Cụm từ hay đi cùng nhau trong tiếng Trung: động từ nào đi với danh từ nào
Tiếng Trung của một người Việt có thể đúng ngữ pháp mà vẫn sai. Trong tiếng Trung một cuộc gọi không được “gọi” mà được “đánh”, 打电话. Một giấc mơ thì được làm, 做梦; một chiếc taxi cũng được đánh, 打车; và mưa không rơi mà đi xuống, 下雨. Không quy tắc nào giải thích điều đó, và dịch động từ tiếng Việt từng chữ một thì sai rất đều đặn: động từ mà tiếng Việt gợi ra thường có thật và mang nghĩa khác. Đó là thói quen của ngôn ngữ, và thói quen được học theo cặp.
Gần như mọi cặp ở đây là một động từ và tân ngữ của nó, và tân ngữ ở lại ngay cả chỗ tiếng Việt không cần cái nào: ngủ là 睡觉, hắt hơi là 打喷嚏. Vì là hai từ, giữa chúng có thể có thêm thứ – 了, một con số, một loại từ, thậm chí một người: 打了一个电话, 请三天假, 生我的气. Và vì cặp đã có sẵn tân ngữ, không gì có thể theo sau nó: “giận anh ấy” là 生他的气 hoặc 跟他生气, không bao giờ có thêm 他 ở cuối. Nơi tiếng Việt gợi ra một động từ khác, bạn thấy nó ở cột thứ ba: đó là những chỗ hay sai.
打 · dǎ — đánh
Nghĩa đen là đánh, và là động từ của cả một loạt việc làm bằng một cử động nhanh của tay: một cuộc gọi, các môn bóng chơi bằng tay hay vợt, một mũi tiêm, một chiếc taxi được vẫy dừng, một chiếc ô được giương lên. Tiếng Việt cũng có “đánh” ở đánh bài hay đánh cầu lông, nhưng gọi điện, tiêm và bắt taxi thì dùng động từ khác, và không động từ nào trong số ấy hướng tới dǎ. Giảm giá cũng được “đánh”, và được đếm ngược: dǎ bā zhé nghĩa là bạn trả tám phần mười.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 打电话 | gọi điện thoại, gọi cho ai đó | dễ nghĩ đến: 叫 |
| 打针 | tiêm, bị tiêm một mũi | |
| 打车 | bắt taxi, đi taxi | |
| 打篮球 | chơi bóng rổ | dễ nghĩ đến: 玩 |
| 打乒乓球 | chơi bóng bàn | |
| 打招呼 | chào hỏi, chào ai đó | |
| 打工 | làm việc bán thời gian, làm thêm | |
| 打伞 | che ô, giương ô | dễ nghĩ đến: 开 |
| 打牌 | chơi bài |
我晚上给你打电话。Tối nay tôi gọi điện cho bạn.
医生给我打了一针,现在好多了。Bác sĩ tiêm cho tôi một mũi, giờ tôi khỏe hơn nhiều rồi.
太晚了,我们打车回家吧。Muộn quá rồi, chúng ta bắt taxi về nhà đi.
开 · kāi — mở
Mở, và từ đó là mọi thứ được khởi động hay bật lên: một chiếc ô tô được “mở” khi lái, một cuộc họp khi được tổ chức, một ngọn đèn, máy điều hòa, một lời đùa. Bác sĩ “mở” một đơn thuốc – tức kê đơn – và cửa hàng “mở” một hóa đơn.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 开车 | lái xe (ô tô) | |
| 开会 | họp, đang họp | dễ nghĩ đến: 有 |
| 开玩笑 | đùa, nói đùa | dễ nghĩ đến: 说 |
| 开灯 | bật đèn | |
| 开空调 | bật điều hòa | |
| 开门 | mở cửa (cửa hàng), đang mở cửa | |
| 开学 | khai giảng, bắt đầu năm học | dễ nghĩ đến: 开始 |
| 开花 | nở hoa, ra hoa |
我哥哥每天开车去公司。Anh trai tôi ngày nào cũng lái xe đến công ty.
我们下午开了两个小时的会。Chiều nay chúng tôi đã họp hai tiếng đồng hồ.
别生气,我是跟你开玩笑的。Đừng giận, tôi chỉ đùa với bạn thôi.
关 · guān — đóng
Cặp của kāi: cái gì được bật bằng kāi thì được tắt bằng guān. Tiếng Việt nói bật và tắt; tiếng Trung không có từ nào cho bật hay tắt, chỉ có mở và đóng.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 关灯 | tắt đèn | |
| 关手机 | tắt điện thoại | |
| 关门 | đóng cửa (cửa hàng), đóng cửa |
出门前别忘了关灯。Trước khi ra khỏi nhà đừng quên tắt đèn.
看电影的时候请关手机。Khi xem phim xin hãy tắt điện thoại.
银行下午五点关门。Ngân hàng đóng cửa lúc năm giờ chiều.
做 · zuò — làm
Làm trong một động từ – và tiếng Việt không dùng “làm” cho phần lớn các cặp của nó. Một giấc mơ được làm, một bữa ăn được làm, một ca phẫu thuật hay một lần khám sức khỏe được làm cho bạn, một vị khách là điều bạn làm, và ghi chép được làm thay vì được ghi.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 做饭 | nấu ăn, nấu bữa | |
| 做梦 | mơ, nằm mơ | dễ nghĩ đến: 有 |
| 做笔记 | ghi chép | |
| 做客 | đến chơi nhà ai, làm khách | dễ nghĩ đến: 访问 |
今天晚上我做饭。Tối nay tôi nấu cơm.
我昨天晚上做了一个奇怪的梦。Đêm qua tôi mơ một giấc mơ kỳ lạ.
上课的时候她认真地做笔记。Trên lớp cô ấy ghi chép rất chăm chú.
下 · xià — xuống
Xuống, hoặc đi xuống. Mưa và tuyết đi xuống thay vì rơi – không có động từ riêng cho mưa. Công việc và giờ học được “xuống” khi kết thúc – như “tan làm”, “tan học” –, một quân cờ được hạ xuống bàn, và một kết luận được hạ xuống thay vì được rút ra.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 下雨 | mưa | |
| 下雪 | tuyết rơi | |
| 下班 | tan làm, hết giờ làm | |
| 下课 | tan học, hết giờ học | |
| 下车 | xuống xe (buýt, tàu), ra khỏi xe | |
| 下棋 | chơi cờ | dễ nghĩ đến: 玩 |
外面在下雨,你带伞了吗?Ngoài trời đang mưa, bạn có mang ô không?
昨天下了一场大雪。Hôm qua có một trận tuyết lớn.
我下了班就回家。Tan làm là tôi về thẳng nhà.
上 · shàng — lên
Lên, hoặc đi lên tới một nơi: người ta lên chỗ làm, lên lớp, lên đại học và lên mạng. Shàng bān và xià bān là lúc bắt đầu và kết thúc một ngày làm việc; loại từ hay khoảng thời gian đứng ở giữa: shàng liǎng jié kè, hai tiết học.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 上课 | học, lên lớp | dễ nghĩ đến: 有 |
| 上班 | đi làm, đang ở chỗ làm | dễ nghĩ đến: 去 |
| 上网 | lên mạng, đang trực tuyến | dễ nghĩ đến: 进 |
| 上大学 | học đại học, đang học đại học | |
| 上厕所 | đi vệ sinh |
明天上午我们上两节课。Sáng mai chúng tôi có hai tiết học.
我妈妈在医院上班。Mẹ tôi làm việc ở một bệnh viện.
晚上我上了一会儿网,就去睡了。Buổi tối tôi lên mạng một lúc rồi đi ngủ.
发 · fā — phát ra
Gửi hay phát ra. Tin nhắn, email và ảnh được gửi bằng nó – không bao giờ bằng sòng, vốn dành cho quà tặng và việc tiễn người. Cơ thể phát sốt – tiếng Việt cũng nói “phát sốt” –, cơn nóng nảy bùng lên ở ai đó, và một hạt giống nảy mầm.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 发邮件 | gửi email | dễ nghĩ đến: 寄 |
| 发消息 | gửi tin nhắn, nhắn tin cho ai | dễ nghĩ đến: 送 |
| 发烧 | bị sốt, sốt | dễ nghĩ đến: 有 |
| 发照片 | gửi ảnh | dễ nghĩ đến: 寄 |
| 发工资 | trả lương, phát lương |
我今天晚上给你发邮件。Tối nay tôi gửi email cho bạn.
到家以后给我发个消息。Về đến nhà thì nhắn tin cho tôi nhé.
孩子发了两天烧,今天终于退了。Đứa bé sốt hai ngày, hôm nay cuối cùng đã hạ sốt.
出 · chū — ra
Ra khỏi một nơi, hoặc ra ánh sáng: ra cửa, ra khỏi bệnh viện, ra khỏi thành phố trong một chuyến công tác. Mồ hôi ra khỏi bạn và một tai nạn ra từ hư không – tiếng Việt cũng nói “ra mồ hôi”; ở chỗ tiếng Việt làm cho việc xảy ra, tiếng Trung làm cho nó đi ra.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 出门 | ra ngoài, ra khỏi nhà | |
| 出差 | đi công tác, đang đi công tác | dễ nghĩ đến: 去 |
今天下大雨,我不想出门。Hôm nay mưa to, tôi không muốn ra ngoài.
他这个月已经出了三次差。Tháng này anh ấy đã đi công tác ba lần.
吃 · chī — ăn
Ăn, với một cái dạ dày rộng hơn của tiếng Việt: thuốc được ăn, dù là một viên thuốc – tiếng Việt nói “uống” –, và cả một căng tin cũng được ăn. Cú sốc, gian khổ, thiệt thòi và ghen tuông cũng được nuốt vào bằng cùng một động từ.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 吃药 | uống thuốc | dễ nghĩ đến: 喝 |
| 吃早饭 | ăn sáng |
你感冒了,吃点儿药吧。Bạn bị cảm rồi, uống chút thuốc đi.
我每天七点吃早饭。Ngày nào tôi cũng ăn sáng lúc bảy giờ.
喝 · hē — uống
Mọi thứ lỏng đều được uống, dù đựng trong bát và ăn bằng thìa: canh và cháo gạo được uống, không được ăn. Một đám cưới cũng được uống, vì rượu mừng là thứ người ta mời bạn – nơi tiếng Việt nói “đi ăn cưới”.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 喝汤 | húp canh, uống canh | dễ nghĩ đến: 吃 |
| 喝粥 | ăn cháo |
饭前先喝碗汤吧。Trước bữa ăn hãy húp một bát canh đã.
早上我喜欢喝一碗热粥。Buổi sáng tôi thích một bát cháo nóng.
看 · kàn — nhìn
Nhìn – và cả điều tiếng Việt xem, thăm hay đọc. Người ta nhìn một căn bệnh khi đi khám, và nhìn một người bạn khi đến thăm. Đọc là kān, thanh một, nghĩa là trông nom: trẻ con, một ngôi nhà – và tiếng Việt cũng dùng “trông” cho cả nhìn lẫn trông nom.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 看病 | đi khám bệnh, khám bác sĩ | |
| 看朋友 | thăm bạn, đi thăm một người bạn | dễ nghĩ đến: 访问 |
| 看报纸 | đọc báo | |
| 看孩子 | trông con (đọc là kān) |
我头疼得厉害,想去医院看病。Tôi đau đầu dữ dội, muốn đến bệnh viện khám.
周末我去南京看一个老朋友。Cuối tuần tôi đi Nam Kinh thăm một người bạn cũ.
爸爸习惯一边喝茶一边看报纸。Bố tôi quen vừa uống trà vừa đọc báo.
想 · xiǎng — nghĩ
Nghĩ, và cũng là nhớ nhung: một người hay một mái nhà mà bạn nhớ thì được “nghĩ tới”. Tiếng Việt dùng một chữ “nhớ” cho cả nhớ lại lẫn thương nhớ; tiếng Trung tách hai: xiǎng cho nhớ nhung, jìde cho nhớ lại một điều gì đó.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 想办法 | tìm cách, nghĩ cách | |
| 想家 | nhớ nhà | dễ nghĩ đến: 记得 |
| 想家人 | nhớ gia đình | dễ nghĩ đến: 记得 |
别着急,我们一起想办法。Đừng lo, chúng ta cùng nghĩ cách.
刚来中国的时候,我很想家。Lúc mới đến Trung Quốc, tôi rất nhớ nhà.
在国外留学的时候,我特别想家人。Hồi du học ở nước ngoài, tôi nhớ gia đình vô cùng.
拿 · ná — cầm
Cầm, nhưng chỉ cầm trên tay – vì thế sai với một chiếc taxi, một tấm ảnh hay một giấc ngủ trưa. Đúng cho thứ bạn mang về: một giải thưởng, vị trí đầu bảng, một khoản lương, một giấy phép – và một quyết định, được nắm lấy.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 拿第一 | đứng nhất, đạt hạng nhất |
她这次考试又拿了第一。Lần này cô ấy lại đứng nhất kỳ thi.
坐 · zuò — ngồi
Ngồi: xe buýt, tàu hỏa, máy bay hay con thuyền là thứ người ta ngồi trong đó. Tiếng Việt chỉ nói “đi”; ná gōngjiāochē sẽ có nghĩa là cầm một chiếc xe buýt trên tay.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 坐公交车 | đi xe buýt | |
| 坐地铁 | đi tàu điện ngầm | |
| 坐飞机 | đi máy bay, bay | |
| 坐船 | đi thuyền, đi phà |
我每天坐公交车去学校。Ngày nào tôi cũng đi xe buýt đến trường.
坐地铁比打车快多了。Đi tàu điện ngầm nhanh hơn đi taxi nhiều.
从北京到上海坐飞机只要两个小时。Từ Bắc Kinh đến Thượng Hải đi máy bay chỉ mất hai tiếng.
戴 · dài — đeo, đội
Tiếng Việt chia thành mặc, đi, đội và đeo. Tiếng Trung chia thành hai: quần áo dùng chuān và mọi thứ còn lại – kính, mũ, đồng hồ, nhẫn, khẩu trang – dùng dài, dành cho thứ được đặt lên hay giữ trên người thay vì được chui vào.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 戴眼镜 | đeo kính | |
| 戴帽子 | đội mũ | |
| 戴手表 | đeo đồng hồ | |
| 戴口罩 | đeo khẩu trang |
我看书的时候要戴眼镜。Khi đọc sách tôi phải đeo kính.
外面很冷,戴上帽子吧。Bên ngoài lạnh lắm, đội mũ vào đi.
他从来不戴手表,看时间都用手机。Anh ấy chưa bao giờ đeo đồng hồ, xem giờ toàn bằng điện thoại.
穿 · chuān — mặc, đi
Mặc hay đi bất cứ thứ gì người ta chui vào: áo quần, giày, tất. Chuān gộp “mặc” và “đi” của tiếng Việt, và dừng lại ở mép quần áo – mũ và kính đã thuộc về dài.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 穿鞋 | đi giày, đang đi giày | |
| 穿袜子 | đi tất, mang tất |
别穿鞋进卧室。Đừng đi giày vào phòng ngủ.
天冷了,在家也穿上袜子吧。Trời lạnh rồi, ở nhà cũng nên đi tất vào.
系 · jì — buộc
Buộc, và từ đó là thắt cà vạt, và thắt dây an toàn. Hãy đọc jì trong các cặp này; cùng một chữ là xì trong những từ khác.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 系安全带 | thắt dây an toàn |
上车以后请系好安全带。Lên xe rồi xin hãy thắt dây an toàn.
弹 · tán — gảy
Tiếng Việt “đánh đàn” hay “chơi đàn” cho mọi nhạc cụ. Tiếng Trung chọn động từ theo việc đôi tay làm: phím và dây được gõ hay gảy dùng tán – piano, ghi-ta.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 弹钢琴 | chơi piano, đánh đàn piano | dễ nghĩ đến: 玩 |
| 弹吉他 | chơi ghi-ta | dễ nghĩ đến: 玩 |
她从五岁开始弹钢琴。Cô ấy chơi piano từ năm năm tuổi.
他一边弹吉他一边唱歌。Anh ấy vừa chơi ghi-ta vừa hát.
拉 · lā — kéo
Kéo: những nhạc cụ chơi bằng vĩ, vĩ cầm và nhị hồ – tiếng Việt cũng nói “kéo vĩ cầm”. Và một cái bụng đang cồn cào, cũng kéo theo cách của nó.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 拉小提琴 | chơi vĩ cầm, kéo vĩ cầm | dễ nghĩ đến: 玩 |
我弟弟在学拉小提琴。Em trai tôi đang học kéo vĩ cầm.
踢 · tī — đá
Đá: những trò chơi chơi bằng chân. Bóng đá thì đá, như trong tiếng Việt; wán zúqiú nghe như chơi đùa với một quả bóng cho vui.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 踢足球 | đá bóng |
放学以后,我们常常在操场踢足球。Tan học chúng tôi thường đá bóng ở sân tập.
刮 · guā — cạo, quét
Cạo hay quét: gió quét qua cánh đồng, và lưỡi dao cạo một bộ râu. Tiếng Trung không có tính từ hằng ngày cho “có gió” – thời tiết nổi lên một cơn gió, guā fēng.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 刮风 | có gió, gió thổi | dễ nghĩ đến: 吹 |
| 刮胡子 | cạo râu |
今天刮大风,出门多穿点儿衣服。Hôm nay gió lớn, ra ngoài nhớ mặc thêm áo.
我爸爸每天早上刮胡子。Bố tôi sáng nào cũng cạo râu.
交 · jiāo — giao, nộp
Nộp thứ mình phải nộp: bài tập, học phí, tiền nhà – tiếng Việt cũng nói “nộp” và “đóng”. Và bạn bè, được “kết giao” thay vì được làm ra.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 交作业 | nộp bài tập | |
| 交朋友 | kết bạn | dễ nghĩ đến: 做 |
| 交学费 | đóng học phí | |
| 交房租 | đóng tiền thuê nhà |
明天上课以前要交作业。Phải nộp bài tập trước giờ học ngày mai.
来北京以后,我交了不少新朋友。Từ khi đến Bắc Kinh, tôi đã kết thêm khá nhiều bạn mới.
新学期开始前,学生要先交学费。Trước khi học kỳ mới bắt đầu, học sinh phải đóng học phí.
订 · dìng — đặt
Đặt hay đặt trước: vé, khách sạn, một cái bàn. Đây là một trong số ít cặp mà động từ tiếng Việt gần như trùng.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 订票 | đặt vé | |
| 订酒店 | đặt khách sạn |
我在网上订了两张电影票。Tôi đã đặt hai vé xem phim trên mạng.
出发前别忘了订酒店。Trước khi lên đường đừng quên đặt khách sạn.
点 · diǎn — chấm, chọn
Chấm bằng ngón tay, chọn: món ăn được gọi bằng cách chỉ vào thực đơn. “Gọi” trong tiếng Việt gợi jiào, vốn là gọi tên hay kêu lớn. Một cái gật đầu là một cái chấm bằng đầu.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 点菜 | gọi món (ở nhà hàng) | dễ nghĩ đến: 叫 |
| 点外卖 | gọi đồ ăn giao tận nơi |
服务员,我们要点菜。Phục vụ ơi, chúng tôi muốn gọi món.
今天太累了,我们点外卖吧。Hôm nay mệt quá, chúng ta gọi đồ ăn giao tận nơi đi.
犯 · fàn — phạm
Phạm, vi phạm: một lỗi được phạm thay vì được làm, một điều luật bị vi phạm thay vì bị phá. Cơn buồn ngủ ập đến bạn bằng cùng một động từ.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 犯错误 | mắc lỗi, phạm lỗi | dễ nghĩ đến: 做 |
谁都会犯错误,改了就好。Ai cũng có thể mắc lỗi, sửa được là tốt.
提 · tí — nhấc lên, nêu
Nhấc lên hay nêu ra: một đề nghị, một lời phê bình, một câu hỏi, một yêu cầu. Tiếng Việt “đặt” hay “đưa ra” hầu hết những thứ ấy, và zuò sai ở tất cả.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 提问题 | đặt câu hỏi, nêu câu hỏi |
有不懂的地方,可以随时提问题。Chỗ nào chưa hiểu, bạn cứ đặt câu hỏi bất cứ lúc nào.
参加 · cānjiā — tham gia
Tham gia: một kỳ thi được tham gia, không được làm; một cuộc thi được bước vào bằng cách tham gia; và một đám cưới cũng được đi theo cách ấy.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 参加考试 | dự thi, tham gia kỳ thi | dễ nghĩ đến: 做 |
| 参加婚礼 | dự đám cưới | dễ nghĩ đến: 去 |
| 参加比赛 | tham gia cuộc thi, dự thi |
她这个周末要参加一个重要的考试。Cuối tuần này cô ấy sẽ dự một kỳ thi quan trọng.
明天我要参加表姐的婚礼。Ngày mai tôi đi dự đám cưới của chị họ.
他报名参加了学校的唱歌比赛。Anh ấy đã đăng ký tham gia cuộc thi hát của trường.
生 · shēng — sinh ra
Sinh ra, làm nảy sinh: một căn bệnh và một cơn giận nảy sinh trong bạn, một đứa con ra đời, một ngọn lửa bùng lên. Shēngqì là hai từ, nên người bạn giận nằm ở giữa: shēng wǒ de qì.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 生气 | tức giận, giận ai đó | |
| 生病 | bị ốm, ngã bệnh | |
| 生孩子 | sinh con, đẻ con | dễ nghĩ đến: 有 |
你别生我的气,好吗?Bạn đừng giận tôi nữa, được không?
去年冬天他生了一场大病。Mùa đông năm ngoái anh ấy bị một trận ốm nặng.
我姐姐打算明年生孩子。Chị tôi dự định sang năm sinh con.
请 · qǐng — xin, mời
Xin hay mời. Thời gian nghỉ được xin, giống “xin nghỉ” của tiếng Việt, không bao giờ được hỏi bằng wèn; một lời mời ăn là một lời mời, nên người mời trả tiền. Số ngày nằm giữa hai nửa: qǐng yì tiān jià.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 请假 | xin nghỉ, xin nghỉ một ngày | |
| 请客 | mời khách, đãi mọi người |
孩子病了,我得跟公司请一天假。Con tôi bị ốm, nên tôi phải xin công ty nghỉ một ngày.
上次是你请的客,这次该我了。Lần trước bạn mời, lần này đến lượt tôi.
照 · zhào — chiếu, soi
Chiếu hay phản chiếu: một tấm ảnh là một hình ảnh được phản chiếu, và cái gương là thứ bạn soi mình vào. Nơi tiếng Việt nói “chụp ảnh”, tiếng Trung nói zhào hoặc pāi; zuò và ná đều sai cho cả hai.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 照相 | chụp ảnh, được chụp ảnh | |
| 照镜子 | soi gương |
来,我们在这儿照张相吧。Nào, chúng ta chụp một tấm ảnh ở đây đi.
她出门前总是照一下镜子。Trước khi ra khỏi nhà cô ấy luôn soi gương một chút.
拍 · pāi — vỗ
Vỗ hay đập nhẹ – và tiếng tách của máy ảnh: ảnh, phim và video được “vỗ” thay vì được chụp hay được quay.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 拍照 | chụp ảnh |
能帮我们拍张照吗?Bạn chụp giúp chúng tôi một tấm ảnh được không?
睡 · shuì — ngủ
Tiếng Việt ngủ mà không cần tân ngữ; tiếng Trung ngủ một giấc, shuì jiào, và loại giấc ngủ nằm trong tân ngữ: một giấc trưa sau bữa ăn, một buổi sáng nằm trên giường, một đêm ngon.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 睡觉 | ngủ, đi ngủ | |
| 睡午觉 | ngủ trưa | |
| 睡懒觉 | ngủ nướng |
昨天晚上我睡了一个好觉。Đêm qua tôi ngủ một giấc ngon.
爷爷每天吃完午饭都要睡午觉。Ngày nào ăn trưa xong ông nội cũng ngủ trưa.
星期天我喜欢睡懒觉。Chủ nhật tôi thích ngủ nướng.
洗 · xǐ — rửa
Rửa, ở chỗ tiếng Việt tách thành tắm, giặt, rửa và gội. Một động từ cho cả bốn: người ta rửa thân mình, quần áo, bát đĩa và mái tóc.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 洗澡 | tắm | |
| 洗衣服 | giặt quần áo | |
| 洗碗 | rửa bát | |
| 洗头 | gội đầu |
我每天晚上洗个澡再睡。Tối nào tôi cũng tắm rồi mới đi ngủ.
周末我要洗衣服、打扫房间。Cuối tuần tôi giặt quần áo và dọn phòng.
你做饭,我洗碗。Bạn nấu ăn, tôi rửa bát.
讲 · jiǎng — kể, nói về
Kể hay trình bày: một câu chuyện, một chuyện cười, một giá cả đang mặc cả. “Kể cho ai nghe” trong tiếng Việt gợi gàosu, vốn là báo cho ai biết một sự việc và không bao giờ kể một câu chuyện.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 讲故事 | kể chuyện | dễ nghĩ đến: 告诉 |
| 讲笑话 | kể chuyện cười | dễ nghĩ đến: 告诉 |
妈妈每天晚上给孩子讲故事。Tối nào mẹ cũng kể chuyện cho các con nghe.
他很会讲笑话,大家都爱听。Anh ấy kể chuyện cười rất hay, ai cũng thích nghe.
说 · shuō — nói
Nói: một lời nói dối và sự thật được nói, và cả điều bạn lẩm bẩm trong mơ. Người ta nói, không báo: gàosu là cái bẫy ở đây.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 说实话 | nói thật, nói thẳng |
说实话,我不太喜欢这个电影。Nói thật, tôi không thích bộ phim này lắm.
花 · huā — tiêu
Tiêu tiền, thời gian hay công sức. Nơi tiếng Việt nói việc gì đó “mất” hay “tốn” thời gian, tiếng Trung nói bạn tiêu thời gian.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 花钱 | tiêu tiền | |
| 花时间 | mất thời gian, tốn thời gian |
她花钱很小心。Cô ấy tiêu tiền rất cẩn thận.
学汉字要花不少时间。Học chữ Hán tốn không ít thời gian.
过 · guò — qua, trải qua
Đi qua: một con đường được băng qua, một sinh nhật hay một ngày lễ được trải qua thay vì được tổ chức – như “ăn Tết”, “ăn sinh nhật” trong tiếng Việt –, và một cuộc đời sống từng ngày là những ngày trôi qua.
| Tiếng Trung | Tiếng Việt | Dễ sai |
|---|---|---|
| 过生日 | tổ chức sinh nhật, mừng sinh nhật | dễ nghĩ đến: 庆祝 |
| 过马路 | qua đường, băng qua đường | |
| 过年 | đón năm mới, ăn Tết | dễ nghĩ đến: 吃 |
明天我过生日,你来吗?Ngày mai là sinh nhật tôi, bạn đến không?
过马路的时候要小心。Khi qua đường phải cẩn thận.
每年我都回老家过年。Năm nào tôi cũng về quê đón Tết.