İçeriğe geç
EveryLingua SözlükTüm diller
TR
Tüm konular (87)

A2  ·  Hâller

Belirtme hâli: nesne, zaman ve tarz

Belirtme hâli nerede durur

Belirtme hâli -a alır, belirsizde bir sessiz ا ile -an: كِتَابًا (yuvarlak te’den sonra değil: سَيَّارَةً). Önce *doğrudan nesnede* durur: أُرِيدُ قَهْوَةً.

Konu 54 / 87 · yaklaşık 7 dakika

Hedefin

Akuzatifi nesnede, zamanda, tarzda ve كان ile إن sonrasında doğru kullanabilirsin.

قَرَأْتُ الْجَرِيدَةَ صَبَاحًا.Sabahleyin gazeteyi okudum.

نَلْتَقِي غَدًا.Yarın buluşuyoruz.

سَمِعْتُ صَوْتًا غَرِيبًا.Garip bir ses duydum.

10 sorudan 8 doğruyla tamam · yaklaşık 4 dk

Açıklama videosu

Önce izle, sonra çalış

En önemlisi

Aklında tutNesne, zaman, durum, كَانَ ve إِنَّ sözlerinden sonra ve 11’den 99’a kadar: belirtme hâli.

Nesnede, zaman bildiren sözlerde, كَانَ ve إِنَّ sonrasında — ve -an ile biten birçok kalıpta.

İşaret sözcükleri
  • ً
  • ًا
  • الْيَوْمَ
  • جِدًّا
  • شُكْرًا

Biçim

Biçimler ve anlamları

Her satırda önce anlam, sonra Arapça biçim gelir.

nesneأُرِيدُ قَهْوَةً
zaman bildirimi: bugün, yarınالْيَوْمَ، غَدًا
zaman bildirimi: sabahleyin, akşamlarıصَبَاحًا، مَسَاءً
durum: çokجِدًّا
كَانَ sözünden sonra haberكَانَ الْجَوُّ جَمِيلًا
إِنَّ sözünden sonra özneإِنَّ الْجَوَّ جَمِيلٌ
11’den 99’a kadarعِشْرُونَ طَالِبًا

Kurallar tek tek

Bu konunun ele aldığı biçim

  1. Doğrudan nesne belirtme hâlindedir.

    أَكَلْتُ تُفَّاحَةً.Bir elma yedim.

  2. Edatsız zaman bildirimleri belirtme hâlindedir.

    أَعْمَلُ مَسَاءً.Akşamları çalışıyorum.

  3. Birçok zarf ve kalıp -an ile biter.

    الْفِيلْمُ جَمِيلٌ جِدًّا.Film çok güzel.

Diğer kurallar (3)
  1. كَانَ ve لَيْسَ sözlerinden sonra haber belirtme hâlindedir.

    لَيْسَ الدَّرْسُ صَعْبًا.Ders zor değil.

  2. إِنَّ ve أَنَّ sözlerinden sonra özne belirtme hâlindedir.

    أَعْرِفُ أَنَّ الْمَحَلَّ مَفْتُوحٌ.Dükkânın açık olduğunu biliyorum.

  3. 11’den 99’a kadar sayılardan sonra tekil belirtme hâli gelir.

    فِي الصَّفِّ عِشْرُونَ طَالِبًا.Sınıfta yirmi öğrenci var.

Örnek cümleler

5 örnek cümle daha

أَزُورُ جَدَّتِي كُلَّ أُسْبُوعٍ.Büyükannemi her hafta ziyaret ediyorum.

شُكْرًا جَزِيلًا.Çok teşekkürler.

كَانَتِ الرِّحْلَةُ طَوِيلَةً.Yolculuk uzundu.

دَرَسْتُ الْعَرَبِيَّةَ سَنَةً كَامِلَةً.Bir yıl boyunca Arapça öğrendim.

أَهْلًا وَسَهْلًا.Hoş geldin.

Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzak

Dikkat

Türkçede “sabahleyin”, “bugün” ya da “çok” gibi sözler hâl ekine ihtiyaç duymaz; öğrenenler bunlar için bir Arapça sözcük arar ve sonu unutur. Arapçada bunlar belirtme hâlinde isimlerdir: صَبَاحًا, الْيَوْمَ, جِدًّا. Ve nesnede, Türkçe nesnede ek aramasa bile, son her zaman durur; Türkçedeki “belirsiz nesne ek almaz” kuralı burada geçerli değildir.

Yanlış:أُرِيدُ قَهْوَةٌ.
Doğru:أُرِيدُ قَهْوَةً.

Ders

Siteye ekle

Açıklamanın tamamı

Hepsini oku · yaklaşık 1 dk

Belirtme hâli -a alır, belirsizde bir sessiz ا ile -an: كِتَابًا (yuvarlak te’den sonra değil: سَيَّارَةً). Önce *doğrudan nesnede* durur: أُرِيدُ قَهْوَةً. “Bir kahve istiyorum.” Türkçede nesne yalnızca belirliyse -i alır (“kahveyi istiyorum”); Arapçada belirsiz nesne de belirtme hâlindedir.

*Zaman ve durum bildiren sözlerde* de durur; Türkçede bunlar ekle gösterilir ya da hiç ek almaz: الْيَوْمَ“bugün”غَدًا“yarın”صَبَاحًا“sabahleyin”كُلَّ يَوْمٍ“her gün”جِدًّا“çok” Birçok sabit kalıp bu yüzden -an ile biter: شُكْرًا, أَهْلًا, عَفْوًا.

Ve bazı sözlerden sonra durur: كَانَ ve لَيْسَ sözlerinden sonra haber (كَانَ الْجَوُّ جَمِيلًا), إِنَّ ve أَنَّ sözlerinden sonra özne (إِنَّ الْجَوَّ جَمِيلٌ) ve 11’den 99’a kadar sayılardan sonra sayılan isim (عِشْرُونَ طَالِبًا).

Daha yakından bakalım

Belirtme hâli her işe yarayan hâl olarak

Arapçada belirtme hâli, özne ya da edatlı öbek olmayan ve cümleye eklenen her şeyin hâlidir: nesne, zaman, sebep, tarz. Özne olmayan ve edattan sonra gelmeyen bir isim görürsen çoğu zaman belirtme hâlindedir. Türkçede aynı işleri ayrı ekler paylaşır (-i, -e, -de, -den ya da hiçbiri); Arapçada onların çoğu tek bir ünlü işaretinde buluşur.

İstisnalar ve özel durumlar1
  1. İstisna

    Eğer nesne bitişik bir zamirse

    o zaman fiile eklenir ve sonluk görünmez: رَأَيْتُهُ “onu gördüm”

    اشْتَرَيْتُ الْكِتَابَ وَقَرَأْتُهُ.Kitabı satın aldım ve okudum.

    Neden? Zamirin hâli yoktur; fiildeki yeri nesne olduğunu gösterir.

Bilmekte yarar var2
  1. Bilmekte yarar var

    Hemze sonrasında elifsiz

    Yuvarlak te’den sonra elif yazılmaz, elifin arkasındaki hemzeden sonra da yazılmaz: مَسَاءً, مَاءً. Başka durumda hep yazılır: صَبَاحًا, كِتَابًا.

    أَشْرَبُ مَاءً كَثِيرًا.Çok su içiyorum.

  2. Bilmekte yarar var

    Bir şey nasıl olur

    B1 seviyesinde birinin bir şeyi hangi durumda yaptığını anlatan belirtme hâliyle karşılaşırsın: رَجَعَ سَعِيدًا “mutlu olarak döndü”. Buna ḥāl denir; belirtme hâlinde belirsiz bir sıfattır.

    وَصَلَ أَحْمَدُ مُتْعَبًا.Ahmet yorgun olarak geldi.

Bu sayfadaki fiillerin bütün çekimleri: كَانَ · عَمِلَ · أَكَلَ · لَيْسَ · قَرَأَ · عَرَفَ · زَارَ · سَمِعَ

İlgili konular

Şimdi kendin yazBu konuda 10 cümle; yazarak çalış, anında kontrol edilsin.

Bu kelimelere ihtiyacın var1

Bu konunun örneklerinde ve alıştırmalarında geçiyorlar; öğrenme yolunda burada ilk kez çıkıyorlar.

  • عِشْرُونyirmi

Kartlarla çalış

Aradığın kelime yok mu? Sözlükte bak