A1 · De bezitsketen (idafa)
Twee woorden: بَابُ الْبَيْتِ
De bezitsketen (iḍāfa)
Thema 21 van 87 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt “het huis van opa” zeggen door twee zelfstandige naamwoorden te verbinden, het eerste zonder lidwoord en het tweede in de genitief, zoals in بيت جدي.
بَيْتُ جَدِّي قَدِيمٌ.Het huis van mijn opa is oud.
مَطْعَمُ الْجَامِعَةِ رَخِيصٌ.De kantine is goedkoop.
هٰذَا رَقْمُ هَاتِفِي.Dit is mijn telefoonnummer.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudEerste woord kaal, tweede woord in de genitief — en het tweede bepaalt of het geheel bepaald is.
Het eerste woord zonder lidwoord en zonder nunatie, het tweede in de genitief.
- Signaalwoorden
- بَابُ الْبَيْتِ
- كِتَابُ
- غُرْفَةُ
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Arabisch.
| de deur van het huis | بَابُ الْبَيْتِ |
| het boek van de student | كِتَابُ الطَّالِبِ |
| het boek van een student | كِتَابُ طَالِبٍ |
| het huis van Sara | بَيْتُ سَارَةَ |
| de slaapkamer | غُرْفَةُ النَّوْمِ |
| een kopje koffie | فِنْجَانُ قَهْوَةٍ |
| de stad Berlijn | مَدِينَةُ بَرْلِينَ |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
Het eerste woord heeft geen lidwoord en geen nunatie.
سَيَّارَةُ أَبِي جَدِيدَةٌ.De auto van mijn vader is nieuw.
Het tweede woord staat in de genitief.
أَيْنَ مِفْتَاحُ الْبَابِ؟Waar is de deursleutel?
Als het tweede woord bepaald is, is de hele keten bepaald.
مُدِيرُ الشَّرِكَةِ هُنَا.De directeur van het bedrijf is hier.
Meer regels (3)
Als het tweede woord onbepaald is, is de keten onbepaald.
أُرِيدُ فِنْجَانَ شَايٍ.Ik wil graag een kopje thee.
Het eerste woord krijgt de naamval die de zin nodig heeft.
قَرَأْتُ كِتَابَ الْمُعَلِّمِ.Ik lees het boek van de leraar.
De ta marbuta van het eerste woord spreek je uit als t.
غُرْفَةُ النَّوْمِ صَغِيرَةٌ.De slaapkamer is klein.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (5)
يَوْمُ الْجُمُعَةِ عُطْلَةٌ.Vrijdag is een vrije dag.
أَسْكُنُ فِي وَسَطِ الْمَدِينَةِ.Ik woon in het centrum van de stad.
عِنْدِي كُوبُ مَاءٍ.Ik heb een glas water.
بَابُ الْمَطْبَخِ مَفْتُوحٌ.De keukendeur is open.
لُغَةُ الْبَلَدِ الْعَرَبِيَّةُ.De taal van het land is Arabisch.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
In het Nederlands zeg je “het boek van de leraar”, en leerlingen zetten het lidwoord ook voor het eerste Arabische woord. Maar de keten wordt bepaald door het tweede woord; een lidwoord ervoor maakt haar kapot. Zoek ook geen woord voor “van”: dat is er niet.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
De bezitsketen (iḍāfa) bestaat uit twee zelfstandige naamwoorden zonder woord ertussen. Het eerste is het bezit of het deel: het heeft geen lidwoord en geen nunatie, maar behoudt zijn naamval. Het tweede is de bezitter of het geheel en staat altijd in de genitief: بَابُ الْبَيْتِ “de deur van het huis”. Het dekt zowel “de deur van het huis” als samenstellingen als “huisdeur”.
Het tweede woord bepaalt het geheel. Met lidwoord, of als naam, is de keten bepaald: كِتَابُ الطَّالِبِ“het boek van de student”بَيْتُ سَارَةَ“het huis van Sara” Zonder lidwoord is ze onbepaald: كِتَابُ طَالِبٍ “het boek van een student”.
Veel Nederlandse samenstellingen zijn in het Arabisch een keten: غُرْفَةُ النَّوْمِ“de slaapkamer”فِنْجَانُ قَهْوَةٍ“een kopje koffie”مَدِينَةُ بَرْلِينَ“de stad Berlijn” De ta marbuta van het eerste woord spreek je uit als t.
Nader bekeken
Waarom het eerste woord geen lidwoord heeft
Een Arabisch zelfstandig naamwoord wordt op één manier bepaald. In de keten doet het tweede woord dat; een lidwoord bij het eerste zou een tweede bepaaldheid zijn. Dus “het boek van de leraar” is كِتَابُ الْمُعَلِّمِ — het lidwoord staat maar één keer, aan het eind.
Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
Uitzondering
Als het tweede lid is een aangehecht voornaamwoord
dan ook dat is een bezitsketen: بَيْتِي is “het huis van mij”
بَيْتُهُ قَرِيبٌ.Zijn huis is dichtbij.
Waarom? Een aangehecht voornaamwoord neemt de plaats van het tweede zelfstandig naamwoord in; daarom heeft het eerste woord ook daar geen lidwoord.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Voor “een boek van Sara”
Als het bezit onbepaald moet blijven maar het tweede woord bepaald is (“een boek van Sara”), gebruik je لِ in plaats van de keten: كِتَابٌ لِسَارَةَ.
هٰذَا كِتَابٌ لِسَارَةَ.Dit is een boek van Sara.
Goed om te weten
In de omgangstaal
In de gesproken vormen wordt de keten vaak vervangen door een woordje als “van”, in Egypte bijvoorbeeld bitāʿ. In het Standaardarabisch is de keten de regel.
سَيَّارَةُ أَخِي حَمْرَاءُ.De auto van mijn broer is rood.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: أَرَادَ · سَكَنَ · قَرَأَ
Verwante thema’s
- Ketens van drie en meer woorden
- Het bijvoeglijk naamwoord na de bezitsketen
- De genitief: na voorzetsels en in de bezitsketen
- Bepaald en onbepaald: geen woord voor “een”
- Aangehechte voornaamwoorden: mijn, jouw, zijn
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 10, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig8
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- شَرِكَةbedrijf, firma
- غُرْفَةُ النَّوْمِslaapkamer
- وَجَدَvinden
- رَخِيصgoedkoop
- هَاتِفtelefoon
- يَوْمُ الْجُمُعَةِvrijdag
- عُطْلَةvakantie; vrije dag
- كُوبglas, kopje
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek