Direct naar de inhoud
EveryLingua WoordenboekAlle talen
NL
Alle thema’s (87)

B1  ·  Wortel en patroon

Als een radicaal wijkt: zwakke wortels

Wortels met و, ي of hamza

Drie letters kunnen als radicaal wijken: و, ي en, in mindere mate, de hamza ء. Zo’n wortel heet zwak (muʿtall). In قَالَ “hij zei” zie je alleen ق en ل met een alif ertussen — de wortel is ق و ل, en de و is opgegaan in de lange ā.

Thema 74 van 87 · ca. 8 min

Je doel

Je kunt zwakke wortels met و of ي herkennen, ook als ze in een lange klinker veranderen of wegvallen.

كَيْفَ تَقُولُ هٰذَا بِالْعَرَبِيَّةِ؟Hoe zeg je dat in het Arabisch? (tegen een man)

وَجَدْتُ مِفْتَاحِي.Ik vond mijn sleutel.

لَا أَجِدُ نَظَّارَتِي.Ik kan mijn bril niet vinden.

Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.

Uitlegvideo

Eerst kijken, dan oefenen

Het belangrijkste

OnthoudEen lang klinkerteken waar een radicaal hoort te staan is een verborgen و of ي — het zelfstandig naamwoord verraadt welke.

و en ي worden in sommige vormen een lange klinker of vallen weg — de wortel is er nog steeds.

Signaalwoorden
  • قَالَ
  • يَقُولُ
  • يَصِلُ
  • بَاعَ
  • مَشَى
  • دَعَا

De vorm

Van de grondvorm naar de nieuwe vorm

Elke rij zegt eerst wat de vorm uitdrukt en toont hem dan in het Arabisch: voor de pijl de grondvorm, erachter wat ervan wordt.

و aan het begin: aankomenوَصَلَ – يَصِلُ
و in het midden: zeggenقَالَ – يَقُولُ
ي in het midden: verkopenبَاعَ – يَبِيعُ
ي aan het eind: lopenمَشَى – يَمْشِي
و aan het eind: uitnodigenدَعَا – يَدْعُو
hamza: vragenسَأَلَ – يَسْأَلُ
het zelfstandig naamwoord toont de و: uitspraakقَوْل
het zelfstandig naamwoord toont de ي: verkoopبَيْع

De regels één voor één

De vorm waar dit thema over gaat

  1. Een و als eerste radicaal valt meestal weg in het imperfectum.

    يَصِلُ الْقِطَارُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ.De trein komt om acht uur aan.

  2. Is de tweede radicaal zwak, dan heeft het perfectum een lange ā.

    قَالَ أَحْمَدُ: «أَنَا جَائِعٌ».Ahmad zei: “Ik heb honger.”

  3. In het imperfectum toont het holle werkwoord zijn radicaal als lange klinker: ū voor و, ī voor ي.

    هُوَ يَبِيعُ الْخُضَارَ فِي السُّوقِ.Hij verkoopt groenten op de markt.

Meer regels (2)
  1. Is de derde radicaal zwak, dan eindigt het werkwoord op een lange klinker.

    أَمْشِي إِلَى الْعَمَلِ.Ik loop naar mijn werk.

  2. Een verwant zelfstandig naamwoord toont de zwakke radicaal als medeklinker.

    هٰذَا قَوْلٌ صَحِيحٌ.Dat is een ware uitspraak.

Voorbeeldzinnen

Meer voorbeeldzinnen (6)

يَنَامُ الطِّفْلُ مُبَكِّرًا.Het kind gaat vroeg slapen.

نَدْعُو أَصْدِقَاءَنَا إِلَى الْعَشَاءِ.Wij nodigen onze vrienden uit voor het avondeten.

سَأَلَتْ لَيْلَى سُؤَالًا.Laila stelde een vraag.

يَزُورُ عُمَرُ جَدَّتَهُ كُلَّ أُسْبُوعٍ.Omar bezoekt elke week zijn oma.

تَطِيرُ الطَّائِرَةُ إِلَى تُونِسَ.Het vliegtuig vliegt naar Tunis.

نَسِيتُ اسْمَهُ.Ik ben zijn naam vergeten.

De valkuil voor Nederlandstaligen

Let op

In het Nederlands blijft de stam van een regelmatig werkwoord meestal staan: werk, werkt, werkte. Wie dat overneemt, houdt ook in het imperfectum de و van وَصَلَ vast. Die valt daar weg: voorvoegsel, tweede en derde radicaal, met een i ertussen.

Fout:يَوْصِلُ الْقِطَارُ الْآنَ.
Goed:يَصِلُ الْقِطَارُ الْآنَ.

Les

Insluiten

Uitgebreid uitgelegd

Lees de hele uitleg · ca. 1 min

Drie letters kunnen als radicaal wijken: و, ي en, in mindere mate, de hamza ء. Zo’n wortel heet zwak (muʿtall). In قَالَ “hij zei” zie je alleen ق en ل met een alif ertussen — de wortel is ق و ل, en de و is opgegaan in de lange ā.

Wat er gebeurt, hangt af van de plaats. Een و als eerste radicaal valt meestal weg in het imperfectum: وَصَلَ“hij kwam aan”يَصِلُ“hij komt aan” Is de tweede zwak (het “holle” werkwoord, aǧwaf), dan heeft het perfectum een lange ā en het imperfectum een lange ū of ī: قَالَ – يَقُولُ, بَاعَ – يَبِيعُ. Is de derde zwak, dan eindigt het werkwoord op een lange klinker: مَشَى – يَمْشِي, دَعَا – يَدْعُو. Ook in het Nederlands verandert de stam bij onregelmatige werkwoorden (“zeggen – zei”, “kopen – kocht”), maar het Arabisch doet dat systematisch.

De verborgen radicaal blijkt vaak uit een verwant zelfstandig naamwoord waarin hij als medeklinker staat: قَوْل“uitspraak”بَيْع“verkoop”مَشْي“lopen”نَوْم“slaap” Een lange ā midden in een werkwoord is bijna altijd een و of een ي.

De hamza is een volwaardige medeklinker en blijft staan, maar wisselt van zetel: سَأَلَ“hij vroeg”سُؤَال“vraag”سَائِل“vrager”

Nader bekeken

Waarom juist و en ي

و en ي zijn half medeklinker, half klinker: ze staan voor w en y en ook voor de lange klinkers ū en ī. Tussen twee korte klinkers smelten ze er gemakkelijk mee samen; zo werd qawala قَالَ. De spelling bewaart het spoor, en de wortel leeft voort in de andere woorden van de familie.

Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
  1. Uitzondering

    Als een hol werkwoord in de ik-vorm van het perfectum een i heeft (نِمْتُ, خِفْتُ)

    dan heeft het imperfectum ā in plaats van ū of ī: يَنَامُ, يَخَافُ

    أَخَافُ مِنَ الْكِلَابِ.Ik ben bang voor honden.

    Waarom? Deze werkwoorden hebben de stamklinker a in het imperfectum; a en de zwakke radicaal worden ā. Welke radicaal het is, laat het zelfstandig naamwoord zien: نَوْم, خَوْف.

Goed om te weten2
  1. Goed om te weten

    Twee gelijke radicalen

    Is de tweede radicaal gelijk aan de derde, dan staan ze vaak als één letter met een shadda in het woord: رَدَّ “hij antwoordde” van ر د د, حَبَّ van ح ب ب. Ook dat is een volledige wortel van drie radicalen.

    رَدَّ الْمُدِيرُ عَلَى رِسَالَتِي.De baas antwoordde op mijn brief.

  2. Goed om te weten

    De spelling verraadt de laatste radicaal

    Aan het eind van een woord schrijf je de lange ā van een werkwoord met ى als de radicaal een ي is (مَشَى) en met ا als het een و is (دَعَا). Uitgesproken klinken ze hetzelfde.

    دَعَا كَرِيمٌ جِيرَانَهُ.Karim nodigde zijn buren uit.

De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: وَجَدَ · وَصَلَ · قَالَ · نَامَ · مَشَى · سَأَلَ · بَاعَ · خَافَ

Verwante thema’s

Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 11, getypt en meteen gecontroleerd.