kéo theo cách của nó.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
拉(lā)小提琴(xiǎotíqín)chơi vĩ cầm, kéo vĩ cầmdễ nghĩ đến: 玩(wán)

我(wǒ)弟弟(dìdi)在(zài)学(xué)拉(lā)小提琴(xiǎotíqín)。Em trai tôi đang học kéo vĩ cầm.

踢(tī) · tī — đá

Đá: những trò chơi chơi bằng chân. Bóng đá thì đá, như trong tiếng Việt; wán zúqiú nghe như chơi đùa với một quả bóng cho vui.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
踢(tī)足球(zúqiú)đá bóng

放学(fàngxué)以后(yǐhòu),我们(wǒmen)常常(chángcháng)在(zài)操场(cāochǎng)踢(tī)足球(zúqiú)。Tan học chúng tôi thường đá bóng ở sân tập.

刮(guā) · guā — cạo, quét

Cạo hay quét: gió quét qua cánh đồng, và lưỡi dao cạo một bộ râu. Tiếng Trung không có tính từ hằng ngày cho “có gió” – thời tiết nổi lên một cơn gió, guā fēng.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
刮(guā)风(fēng)có gió, gió thổidễ nghĩ đến: 吹(chuī)
刮(guā)胡子(húzi)cạo râu

今天(jīntiān)刮(guā)大(dà)风(fēng),出(chū)门(mén)多(duō)穿(chuān)点儿(diǎnr)衣服(yīfu)。Hôm nay gió lớn, ra ngoài nhớ mặc thêm áo.

我(wǒ)爸爸(bàba)每天(měitiān)早上(zǎoshang)刮(guā)胡子(húzi)。Bố tôi sáng nào cũng cạo râu.

交(jiāo) · jiāo — giao, nộp

Nộp thứ mình phải nộp: bài tập, học phí, tiền nhà – tiếng Việt cũng nói “nộp” và “đóng”. Và bạn bè, được “kết giao” thay vì được làm ra.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
交(jiāo)作业(zuòyè)nộp bài tập
交(jiāo)朋友(péngyou)kết bạndễ nghĩ đến: 做(zuò)
交(jiāo)学费(xuéfèi)đóng học phí
交(jiāo)房租(fángzū)đóng tiền thuê nhà

明天(míngtiān)上课(shàngkè)以前(yǐqián)要(yào)交(jiāo)作业(zuòyè)。Phải nộp bài tập trước giờ học ngày mai.

来(lái)北京(Běijīng)以后(yǐhòu),我(wǒ)交(jiāo)了(le)不少(bùshǎo)新(xīn)朋友(péngyou)。Từ khi đến Bắc Kinh, tôi đã kết thêm khá nhiều bạn mới.

新(xīn)学期(xuéqī)开始(kāishǐ)前(qián),学生(xuésheng)要(yào)先(xiān)交(jiāo)学费(xuéfèi)。Trước khi học kỳ mới bắt đầu, học sinh phải đóng học phí.

订(dìng) · dìng — đặt

Đặt hay đặt trước: vé, khách sạn, một cái bàn. Đây là một trong số ít cặp mà động từ tiếng Việt gần như trùng.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
订(dìng)票(piào)đặt vé
订(dìng)酒店(jiǔdiàn)đặt khách sạn

我(wǒ)在(zài)网上(wǎngshàng)订(dìng)了(le)两(liǎng)张(zhāng)电影(diànyǐng)票(piào)。Tôi đã đặt hai vé xem phim trên mạng.

出发(chūfā)前(qián)别(bié)忘(wàng)了(le)订(dìng)酒店(jiǔdiàn)。Trước khi lên đường đừng quên đặt khách sạn.

点(diǎn) · diǎn — chấm, chọn

Chấm bằng ngón tay, chọn: món ăn được gọi bằng cách chỉ vào thực đơn. “Gọi” trong tiếng Việt gợi jiào, vốn là gọi tên hay kêu lớn. Một cái gật đầu là một cái chấm bằng đầu.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
点(diǎn)菜(cài)gọi món (ở nhà hàng)dễ nghĩ đến: 叫(jiào)
点(diǎn)外卖(wàimài)gọi đồ ăn giao tận nơi

服务员(fúwùyuán),我们(wǒmen)要(yào)点(diǎn)菜(cài)。Phục vụ ơi, chúng tôi muốn gọi món.

今天(jīntiān)太(tài)累(lèi)了(le),我们(wǒmen)点(diǎn)外卖(wàimài)吧(ba)。Hôm nay mệt quá, chúng ta gọi đồ ăn giao tận nơi đi.

犯(fàn) · fàn — phạm

Phạm, vi phạm: một lỗi được phạm thay vì được làm, một điều luật bị vi phạm thay vì bị phá. Cơn buồn ngủ ập đến bạn bằng cùng một động từ.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
犯(fàn)错误(cuòwù)mắc lỗi, phạm lỗidễ nghĩ đến: 做(zuò)

谁(shéi)都(dōu)会(huì)犯(fàn)错误(cuòwù),改(gǎi)了(le)就(jiù)好(hǎo)。Ai cũng có thể mắc lỗi, sửa được là tốt.

提(tí) · tí — nhấc lên, nêu

Nhấc lên hay nêu ra: một đề nghị, một lời phê bình, một câu hỏi, một yêu cầu. Tiếng Việt “đặt” hay “đưa ra” hầu hết những thứ ấy, và zuò sai ở tất cả.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
提(tí)问题(wèntí)đặt câu hỏi, nêu câu hỏi

有(yǒu)不(bù)懂(dǒng)的(de)地方(dìfang),可以(kěyǐ)随时(suíshí)提(tí)问题(wèntí)。Chỗ nào chưa hiểu, bạn cứ đặt câu hỏi bất cứ lúc nào.

参加(cānjiā) · cānjiā — tham gia

Tham gia: một kỳ thi được tham gia, không được làm; một cuộc thi được bước vào bằng cách tham gia; và một đám cưới cũng được đi theo cách ấy.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
参加(cānjiā)考试(kǎoshì)dự thi, tham gia kỳ thidễ nghĩ đến: 做(zuò)
参加(cānjiā)婚礼(hūnlǐ)dự đám cướidễ nghĩ đến: 去(qù)
参加(cānjiā)比赛(bǐsài)tham gia cuộc thi, dự thi

她(tā)这个(zhège)周末(zhōumò)要(yào)参加(cānjiā)一(yí)个(ge)重要(zhòngyào)的(de)考试(kǎoshì)。Cuối tuần này cô ấy sẽ dự một kỳ thi quan trọng.

明天(míngtiān)我(wǒ)要(yào)参加(cānjiā)表姐(biǎojiě)的(de)婚礼(hūnlǐ)。Ngày mai tôi đi dự đám cưới của chị họ.

他(tā)报名(bàomíng)参加(cānjiā)了(le)学校(xuéxiào)的(de)唱歌(chànggē)比赛(bǐsài)。Anh ấy đã đăng ký tham gia cuộc thi hát của trường.

生(shēng) · shēng — sinh ra

Sinh ra, làm nảy sinh: một căn bệnh và một cơn giận nảy sinh trong bạn, một đứa con ra đời, một ngọn lửa bùng lên. Shēngqì là hai từ, nên người bạn giận nằm ở giữa: shēng wǒ de qì.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
生(shēng)气(qì)tức giận, giận ai đó
生(shēng)病(bìng)bị ốm, ngã bệnh
生(shēng)孩子(háizi)sinh con, đẻ condễ nghĩ đến: 有(yǒu)

你(nǐ)别(bié)生(shēng)我(wǒ)的(de)气(qì),好(hǎo)吗(ma)?Bạn đừng giận tôi nữa, được không?

去年(qùnián)冬天(dōngtiān)他(tā)生(shēng)了(le)一(yì)场(cháng)大(dà)病(bìng)。Mùa đông năm ngoái anh ấy bị một trận ốm nặng.

我(wǒ)姐姐(jiějie)打算(dǎsuàn)明年(míngnián)生(shēng)孩子(háizi)。Chị tôi dự định sang năm sinh con.

请(qǐng) · qǐng — xin, mời

Xin hay mời. Thời gian nghỉ được xin, giống “xin nghỉ” của tiếng Việt, không bao giờ được hỏi bằng wèn; một lời mời ăn là một lời mời, nên người mời trả tiền. Số ngày nằm giữa hai nửa: qǐng yì tiān jià.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
请(qǐng)假(jià)xin nghỉ, xin nghỉ một ngày
请(qǐng)客(kè)mời khách, đãi mọi người

孩子(háizi)病(bìng)了(le),我(wǒ)得(děi)跟(gēn)公司(gōngsī)请(qǐng)一(yì)天(tiān)假(jià)。Con tôi bị ốm, nên tôi phải xin công ty nghỉ một ngày.

上次(shàngcì)是(shì)你(nǐ)请(qǐng)的(de)客(kè),这(zhè)次(cì)该(gāi)我(wǒ)了(le)。Lần trước bạn mời, lần này đến lượt tôi.

照(zhào) · zhào — chiếu, soi

Chiếu hay phản chiếu: một tấm ảnh là một hình ảnh được phản chiếu, và cái gương là thứ bạn soi mình vào. Nơi tiếng Việt nói “chụp ảnh”, tiếng Trung nói zhào hoặc pāi; zuò và ná đều sai cho cả hai.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
照(zhào)相(xiàng)chụp ảnh, được chụp ảnh
照(zhào)镜子(jìngzi)soi gương

来(lái),我们(wǒmen)在(zài)这儿(zhèr)照(zhào)张(zhāng)相(xiàng)吧(ba)。Nào, chúng ta chụp một tấm ảnh ở đây đi.

她(tā)出(chū)门(mén)前(qián)总是(zǒngshì)照(zhào)一下(yíxià)镜子(jìngzi)。Trước khi ra khỏi nhà cô ấy luôn soi gương một chút.

拍(pāi) · pāi — vỗ

Vỗ hay đập nhẹ – và tiếng tách của máy ảnh: ảnh, phim và video được “vỗ” thay vì được chụp hay được quay.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
拍(pāi)照(zhào)chụp ảnh

能(néng)帮(bāng)我们(wǒmen)拍(pāi)张(zhāng)照(zhào)吗(ma)?Bạn chụp giúp chúng tôi một tấm ảnh được không?

睡(shuì) · shuì — ngủ

Tiếng Việt ngủ mà không cần tân ngữ; tiếng Trung ngủ một giấc, shuì jiào, và loại giấc ngủ nằm trong tân ngữ: một giấc trưa sau bữa ăn, một buổi sáng nằm trên giường, một đêm ngon.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
睡(shuì)觉(jiào)ngủ, đi ngủ
睡(shuì)午觉(wǔjiào)ngủ trưa
睡(shuì)懒觉(lǎnjiào)ngủ nướng

昨天(zuótiān)晚上(wǎnshang)我(wǒ)睡(shuì)了(le)一(yí)个(ge)好(hǎo)觉(jiào)。Đêm qua tôi ngủ một giấc ngon.

爷爷(yéye)每天(měitiān)吃完(chīwán)午饭(wǔfàn)都(dōu)要(yào)睡(shuì)午觉(wǔjiào)。Ngày nào ăn trưa xong ông nội cũng ngủ trưa.

星期天(xīngqītiān)我(wǒ)喜欢(xǐhuan)睡(shuì)懒觉(lǎnjiào)。Chủ nhật tôi thích ngủ nướng.

洗(xǐ) · xǐ — rửa

Rửa, ở chỗ tiếng Việt tách thành tắm, giặt, rửa và gội. Một động từ cho cả bốn: người ta rửa thân mình, quần áo, bát đĩa và mái tóc.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
洗(xǐ)澡(zǎo)tắm
洗(xǐ)衣服(yīfu)giặt quần áo
洗(xǐ)碗(wǎn)rửa bát
洗(xǐ)头(tóu)gội đầu

我(wǒ)每天(měitiān)晚上(wǎnshang)洗(xǐ)个(ge)澡(zǎo)再(zài)睡(shuì)。Tối nào tôi cũng tắm rồi mới đi ngủ.

周末(zhōumò)我(wǒ)要(yào)洗(xǐ)衣服(yīfu)、打扫(dǎsǎo)房间(fángjiān)。Cuối tuần tôi giặt quần áo và dọn phòng.

你(nǐ)做(zuò)饭(fàn),我(wǒ)洗(xǐ)碗(wǎn)。Bạn nấu ăn, tôi rửa bát.

讲(jiǎng) · jiǎng — kể, nói về

Kể hay trình bày: một câu chuyện, một chuyện cười, một giá cả đang mặc cả. “Kể cho ai nghe” trong tiếng Việt gợi gàosu, vốn là báo cho ai biết một sự việc và không bao giờ kể một câu chuyện.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
讲(jiǎng)故事(gùshi)kể chuyệndễ nghĩ đến: 告诉(gàosu)
讲(jiǎng)笑话(xiàohua)kể chuyện cườidễ nghĩ đến: 告诉(gàosu)

妈妈(māma)每天(měitiān)晚上(wǎnshang)给(gěi)孩子(háizi)讲(jiǎng)故事(gùshi)。Tối nào mẹ cũng kể chuyện cho các con nghe.

他(tā)很(hěn)会(huì)讲(jiǎng)笑话(xiàohua),大家(dàjiā)都(dōu)爱(ài)听(tīng)。Anh ấy kể chuyện cười rất hay, ai cũng thích nghe.

说(shuō) · shuō — nói

Nói: một lời nói dối và sự thật được nói, và cả điều bạn lẩm bẩm trong mơ. Người ta nói, không báo: gàosu là cái bẫy ở đây.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
说(shuō)实话(shíhuà)nói thật, nói thẳng

说(shuō)实话(shíhuà),我(wǒ)不(bú)太(tài)喜欢(xǐhuan)这个(zhège)电影(diànyǐng)。Nói thật, tôi không thích bộ phim này lắm.

花(huā) · huā — tiêu

Tiêu tiền, thời gian hay công sức. Nơi tiếng Việt nói việc gì đó “mất” hay “tốn” thời gian, tiếng Trung nói bạn tiêu thời gian.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
花(huā)钱(qián)tiêu tiền
花(huā)时间(shíjiān)mất thời gian, tốn thời gian

她(tā)花(huā)钱(qián)很(hěn)小心(xiǎoxīn)。Cô ấy tiêu tiền rất cẩn thận.

学(xué)汉字(hànzì)要(yào)花(huā)不少(bùshǎo)时间(shíjiān)。Học chữ Hán tốn không ít thời gian.

过(guò) · guò — qua, trải qua

Đi qua: một con đường được băng qua, một sinh nhật hay một ngày lễ được trải qua thay vì được tổ chức – như “ăn Tết”, “ăn sinh nhật” trong tiếng Việt –, và một cuộc đời sống từng ngày là những ngày trôi qua.

Tiếng TrungTiếng ViệtDễ sai
过(guò)生日(shēngrì)tổ chức sinh nhật, mừng sinh nhậtdễ nghĩ đến: 庆祝(qìngzhù)
过(guò)马路(mǎlù)qua đường, băng qua đường
过(guò)年(nián)đón năm mới, ăn Tếtdễ nghĩ đến: 吃(chī)

明天(míngtiān)我(wǒ)过(guò)生日(shēngrì),你(nǐ)来(lái)吗(ma)?Ngày mai là sinh nhật tôi, bạn đến không?

过(guò)马路(mǎlù)的(de)时候(shíhou)要(yào)小心(xiǎoxīn)。Khi qua đường phải cẩn thận.

每年(měinián)我(wǒ)都(dōu)回(huí)老家(lǎojiā)过(guò)年(nián)。Năm nào tôi cũng về quê đón Tết.

Tự thử xem