Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL
Alle thema’s (87)

A2  ·  Zinsbouw

Het werkwoord eerst: de werkwoordelijke zin

De werkwoordelijke zin: werkwoord, onderwerp, object

Thema 55 van 87 · ca. 8 min

Je doel

Je kunt zinnen bouwen met het werkwoord eerst en aan de uitgangen zien wie wat met wie doet.

وَصَلَ الْقِطَارُ مُتَأَخِّرًا.De trein kwam laat aan.

يَدْرُسُ أَخِي الْهَنْدَسَةَ.Mijn broer studeert techniek.

فَتَحَتْ لَيْلَى النَّافِذَةَ.Laila deed het raam open.

Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.

Uitlegvideo

Eerst kijken, dan oefenen

Het belangrijkste

OnthoudWerkwoord, onderwerp met damma, object met fatha.

Werkwoord, onderwerp, object — en de uitgangen zeggen wie wat met wie doet.

Signaalwoorden
  • كَتَبَ أَحْمَدُ
  • كَتَبَهَا
  • قَرَأْتُهُ

De vorm

De patronen in één oogopslag

Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Arabisch.

vraagvorm

werkwoord – onderwerp – objectكَتَبَ أَحْمَدُ رِسَالَةً
onderwerp – werkwoord – object (benadrukt)أَحْمَدُ كَتَبَ رِسَالَةً
voornaamwoord als object aan het werkwoordكَتَبَهَا أَحْمَدُ
met een tijdsaanduidingكَتَبَ أَحْمَدُ أَمْسِ رِسَالَةً
als vraagهَلْ كَتَبَ أَحْمَدُ الرِّسَالَةَ؟

De regels één voor één

De vorm waar dit thema over gaat

  1. In de werkwoordelijke zin staat het werkwoord vooraan.

    ذَهَبَ يُوسُفُ إِلَى الْعَمَلِ.Yusuf ging naar zijn werk.

  2. Het onderwerp staat in de nominatief, het object in de accusatief.

    قَرَأَتْ مَرْيَمُ الْكِتَابَ.Maryam las het boek.

  3. Is het onderwerp een voornaamwoord, dan zit het in de werkwoordsvorm.

    شَرِبْنَا الشَّايَ.Wij dronken thee.

Meer regels (2)
  1. Een voornaamwoord als object wordt aan het werkwoord gehecht.

    أَيْنَ الْكِتَابُ؟ قَرَأْتُهُ.Waar is het boek? Ik heb het gelezen.

  2. Omdat de uitgangen de naamval laten zien, kan het object ook voor het onderwerp staan.

    كَتَبَ الرِّسَالَةَ أَحْمَدُ.Ahmad schreef de brief.

Voorbeeldzinnen

Meer voorbeeldzinnen (6)

هَلْ رَأَيْتَ عُمَرَ الْيَوْمَ؟Heb je Omar vandaag gezien? (tegen een man)

أَعْطَى الْمُدِيرُ الْمُوَظَّفَ إِجَازَةً.De baas gaf de medewerker verlof.

اشْتَرَيْتُهَا مِنَ السُّوقِ.Ik heb ze op de markt gekocht.

أَكَلَ الْوَلَدُ التُّفَّاحَةَ.De jongen at de appel.

تَطْبُخُ جَدَّتِي كُلَّ يَوْمٍ.Mijn oma kookt elke dag.

سَأَلَنِي الشُّرْطِيُّ عَنِ اسْمِي.De agent vroeg me naar mijn naam.

De valkuil voor Nederlandstaligen

Let op

In het Nederlands heeft het lijdend voorwerp geen naamvalsteken: “het boek” is “het boek”, wat het ook doet. Wie dat gewend is, laat de uitgang weg of zet overal een damma. In het Arabisch laat de uitgang zien wie handelt en wie getroffen wordt: het lijdend voorwerp eindigt op een fatha. En de Nederlandse regel dat het werkwoord op de tweede plaats staat, geldt hier niet: het staat vooraan.

Fout:قَرَأَتْ مَرْيَمُ الْكِتَابُ.
Goed:قَرَأَتْ مَرْيَمُ الْكِتَابَ.

Les

Uitgebreid uitgelegd

Lees de hele uitleg · ca. 1 min

De werkwoordelijke zin (ǧumla fiʿliyya) begint met het werkwoord. Dan komt het onderwerp in de nominatief, dan het lijdend voorwerp in de accusatief: كَتَبَ أَحْمَدُ رِسَالَةً “Ahmad schreef een brief”. Het Nederlands zet het werkwoord op de tweede plaats (“Ahmad schreef een brief”, “gisteren schreef Ahmad een brief”); het Arabisch vertelt het als “schreef Ahmad een brief”. In een verhaal is dit de gewone volgorde; in het nieuws bijna altijd.

Staat het onderwerp voorop (أَحْمَدُ كَتَبَ رِسَالَةً), dan is de zin ook juist, maar hij benadrukt het onderwerp: “Ahmad (en niemand anders) schreef …”. Is het onderwerp een voornaamwoord, dan staat het meestal helemaal niet; de werkwoordsvorm zegt het: كَتَبْتُ رِسَالَةً.

Een voornaamwoord als lijdend voorwerp wordt aan het werkwoord gehecht: كَتَبْتُهَا “ik schreef het”. Omdat nominatief en accusatief aan de uitgang te zien zijn, is de woordvolgorde vrijer dan in het Nederlands: كَتَبَ الرِّسَالَةَ أَحْمَدُ betekent nog steeds “Ahmad schreef de brief”.

Nader bekeken

Twee soorten zin, één gedachte

De Arabische grammatica scheidt de zin die met een zelfstandig naamwoord begint van die met een werkwoord. Voor de betekenis is het verschil klein, voor de vorm groot: alleen in de werkwoordelijke zin blijft het werkwoord enkelvoud voor een meervoudig onderwerp. Wie weet waarmee zijn zin begint, weet welke overeenkomst geldt.

Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
  1. Uitzondering

    Als een voornaamwoord aan de meervoudsvorm op وا wordt gehecht

    dan valt de stomme alif weg: كَتَبُوهُ “zij schreven het”

    الْوَاجِبُ؟ كَتَبُوهُ أَمْسِ.Het huiswerk? Zij schreven het gisteren.

    Waarom? De stomme alif staat alleen aan het eind van een woord; met een aangehecht voornaamwoord is het woord niet meer aan zijn eind.

Goed om te weten2
  1. Goed om te weten

    Het onderwerp vooraan

    Om het onderwerp te benadrukken zet je het vooraan. Strikt genomen is de zin dan een nominale zin met een werkwoordelijke zin als gezegde — en het werkwoord komt dan volledig overeen met het onderwerp (volgend onderwerp).

    أَحْمَدُ كَتَبَ الرِّسَالَةَ، لَا سَارَةُ.Ahmad schreef de brief, niet Sara.

  2. Goed om te weten

    In het nieuws

    Nieuwsteksten beginnen bijna elke zin met het werkwoord. Herken je de werkwoordsvormen, dan vind je snel je weg.

    أَعْلَنَتِ الْحُكُومَةُ خُطَّةً جَدِيدَةً.De regering kondigde een nieuw plan aan.

De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: ذَهَبَ · وَصَلَ · كَتَبَ · شَرِبَ · قَرَأَ · دَرَسَ · رَأَى · فَتَحَ · أَعْطَى

Verwante thema’s

Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 11, getypt en meteen gecontroleerd.

Deze woorden heb je nodig2

Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.

  • أَعْطَىgeven
  • إِجَازَةverlof, vrije tijd

Oefen als flitskaarten

Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek