3
Chinees 3: Zelfstandig
Hier groeit de grammatica achter het werkwoord: aanvullingen van resultaat en richting, de mogelijkheidsvorm met 得 en 不, en de zinspatronen met 把 en 被.
Gesprekken over plannen, ervaringen en meningen houd je zelf gaande, en alledaagse teksten – mededelingen, korte artikelen, berichtjes van vrienden – lees je met wat tijd zonder hulp.
Pinyin, tonen en eenvoudige zinnen1
De basiszin
1Zelfstandige naamwoorden, maatwoorden en vergelijking8
Zelfstandige naamwoorden, getallen en maatwoorden
2De partikel de en de beschrijving van het zelfstandig naamwoord
33Mooi schoon: verdubbelde bijvoeglijke naamwoordenEen tweemaal gezegd bijvoeglijk naamwoord — hónghóng de, gāngānjìngjìng de — schildert een levendig beeld; het bevat zijn graad al, dus hěn en bù staan er niet voor.3Bijzinnen met deEen hele zin kan een zelfstandig naamwoord beschrijven: hij staat ervoor, eindigt op de en heeft geen „die” of „dat” nodig.3Drie schrijfwijzen van deEen de in de neutrale toon wordt op drie manieren geschreven: voor een zelfstandig naamwoord, voor een werkwoord en achter een werkwoord.
De vergelijking
33Hoeveel meer: bǐ met hoeveelhedenDe omvang van een verschil staat achter het bijvoeglijk naamwoord: een beetje, veel of een precieze hoeveelheid.3Als en alsof: xiàng … yíyàng en hǎoxiàngXiàng betekent „lijken op”: A xiàng B yíyàng maakt een vergelijking of een gelijkenis; hǎoxiàng zegt „het lijkt”, „alsof”.3Steeds meer: yuèláiyuè en yuè … yuèYuèláiyuè beschrijft een verandering die verder groeit; yuè … yuè koppelt een verandering aan een andere.
Het werkwoord: tijd, aspect en hulpwerkwoorden9
Tijd en plaats
1Aspect: le, guo, zhe en zài
23Dubbel le en ontbrekend leWerkwoord-le plus zinseinde-le zegt dat iets tot nu toe voortduurt — en veel zinnen uit het verleden hebben helemaal geen le nodig.3Zhe: een blijvende toestandZhe achter een werkwoord beschrijft de toestand die een handeling achterlaat — en voor een tweede werkwoord de manier waarop iets gebeurt.
Modale werkwoorden
2Aanvullingen achter het werkwoord
43Samengestelde richtingsaanvullingenEen bewegingswerkwoord, een richtingswoord en lái of qù: zǒu jìnlai, ná chūlai, pǎo huíqu.3Kunnen of niet kunnen: mogelijkheidsaanvullingenDe of bu tussen werkwoord en aanvulling zegt of het resultaat mogelijk is: kàndedǒng, kànbudǒng.3Duur met objectEen tijdsduur staat achter het werkwoord; met een object zeg je het werkwoord twee keer of zet je de tijd voor het object.3Uiterst: jíle, sǐle, huàileAchter een bijvoeglijk naamwoord drijven jíle, de hěn, sǐle of huàile het op de spits.
Zinspatronen en voegwoorden14
Zinspatronen
63De bǎ-zinBǎ haalt een bepaald object voor het werkwoord om te zeggen wat ermee gedaan is; het werkwoord mag niet kaal aan het eind staan.3De lijdende vorm met bèiBèi zet degene die iets overkomt voorop en de handelende persoon achter bèi; meestal meldt het iets ongewensts.3Twee werkwoorden achter elkaarEén onderwerp, twee werkwoordsgroepen na elkaar: de eerste zegt waarheen of hoe, de tweede waarom.3Laten, zeggen, vragen: ràng, jiào, qǐngDe persoon achter ràng, jiào of qǐng is object van het eerste werkwoord en onderwerp van het tweede.3Werkwoorden die zich splitsen: jiàn le miàn, bāng tā de mángJiànmiàn, bāngmáng, shuìjiào en hun verwanten zijn een werkwoord met een eigen object erin: ze nemen geen tweede object, en andere woorden staan tussen de helften.3Zelfs: lián … dōu en lián … yěLián licht het uiterste geval eruit, en dōu of yě erachter zegt dat de uitspraak zelfs daar geldt.
Bijwoorden: ook, weer, al, alleen
33Jiù en cái: eerder of laterJiù zegt dat het eerder of gemakkelijker gebeurde dan verwacht; cái zegt dat het later of met meer moeite gebeurde.3Net: gāng en gāngcáiGāng is een bijwoord dat aan het werkwoord kleeft; gāngcái is een tijdswoord voor een paar minuten geleden.3Bijna: chàdiǎnrChàdiǎnr voor een werkwoord zegt dat iets bijna gebeurde en niet gebeurde; met méi hangt het ervan af of je de gebeurtenis wilde.
Zinnen verbinden
53Zodra: yī … jiùYī staat voor het eerste werkwoord en jiù voor het tweede: het tweede volgt meteen op het eerste.3Niet alleen … maar ook: búdàn … érqiěBúdàn stelt een eerste punt vast, en érqiě voegt een tweede toe, meestal een sterker punt.3Zolang en alleen als: zhǐyào, zhǐyǒuZhǐyào … jiù noemt een voorwaarde die volstaat; zhǐyǒu … cái noemt de ene voorwaarde zonder welke niets gebeurt.3Behalve en bovendien: chúle … yǐwàiChúle legt iets terzijde; het bijwoord erachter beslist of het wordt uitgesloten of erbij genomen.3Twee dingen tegelijk: yìbiān … yìbiānYìbiān … yìbiān zet twee handelingen naast elkaar; yòu … yòu twee eigenschappen.
Beleefdheid en vaste uitdrukkingen3
Partikels aan het zinseinde
1Beleefdheid en omgangsvormen
1Vaste uitdrukkingen
1Woordenlijsten van niveau 3
Lijsten: 59 · woorden: 1338
- Gevoelens en houdingen
- Karakter en eigenschappen
- Relaties
- Gezondheid en dokter
- Stadsleven
- Geld en bank
- Reizen en bezienswaardigheden
- Uit eten gaan
- Sport en spel
- Media en vermaak
- Scholen en hogescholen
- Werk en kantoor
- Praten, uitleggen en contact
- Meningen en redenen
- Werkwoorden waarmee je iets voor elkaar krijgt
- Dingen beschrijven
- Bijwoorden: hoe, wanneer en hoe zeker
- Voegwoorden en zinsramen
- Weer en klimaat
- Natuur en milieu
- Techniek in het dagelijks leven
- Huren en wonen
- Kleding en kleding kopen
- Feesten en gebruiken
Leesteksten van niveau 3
- De verhuizing
- Bij de dokter
- Leren koken
- Een nacht in de trein
- Een presentatie zonder computer
- De verloren sleutel
- Naar het vliegveld
- Een overhemd ruilen
- Een verrassing voor Xiaomei
- Het kantoor verhuist
Zinnen uit de thema’s van dit niveau
你自己决定吧。Beslis zelf maar.
今天来了一百多个人。Vandaag zijn er ruim honderd mensen gekomen.
他的三个孩子个个都喜欢弹钢琴。Zijn drie kinderen spelen allemaal graag piano.
她的脸红红的,有点儿不好意思。Haar gezicht was helemaal rood, en ze was een beetje verlegen.