Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL
Alle thema’s (87)

A2  ·  Werkwoordsstammen, infinitiefnomen, deelwoord

Tien stammen uit één wortel: het overzicht

De afgeleide werkwoordsstammen I tot X

De grondstam (stam I) is het eenvoudige werkwoord van drie radicalen: عَلِمَ “weten”.

Thema 51 van 87 · ca. 8 min

Je doel

Je kunt de tien werkwoordsstammen aan hun kenmerken herkennen en de betekenis van een werkwoord raden uit wortel en vorm.

عَلَّمَنِي أَبِي السِّبَاحَةَ.Mijn vader leerde mij zwemmen.

أَرْسَلْتُ لَكِ رِسَالَةً.Ik stuurde je een bericht. (tegen een vrouw)

تَعَاوَنَ الْجِيرَانُ فِي تَنْظِيفِ الشَّارِعِ.De buren werkten samen om de straat schoon te maken.

Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.

Uitlegvideo

Eerst kijken, dan oefenen

Het belangrijkste

OnthoudShadda: II. Lange ā: III. أَ: IV. تَ: V en VI. اِنْ: VII. تَ binnenin: VIII. اِسْتَ: X.

Een shadda, een lange ā, een voorvoegsel — elke stam heeft zijn kenmerk.

Signaalwoorden
  • دَرَّسَ
  • سَاعَدَ
  • أَرْسَلَ
  • تَعَلَّمَ
  • اِجْتَمَعَ
  • اِسْتَخْدَمَ

De vorm

Van de grondvorm naar de nieuwe vorm

Elke rij zegt eerst wat de vorm uitdrukt en toont hem dan in het Arabisch: voor de pijl de grondvorm, erachter wat ervan wordt.

I: grondstam (schrijven)كَتَبَ – يَكْتُبُ
II: shadda (onderwijzen)دَرَّسَ – يُدَرِّسُ
III: lange ā (helpen)سَاعَدَ – يُسَاعِدُ
IV: أَ ervoor (sturen)أَرْسَلَ – يُرْسِلُ
V: تَ en II (leren)تَعَلَّمَ – يَتَعَلَّمُ
VI: تَ en III (samenwerken)تَعَاوَنَ – يَتَعَاوَنُ
VII: اِنْ ervoor (breken)اِنْكَسَرَ – يَنْكَسِرُ
VIII: تَ na de eerste radicaal (zich verzamelen)اِجْتَمَعَ – يَجْتَمِعُ
X: اِسْتَ ervoor (gebruiken)اِسْتَخْدَمَ – يَسْتَخْدِمُ

De regels één voor één

De vorm waar dit thema over gaat

  1. Stam II verdubbelt de tweede radicaal; hij betekent vaak “laten …”.

    تُدَرِّسُ أُمِّي الرِّيَاضِيَّاتِ.Mijn moeder geeft les in wiskunde.

  2. Stam III heeft een lange ā na de eerste radicaal; de handeling is op iemand gericht.

    سَاعَدَنِي جَارِي.Mijn buurman heeft me geholpen.

  3. Stam V zet تَ voor stam II; hij is vaak wederkerend.

    أَتَعَلَّمُ الْعَرَبِيَّةَ.Ik leer Arabisch.

Meer regels (2)
  1. Stam VIII voegt een تَ in na de eerste radicaal.

    نَجْتَمِعُ كُلَّ أُسْبُوعٍ.Wij komen elke week bijeen.

  2. Stam X zet اِسْتَ voor de wortel.

    هَلْ تَسْتَخْدِمُ الْحَاسُوبَ؟Gebruik je de computer? (tegen een man)

Voorbeeldzinnen

Meer voorbeeldzinnen (6)

اِنْكَسَرَ الْكُوبُ.Het glas is gebroken.

اِسْتَيْقَظْتُ مُبَكِّرًا.Ik werd vroeg wakker.

تَأَخَّرَ الْقِطَارُ.De trein heeft vertraging.

غَيَّرَ كَرِيمٌ رَأْيَهُ.Karim is van gedachten veranderd.

تَكَلَّمْنَا طَوِيلًا.Wij praatten lang met elkaar.

اِنْتَظَرْتُكِ سَاعَةً.Ik wachtte een uur op je. (tegen een vrouw)

De valkuil voor Nederlandstaligen

Let op

In teksten zonder klinkertekens is de shadda niet te zien, en علم lijkt op het eenvoudige عَلِمَ “weten”. Maar wil je “onderwijzen” zeggen, dan heb je stam II met de verdubbelde lām nodig. Het Nederlands gebruikt “leren” voor allebei (“ik leer Arabisch”, “ik leer je zwemmen”); het Arabisch heeft één wortel en twee stammen en houdt het onderscheid streng: تَعَلَّمَis zelf lerenعَلَّمَiemand anders laten leren

Fout:عَلِمْتُ أَخِي الْعَرَبِيَّةَ.
Goed:عَلَّمْتُ أَخِي الْعَرَبِيَّةَ.

Les

Insluiten

Uitgebreid uitgelegd

Lees de hele uitleg · ca. 1 min

De grondstam (stam I) is het eenvoudige werkwoord van drie radicalen: عَلِمَ “weten”. De afgeleide stammen bouwen de wortel in vaste patronen om: stam II verdubbelt de tweede radicaal (عَلَّمَ “onderwijzen”, dus “laten weten”), stam V zet تَ ervoor (تَعَلَّمَ “leren”, dus “zich laten onderwijzen”), stam X اِسْتَ (اِسْتَعْلَمَ “inlichtingen inwinnen”).

De kenmerken: II een shadda op de tweede radicaal, III een lange ā na de eerste, IV een أَ ervoor, V تَ en de vorm van II, VI تَ en de vorm van III, VII اِنْ ervoor, VIII een تَ na de eerste radicaal, X اِسْتَ ervoor. Stam IX bestaat bijna alleen voor kleuren.

Het goede nieuws: de afgeleide stammen zijn regelmatig. Hun imperfectum heeft geen klinker om te leren, en werkwoordelijk zelfstandig naamwoord en deelwoord volgen vaste patronen. Het voorvoegsel van het imperfectum heeft een u bij II, III en IV (يُدَرِّسُ), en een a bij de andere (يَتَعَلَّمُ).

De betekenissen zijn tendensen, geen wetten: II laat vaak iets gebeuren, III richt een handeling op iemand, V en VII zijn vaak wederkerend of lijdend, VI wederkerig, X betekent vaak “vragen om” of “beschouwen als”. Wat een werkwoord precies betekent, zegt het woordenboek.

Nader bekeken

Waarom cijfers in plaats van namen

De Arabische grammatici noemen de stammen naar hun patroon met ف ع ل: فَعَّلَ, فَاعَلَ, أَفْعَلَ … Europese leerboeken telden ze door, en zo staan ze in veel woordenboeken. Beide aanduidingen betekenen hetzelfde; deze site gebruikt de cijfers.

Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
  1. Uitzondering

    Als een stam geen herkenbare betekenis toevoegt

    dan moet je het werkwoord gewoon leren: سَافَرَ “reizen” is stam III, maar op niemand gericht

    سَافَرَ عُمَرُ إِلَى جِدَّةَ.Omar reisde naar Jeddah.

    Waarom? Niet elke wortel vormt elke stam, en veel stammen zijn van hun grondgedachte afgedreven.

Goed om te weten2
  1. Goed om te weten

    Stam IX

    Stam IX verdubbelt de laatste radicaal en komt bijna alleen voor bij kleuren en lichamelijke kenmerken: اِحْمَرَّ“rood worden”اِصْفَرَّ“geel worden”

    اِحْمَرَّ وَجْهُهُ.Zijn gezicht werd rood.

  2. Goed om te weten

    In het woordenboek

    Woordenboeken die op wortel geordend zijn, noemen de stammen onder de wortel met Romeinse cijfers. Wie de stam herkent, vindt daar het werkwoord.

    اِسْتَقْبَلَنَا الْمُدِيرُ.De baas ontving ons.

De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: سَافَرَ · تَأَخَّرَ · تَعَلَّمَ · أَرْسَلَ · اِجْتَمَعَ · اِسْتَيْقَظَ · اِسْتَخْدَمَ · دَرَّسَ

Verwante thema’s

Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 10, getypt en meteen gecontroleerd.

Deze woorden heb je nodig14

Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.

  • رِيَاضَةsport
  • سَاعَدَhelpen
  • اِجْتَمَعَbijeenkomen, vergaderen
  • اِسْتَخْدَمَgebruiken
  • حَاسُوبcomputer
  • أَرْسَلَsturen, versturen
  • تَعَاوَنَsamenwerken
  • كَسَرَbreken, kapotmaken
  • اِسْتَيْقَظَwakker worden
  • مُبَكِّرًاvroeg
  • عَلَّمَlesgeven, onderwijzen
  • نَقَلَvervoeren, dragen; overbrengen
  • أَثَاثmeubilair
  • أَرْضvloer; grond, land

Oefen als flitskaarten · 1Oefen als flitskaarten · 2

Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek