A2 · Het perfectum
Niet gedaan: het verleden ontkennen
Het perfectum ontkennen met مَا en لَمْ
Het verleden ontken je op twee manieren. Ofwel staat مَا voor het perfectum: مَا كَتَبْتُ “ik schreef niet”.
Thema 47 van 87 · ca. 8 min
Je doel
Je kunt het verleden ontkennen met ما en het perfectum of met لم, en weten dat لا hier niet werkt.
مَا نِمْتُ جَيِّدًا.Ik heb niet goed geslapen.
لَمْ نَذْهَبْ إِلَى الْحَفْلَةِ.Wij gingen niet naar het feest.
لِمَاذَا لَمْ تَتَّصِلْ بِي؟Waarom heb je me niet gebeld? (tegen een man)
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudHet verleden ontkennen: مَا + perfectum of لَمْ + jussief — nooit لَا + perfectum.
Twee manieren voor “niet” in het verleden — en لَا is er geen van.
- Wanneer
- Voor het verleden
- Het verleden
- Verleden dat doorwerkt
- Het heden
- De toekomst
- Voltooid in de toekomst
Het verleden — Iets wat gebeurd is, afgesloten is en blijft waar het gebeurde.
- Signaalwoorden
- مَا
- لَمْ
- بَعْدُ
- قَطُّ
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Arabisch.
ontkenning
| ik schreef niet (met مَا) | مَا كَتَبْتُ |
| ik schreef niet (met لَمْ) | لَمْ أَكْتُبْ |
| hij ging niet (met مَا) | مَا ذَهَبَ |
| hij ging niet (met لَمْ) | لَمْ يَذْهَبْ |
| wij begrepen het niet | لَمْ نَفْهَمْ |
| zij schreven niet (meervoud) | لَمْ يَكْتُبُوا |
| hij is nog niet aangekomen | لَمْ يَصِلْ بَعْدُ |
| ik ben nog nooit in Egypte geweest | لَمْ أَزُرْ مِصْرَ قَطُّ |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
مَا voor het perfectum ontkent het verleden.
مَا أَكَلْتُ شَيْئًا.Ik heb niets gegeten.
لَمْ voor het imperfectum in de jussief ontkent ook het verleden.
لَمْ أَفْهَمْ سُؤَالَكَ.Ik begreep je vraag niet.
Na لَمْ eindigt het werkwoord op een sukun in plaats van -u.
لَمْ يَذْهَبْ كَرِيمٌ إِلَى الْعَمَلِ.Karim ging niet naar zijn werk.
Meer regels (2)
Vormen op -ūna verliezen na لَمْ de n en krijgen een stomme alif.
الطُّلَّابُ لَمْ يَكْتُبُوا الْوَاجِبَ.De studenten schreven het huiswerk niet.
لَمْ … بَعْدُ betekent “nog niet”.
الْقِطَارُ لَمْ يَصِلْ بَعْدُ.De trein is nog niet aangekomen.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
لَمْ تَكْتُبِي اسْمَكِ.Je schreef je naam niet. (tegen een vrouw)
لَمْ أَزُرْ مِصْرَ قَطُّ.Ik ben nog nooit in Egypte geweest.
مَا شَرِبَتْ لَيْلَى الْقَهْوَةَ.Laila dronk de koffie niet.
لَمْ أَجِدْ مِفْتَاحِي.Ik vond mijn sleutel niet.
مَا سَمِعْنَا شَيْئًا.Wij hoorden niets.
هِيَ لَمْ تَأْكُلْ بَعْدُ.Zij heeft nog niet gegeten.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Nederlands “niet” werkt bij elke tijd: “ik schreef niet”, “ik schrijf niet”, “ik zal niet schrijven”. Wie dat overneemt, zet لَا voor het perfectum. Maar لَا hoort bij het heden; voor het verleden gebruik je لَمْ met de jussief of مَا met het perfectum.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Het verleden ontken je op twee manieren. Ofwel staat مَا voor het perfectum: مَا كَتَبْتُ “ik schreef niet”. Of لَمْ staat voor het imperfectum in een bijzondere vorm, de jussief: لَمْ أَكْتُبْ. Beide betekenen hetzelfde; لَمْ is gebruikelijker in geschreven Standaardarabisch en in het nieuws.
Na لَمْ verliest het werkwoord zijn uitgang -u en eindigt het op een sukun: أَكْتُبُ wordt لَمْ أَكْتُبْ, يَذْهَبُ wordt لَمْ يَذْهَبْ. Vormen die op -ūna of -īna eindigen, verliezen de n: يَكْتُبُونَ → لَمْ يَكْتُبُوا. Het werkwoord ziet eruit als een tegenwoordige tijd en betekent het verleden — de tijd zit in لَمْ. (Nederlands doet iets vergelijkbaars niet; het Engelse “did not write” komt er het dichtst bij.)
Nederlands “niet” ontkent alles; Arabisch لَا ontkent de tegenwoordige tijd. Voor een perfectum heeft het in een gewone zin geen plaats. “Nog niet” is لَمْ met بَعْدُ aan het eind, “nooit” in het verleden لَمْ met قَطُّ.
Nader bekeken
Waarom een imperfectum het verleden ontkent
لَمْ draagt zelf de tijd; het werkwoord erna staat in zijn tijdloze vorm, de jussief. De uitgang laat alleen de persoon zien. Dat is ongewoon, maar regelmatig: elk werkwoord dat je in het imperfectum kunt, kun je met لَمْ in het ontkende verleden zetten.
Uitzonderingen en bijzondere gevallen1
Uitzondering
Als na لَمْ een woord met lidwoord volgt
dan krijgt de sukun een kasra als hulpklinker: لَمْ يَحْضُرِ الْمُدِيرُ
لَمْ يَحْضُرِ الْمُدِيرُ الْيَوْمَ.De baas is vandaag niet gekomen.
Waarom? Een sukun aan het eind van een woord en de stomme alif van het lidwoord kun je niet na elkaar uitspreken; de kasra verbindt ze.
Goed om te weten2
Goed om te weten
مَا betekent ook “wat”
Dezelfde مَا is ook het vraagwoord “wat”: مَا هٰذَا؟ “Wat is dit?” Volgt er een perfectum en is het geen vraag, dan is het de ontkenning.
مَا فَهِمْتُ شَيْئًا.Ik begreep er niets van.
Goed om te weten
In de omgangstaal
In veel dialecten ontken je het verleden met mā voor het werkwoord, in Egypte en de Maghreb vaak met een -š erachter. In het schrift en in het nieuws gebruikt men لَمْ.
لَمْ أَرَ أَحَدًا.Ik zag niemand.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: ذَهَبَ · كَتَبَ · وَصَلَ · شَرِبَ · أَكَلَ · نَامَ · زَارَ · اِتَّصَلَ
Verwante thema’s
- Ik schreef, jij schreef: de uitgangen van het perfectum
- Doe het niet! De jussief
- Ik weet het niet: de tegenwoordige tijd ontkennen
- Niet zijn: لَيْسَ
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 11, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig5
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- لَمْniet (in het verleden)
- جَيِّدgoed
- حَفْلَةfeest, viering; concert
- بِmet, door (een middel)
- كَلَامspraak, woorden
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek