A1 · Zelfstandige naamwoorden
De nisba: herkomst op -ī
Bijvoeglijke naamwoorden van herkomst en betrekking
Thema 29 van 87 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt herkomst en toebehoren uitdrukken met de uitgang ي, bijvoorbeeld “Libanees” of “dagelijks”.
هَلْ أَنْتِ تُونِسِيَّةٌ؟Ben je Tunesische? (tegen een vrouw)
الطَّعَامُ اللُّبْنَانِيُّ لَذِيذٌ.Libanees eten is heerlijk.
هُوَ عِرَاقِيٌّ مِنْ بَغْدَادَ.Hij is Iraki, uit Bagdad.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudLand zonder lidwoord, zonder ā, zonder ة — dan -iyy, en voor een vrouw -iyya.
“Libanon” wordt “Libanees”, “dag” wordt “dagelijks” — met een aangehechte -ī.
- Signaalwoorden
- مِصْرِيٌّ
- مِصْرِيَّةٌ
- مِصْرِيُّونَ
De vorm
Van de grondvorm naar de nieuwe vorm
Elke rij zegt eerst wat de vorm uitdrukt en toont hem dan in het Arabisch: voor de pijl de grondvorm, erachter wat ervan wordt.
| Libanon — Libanees (m., v.) | لُبْنَانِيٌّ، لُبْنَانِيَّةٌ |
| Egypte — Egyptisch | مِصْرِيٌّ، مِصْرِيَّةٌ |
| Marokko — Marokkaans (zonder het lidwoord) | مَغْرِبِيٌّ |
| Duitsland — Duits (zonder -ā) | أَلْمَانِيٌّ |
| Caïro — uit Caïro (zonder ة) | قَاهِرِيٌّ |
| dag — dagelijks | يَوْمِيٌّ |
| de Arabische taal | الْعَرَبِيَّةُ |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
De nisba wordt gevormd met -iyy aan het eind; de vrouwelijke vorm voegt ة toe.
سَامِي سُورِيٌّ وَزَوْجَتُهُ سُورِيَّةٌ.Sami is Syriër, en zijn vrouw is Syrische.
Het lidwoord van de landnaam valt weg.
هِيَ مَغْرِبِيَّةٌ.Zij is Marokkaanse.
Een lange ā of ة aan het eind valt weg.
أَنَا أَلْمَانِيٌّ مِنْ هَامْبُورْغَ.Ik ben Duitser, uit Hamburg.
Meer regels (2)
De nisba vormt ook bijvoeglijke naamwoorden van gewone zelfstandige naamwoorden.
هٰذَا عَمَلٌ يَوْمِيٌّ.Dat is dagelijks werk.
Talen zijn vrouwelijke nisba’s met het lidwoord.
أَدْرُسُ الْعَرَبِيَّةَ.Ik leer Arabisch.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (5)
أَتَكَلَّمُ الْأَلْمَانِيَّةَ وَالْعَرَبِيَّةَ.Ik spreek Duits en Arabisch.
هٰذِهِ جَرِيدَةٌ يَوْمِيَّةٌ.Dit is een dagblad.
الْمِصْرِيُّونَ لُطَفَاءُ.Egyptenaren zijn vriendelijk.
الْقَهْوَةُ التُّرْكِيَّةُ قَوِيَّةٌ.Turkse koffie is sterk.
هِيَ فِلَسْطِينِيَّةٌ.Zij is Palestijnse.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het Nederlands heeft aparte woorden voor land, persoon en bijvoeglijk naamwoord (“Libanon”, “een Libanees”, “Libanees”), en wie een land noemt waar een nationaliteit hoort, wordt in het Arabisch niet begrepen: je hebt de nisba nodig, en voor een vrouw met ة. Denk er ook aan dat er geen woord is voor “een”: مِصْرِيٌّ is zowel “Egyptisch” als “een Egyptenaar”.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
De uitgang -iyy (aan het eind van een zin -ī) maakt van een zelfstandig naamwoord een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “behorend tot, afkomstig uit”: de nisba (nisba). لُبْنَانُ “Libanon” — لُبْنَانِيٌّ “Libanees”; مِصْرُ — مِصْرِيٌّ. De vrouwelijke vorm voegt ة toe: لُبْنَانِيَّةٌ. Het Arabisch gebruikt hetzelfde woord voor de persoon en het bijvoeglijk naamwoord, terwijl het Nederlands verschilt (“een Libanees”, “een Libanese vrouw”, “Libanees eten”).
Wat aan het eind staat, valt als eerste weg: het lidwoord (الْمَغْرِبُ — مَغْرِبِيٌّ), de ta marbuta (الْقَاهِرَةُ — قَاهِرِيٌّ) en een lange ā (أَلْمَانِيَا — أَلْمَانِيٌّ).
De nisba is niet alleen herkomst: يَوْمٌ “dag” — يَوْمِيٌّ “dagelijks”, شَمْسٌ — شَمْسِيٌّ “zonne-”. Talen zijn vrouwelijke nisba’s met het lidwoord: الْعَرَبِيَّةُ“Arabisch”الْأَلْمَانِيَّةُ“Duits”
Nader bekeken
Eén woord voor persoon en eigenschap
مِصْرِيٌّ is zowel “een Egyptenaar” als “Egyptisch”. Of het een zelfstandig of een bijvoeglijk naamwoord is, blijkt uit de zin: هُوَ مِصْرِيٌّ“Hij is Egyptisch”طَعَامٌ مِصْرِيٌّ“Egyptisch eten”
Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
Uitzondering
Als het om de Arabieren of om mensen in het meervoud gaat
dan bestaat er naast de uitgang -iyyūna vaak een eigen meervoud: عَرَبٌ “Arabieren”
هُمْ عَرَبٌ مِنْ فِلَسْطِينَ.Het zijn Arabieren uit Palestina.
Waarom? Sommige volkernamen hebben een oud meervoud dat gebruikelijker is dan het regelmatige.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Bepaald en onbepaald
Als bijvoeglijk naamwoord congrueert de nisba met het zelfstandig naamwoord: طَالِبٌ مِصْرِيٌّ“een Egyptische student”الطَّالِبُ الْمِصْرِيُّ“de Egyptische student”
الطَّالِبُ الْمِصْرِيُّ هُنَا.De Egyptische student is hier.
Goed om te weten
Aan het eind van een zin
In de pauzavorm klinkt de nisba alleen als -ī: أَنَا لُبْنَانِيّ anā lubnānī. Daarom heet hij vaak “de -ī-uitgang”.
أَنَا مِصْرِيٌّ.Ik ben Egyptenaar.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: تَكَلَّمَ · دَرَسَ
Verwante thema’s
- Mannelijk en vrouwelijk: het teken ة
- Het bijvoeglijk naamwoord achter het zelfstandig naamwoord
- Regelmatige meervouden: -ūna en -āt
- Sukun en shadda: geen klinker, verdubbelde medeklinker
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 10, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig6
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- سُورِيّSyrisch; Syriër
- زَوْجَةechtgenote, vrouw
- مَغْرِبِيّMarokkaans
- أَلْمَانِيّDuits; een Duitser
- الْعِرَاقIrak
- مِصْرِيّEgyptisch; Egyptenaar
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek