B1 · Werkwoordsstammen, infinitiefnomen, deelwoord
Sturen, leren, samenwerken: stam IV, V en VI
Stam IV (أَفْعَلَ), V (تَفَعَّلَ) en VI (تَفَاعَلَ)
Stam IV zet een أَ voor de wortel: أَفْعَلَ – يُفْعِلُ. Hij betekent vaak “iets laten gebeuren”: خَرَجَ “naar buiten gaan” → أَخْرَجَ “naar buiten brengen”, دَخَلَ → أَدْخَلَ “binnenbrengen”.
Thema 71 van 87 · ca. 8 min
Je doel
Je kunt stam IV, V en VI herkennen en vormen en ze gebruiken voor woorden als “informeren”, “leren” en “samenwerken”.
أَخْبَرَتْنِي سُعَادُ بِالْخَبَرِ.Suad liet me het nieuws weten.
أَصْلَحَ الْمِيكَانِيكِيُّ السَّيَّارَةَ.De monteur repareerde de auto.
تَأَخَّرْنَا عَنِ الْمَوْعِدِ.Wij kwamen te laat op de afspraak.
Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudIV: أَرْسَلَ – يُرْسِلُ. V: تَعَلَّمَ – يَتَعَلَّمُ. VI: تَعَاوَنَ – يَتَعَاوَنُ.
Een أَ die in het imperfectum verdwijnt, en een تَ die blijft.
- Signaalwoorden
- أَرْسَلَ
- يُرْسِلُ
- تَعَلَّمَ
- يَتَعَلَّمُ
- تَعَاوَنَ
De vorm
De vormen naast elkaar
Alle vormen in één overzicht: eerst waar elke vorm voor staat, dan de vorm in het Arabisch. Zo kun je ze direct vergelijken.
| IV: hij stuurde | أَرْسَلَ |
| IV: hij stuurt | يُرْسِلُ |
| IV: stuur! (tegen een man) | أَرْسِلْ |
| IV: het sturen | إِرْسَال |
| V: hij leerde | تَعَلَّمَ |
| V: hij leert | يَتَعَلَّمُ |
| V: het leren | تَعَلُّم |
| VI: zij werkten samen | تَعَاوَنُوا |
| VI: zij werken samen | يَتَعَاوَنُونَ |
| VI: de samenwerking | تَعَاوُن |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
In het imperfectum heeft stam IV de أَ niet meer maar een voorvoegsel met u.
أُغْلِقُ الْبَابَ.Ik sluit de deur.
Stam IV betekent vaak “iets laten gebeuren”.
أَخْرَجَ الطَّبِيبُ الْجِهَازَ مِنَ الْحَقِيبَةِ.De dokter haalde het apparaat uit de tas.
Stam V is vaak de wederkerende vorm van stam II.
تَعَرَّفْتُ عَلَى زُمَلَائِي.Ik maakte kennis met mijn collega’s.
Meer regels (2)
Bij V en VI heeft het imperfectum overal a.
يَتَكَلَّمُ أَخِي ثَلَاثَ لُغَاتٍ.Mijn broer spreekt drie talen.
Stam VI duidt vaak iets wederkerigs aan.
تَقَابَلْنَا فِي الْمَطَارِ.Wij ontmoetten elkaar op het vliegveld.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
تَتَذَكَّرُ جَدَّتِي كُلَّ شَيْءٍ.Mijn oma herinnert zich alles.
تَبَادَلْنَا الْأَرْقَامَ.Wij wisselden nummers uit.
يَتَعَاوَنُ الطُّلَّابُ فِي الْمَشْرُوعِ.De studenten werken samen aan het project.
أَغْلَقَتِ الصَّيْدَلِيَّةُ أَبْوَابَهَا.De apotheek is gesloten.
تَزَوَّجَ أَخِي فِي الصَّيْفِ.Mijn broer is in de zomer getrouwd.
نَتَنَاوَلُ الْغَدَاءَ مَعًا.Wij lunchen samen.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
De أَ aan het begin van أَرْسَلَ lijkt deel van het woord, en wie hem meeneemt, zet in het imperfectum het voorvoegsel ervoor. Hij hoort alleen bij het perfectum en de gebiedende wijs; in het imperfectum verdwijnt hij.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Stam IV zet een أَ voor de wortel: أَفْعَلَ – يُفْعِلُ. Hij betekent vaak “iets laten gebeuren”: خَرَجَ “naar buiten gaan” → أَخْرَجَ “naar buiten brengen”, دَخَلَ → أَدْخَلَ “binnenbrengen”. In het imperfectum verdwijnt de أَ, en het voorvoegsel heeft een u: يُرْسِلُ “hij stuurt”. De gebiedende wijs houdt hem: أَرْسِلْ.
Stam V zet تَ voor stam II: تَفَعَّلَ – يَتَفَعَّلُ. Hij is vaak de wederkerende vorm van II: عَلَّمَ “onderwijzen” → تَعَلَّمَ “leren”, عَرَّفَ “voorstellen” → تَعَرَّفَ “kennismaken”.
Stam VI zet تَ voor stam III: تَفَاعَلَ – يَتَفَاعَلُ. Hij duidt vaak iets wederkerigs aan: تَعَاوَنَ“samenwerken”تَقَابَلَ“elkaar ontmoeten” Bij V en VI heeft het imperfectum overal a, ook voor de laatste radicaal.
Nader bekeken
Twee paren
De stammen vormen paren: V verhoudt zich tot II zoals VI tot III. عَلَّمَ “onderwijzen” en تَعَلَّمَ “leren”; قَابَلَ “iemand ontmoeten” en تَقَابَلَ “elkaar ontmoeten”. De voorgevoegde تَ keert de handeling terug naar de dader.
Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
Uitzondering
Als een werkwoord in stam IV hol is
dan heeft het imperfectum een lange ī: أَرَادَ – يُرِيدُ “willen”
مَاذَا تُرِيدِينَ؟Wat wil je? (tegen een vrouw)
Waarom? De zwakke tweede radicaal smelt samen met de i van de stam; يُرِيدُ is een van de allergewoonste werkwoorden.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Doen alsof
Stam VI kan ook “doen alsof” betekenen: تَظَاهَرَ “zich voordoen als, doen alsof”.
تَظَاهَرَ بِالنَّوْمِ.Hij deed alsof hij sliep.
Goed om te weten
De gebiedende wijs van V en VI
Omdat de vorm met تَ begint en een klinker heeft, heeft hun gebiedende wijs geen hulp-alif nodig: تَعَلَّمْ, تَعَاوَنُوا.
تَعَاوَنُوا فِي هٰذَا الْعَمَلِ.Werk samen aan deze taak.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: أَرَادَ · تَكَلَّمَ · تَأَخَّرَ · أَغْلَقَ · تَعَاوَنَ · أَصْلَحَ · تَذَكَّرَ · تَعَرَّفَ
Verwante thema’s
- Tien stammen uit één wortel: het overzicht
- Onderwijzen en helpen: stam II en III
- Wachten, breken, gebruiken: stam VII, VIII en X
- Lezen, hulp: het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord
- Ik schrijf, hij schrijft: de voorvoegsels van het imperfectum
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 12, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig10
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- جِهَازapparaat
- تَعَرَّفَleren kennen, kennismaken met
- خِبْرَةervaring
- خَبَرnieuwsbericht, verslag
- أَصْلَحَrepareren
- مِيكَانِيكِيّmonteur
- تَذَكَّرَzich herinneren
- مَشْرُوعproject, plan
- صَوَّرَkopiëren; fotograferen
- دَائِمًاaltijd
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek