B1 · Werkwoordsstammen, infinitiefnomen, deelwoord
Wachten, breken, gebruiken: stam VII, VIII en X
Stam VII (اِنْفَعَلَ), VIII (اِفْتَعَلَ) en X (اِسْتَفْعَلَ)
Thema 75 van 87 · ca. 8 min
Je doel
Je kunt stam VII, VIII en X met hun verbindende alif herkennen en vormen, en dingen zeggen als “breken” en “gebruiken”.
اِنْكَسَرَتِ النَّافِذَةُ.Het raam is gebroken.
هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُسَاعِدَنِي؟Kun je me helpen? (tegen een man)
اِشْتَرَيْتُ هَدِيَّةً لِأُمِّي.Ik kocht een cadeau voor mijn moeder.
Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudVII: اِنْ, er gebeurt iets. VIII: تَ na de eerste radicaal. X: اِسْتَ, vaak “vragen om”.
Drie stammen met een verbindings-alif: اِنْ ervoor, تَ binnenin, اِسْتَ ervoor.
- Signaalwoorden
- اِنْكَسَرَ
- اِجْتَمَعَ
- اِنْتَظَرَ
- اِسْتَخْدَمَ
- يَسْتَطِيعُ
De vorm
De vormen naast elkaar
Alle vormen in één overzicht: eerst waar elke vorm voor staat, dan de vorm in het Arabisch. Zo kun je ze direct vergelijken.
| VII: breken (vanzelf) | اِنْكَسَرَ – يَنْكَسِرُ |
| VII: afbreken, uitvallen | اِنْقَطَعَ – يَنْقَطِعُ |
| VIII: bijeenkomen | اِجْتَمَعَ – يَجْتَمِعُ |
| VIII: wachten | اِنْتَظَرَ – يَنْتَظِرُ |
| VIII: kopen | اِشْتَرَى – يَشْتَرِي |
| VIII: bellen (و wordt ت) | اِتَّصَلَ – يَتَّصِلُ |
| X: gebruiken | اِسْتَخْدَمَ – يَسْتَخْدِمُ |
| X: huren | اِسْتَأْجَرَ – يَسْتَأْجِرُ |
| X: kunnen | اِسْتَطَاعَ – يَسْتَطِيعُ |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
In het imperfectum valt de alif weg; het voorvoegsel heeft a.
يَنْتَظِرُ أَحْمَدُ الْحَافِلَةَ.Ahmad wacht op de bus.
Stam VII zegt dat er iets met het onderwerp gebeurt.
اِنْقَطَعَتِ الْكَهْرَبَاءُ.De stroom is uitgevallen.
Stam VIII heeft een تَ na de eerste radicaal.
اِجْتَمَعَتِ الْعَائِلَةُ فِي بَيْتِ جَدِّي.De familie kwam bijeen in het huis van mijn opa.
Meer regels (2)
Stam X betekent vaak “vragen om, nemen”.
اِسْتَأْجَرْنَا شَقَّةً فِي الْمَدِينَةِ.Wij huurden een woning in de stad.
Voor de laatste radicaal staat in het imperfectum een i.
نَسْتَخْدِمُ الْحَاسُوبَ فِي الْعَمَلِ.Wij gebruiken op het werk de computer.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
اِسْتَقْبَلَنَا الْمُدِيرُ بِنَفْسِهِ.De baas ontving ons zelf.
يَنْطَلِقُ الْقِطَارُ بَعْدَ عَشْرِ دَقَائِقَ.De trein vertrekt over tien minuten.
اِخْتَارَتْ هُدَى فُسْتَانًا أَزْرَقَ.Huda koos een blauwe jurk.
اِنْتَقَلْنَا إِلَى شَقَّةٍ أَكْبَرَ.Wij verhuisden naar een grotere woning.
أَحْتَاجُ إِلَى مُسَاعَدَتِكَ.Ik heb je hulp nodig.
يَسْتَيْقِظُ أَبِي فِي الْخَامِسَةِ.Mijn vader wordt om vijf uur wakker.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
In het Nederlands zeg je “het glas werd door Ahmad gebroken”. Stam VII lijkt op zo’n lijdende vorm maar kent geen dader: bij اِنْكَسَرَ breekt iets vanzelf (“het glas brak”). Wil je zeggen wie het deed, gebruik dan de grondstam.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Stam VII, VIII en X beginnen in het perfectum met een verbindings-alif, in het imperfectum met een voorvoegsel met a: اِنْتَظَرَ – يَنْتَظِرُ “wachten”, اِسْتَخْدَمَ – يَسْتَخْدِمُ “gebruiken”. Voor de laatste radicaal staat in het imperfectum een i.
Stam VII (اِنْ voor de wortel) zegt meestal dat er iets met het onderwerp gebeurt: كَسَرَ “breken” (iets) → اِنْكَسَرَ “breken” (vanzelf), قَطَعَ “snijden” → اِنْقَطَعَ “afgesneden worden, uitvallen”. Stam VIII voegt een تَ in na de eerste radicaal: جَمَعَ “verzamelen” → اِجْتَمَعَ “bijeenkomen”; veel gangbare werkwoorden horen hierbij (اِشْتَرَى “kopen”, اِنْتَظَرَ, اِحْتَاجَ “nodig hebben”).
Stam X zet اِسْتَ voor de wortel en betekent vaak “vragen om, nemen, beschouwen”: أَجَّرَ “verhuren” → اِسْتَأْجَرَ “huren”, قَبِلَ “aannemen” → اِسْتَقْبَلَ “ontvangen”. Het gewone اِسْتَطَاعَ – يَسْتَطِيعُ “kunnen” is een hol werkwoord van deze stam.
Nader bekeken
Waarom een verbindings-alif
In deze drie stammen begint het woord met twee medeklinkers (نْكَ, جْتَ, سْتَ). De alif ervoor maakt het uitspreekbaar, zoals bij de gebiedende wijs. In het imperfectum neemt het voorvoegsel die taak over, en valt de alif weg.
Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
Uitzondering
Als de eerste radicaal van stam VIII ز, د of een van de emfatische klanken is
dan past de تَ zich aan: اِزْدَحَمَ “druk worden” (د in plaats van ت), اِضْطَرَّ “dwingen” (ط in plaats van ت)
اِزْدَحَمَ الشَّارِعُ بِالسَّيَّارَاتِ.De straat zat vol auto’s.
Waarom? Twee zulke verschillende klanken naast elkaar zijn moeilijk uit te spreken; de تَ past zich aan zijn buur aan.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Stam X: beschouwen
Naast “vragen om” betekent stam X vaak “beschouwen als, vinden”: غَرِيب “vreemd” → اِسْتَغْرَبَ “vreemd vinden, verbaasd zijn”.
اِسْتَغْرَبْتُ سُؤَالَهُ.Ik vond zijn vraag vreemd.
Goed om te weten
Een werkwoordelijk zelfstandig naamwoord met alif
De werkwoordelijke zelfstandige naamwoorden van deze stammen beginnen ook met een verbindings-alif: اِنْتِظَار“het wachten”اِجْتِمَاع“vergadering”اِسْتِخْدَام“gebruik”
عِنْدِي اِجْتِمَاعٌ الْيَوْمَ.Ik heb vandaag een vergadering.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: اِشْتَرَى · اِنْتَظَرَ · اِسْتَطَاعَ · اِجْتَمَعَ · اِسْتَأْجَرَ · اِسْتَخْدَمَ · اِنْكَسَرَ · اِخْتَارَ · اِنْقَطَعَ · اِزْدَحَمَ
Verwante thema’s
- Tien stammen uit één wortel: het overzicht
- Sturen, leren, samenwerken: stam IV, V en VI
- Lezen, hulp: het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord
- Wasla: de verbindingsalif
- Zoeken naar, denken aan: werkwoorden met een vast voorzetsel
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 11, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig7
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- اِنْقَطَعَuitvallen (stroom, water); afgesloten worden
- كَهْرَبَاءelektriciteit, stroom
- اِسْتَأْجَرَhuren
- قَبِلَaccepteren, aannemen
- نَفْسzelfde; zelf; ziel
- اِخْتَارَkiezen, uitkiezen
- فُسْتَانjurk
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek