A2 · İsim tamlaması (iḍāfa)
Tamlamadan sonra sıfat
Tamlamanın sonunda sıfatlar
Konu 59 / 87 · yaklaşık 7 dakika
Hedefin
Sıfatı genitif zincirinin sonuna koyabilir, cinsiyet ve hâlle hangi isme ait olduğunu gösterebilirsin.
مُدِيرُ الشَّرِكَةِ الْجَدِيدُ شَابٌّ.Şirketin yeni müdürü genç.
أَسْكُنُ فِي شَارِعِ الْمَدِينَةِ الرَّئِيسِيِّ.Şehrin ana caddesinde oturuyorum.
غُرْفَةُ النَّوْمِ الْكَبِيرَةُ لِلْوَالِدَيْنِ.Büyük yatak odası anne babam için.
10 sorudan 8 doğruyla tamam · yaklaşık 4 dk
Açıklama videosu
Önce izle, sonra çalış
En önemlisi
Aklında tutÖnce bütün tamlama, sonra sıfat; cinsiyet ve hâl, kime ait olduğunu söyler.
Sıfat en sonda durur — cinsiyet ve hâl, hangi isme ait olduğunu gösterir.
- İşaret sözcükleri
- الْكَبِيرِ
- الْكَبِيرُ
- الْجَدِيدَةُ
Biçim
Biçimler ve anlamları
Her satırda önce anlam, sonra Arapça biçim gelir.
| büyük evin kapısı | بَابُ الْبَيْتِ الْكَبِيرِ |
| evin büyük kapısı | بَابُ الْبَيْتِ الْكَبِيرُ |
| müdürün yeni arabası | سَيَّارَةُ الْمُدِيرِ الْجَدِيدَةُ |
| yeni müdürün arabası | سَيَّارَةُ الْمُدِيرِ الْجَدِيدِ |
| bir fincan sıcak kahve | فِنْجَانُ قَهْوَةٍ سَاخِنَةٍ |
| kız kardeşimin yeni evi | بَيْتُ أُخْتِي الْجَدِيدُ |
Kurallar tek tek
Bu konunun ele aldığı biçim
Sıfat bütün tamlamanın arkasında durur.
هٰذَا بَيْتُ الطَّبِيبِ الْجَدِيدُ.Bu, doktorun yeni evi.
İkinci isme aitse tamlayan hâlindedir.
هٰذَا بَيْتُ الطَّبِيبِ الْجَدِيدِ.Bu, yeni doktorun evi.
Birinci isme aitse onun hâlini ve takıyı alır.
رَأَيْتُ سَيَّارَةَ أَخِي الْجَدِيدَةَ.Ağabeyimin yeni arabasını gördüm.
Diğer kurallar (2)
Cinsiyet çoğu zaman hangi ismin kastedildiğini en açık gösterir.
غُرْفَةُ الْوَلَدِ الصَّغِيرَةُ نَظِيفَةٌ.Oğlanın küçük odası temiz.
Belirsiz bir tamlamada sıfatın takısı yoktur.
شَرِبْتُ كُوبَ عَصِيرٍ بَارِدٍ.Bir bardak soğuk meyve suyu içtim.
Örnek cümleler
5 örnek cümle daha
هٰذِهِ صُورَةُ الْمَدِينَةِ الْقَدِيمَةِ.Bu, eski şehrin bir resmi.
صَدِيقَةُ أُخْتِي الْمِصْرِيَّةُ هُنَا.Kız kardeşimin Mısırlı arkadaşı burada.
اشْتَرَيْتُ زُجَاجَةَ مَاءٍ صَغِيرَةً.Küçük bir şişe su aldım.
بَابُ الْبَيْتِ الْخَشَبِيُّ ثَقِيلٌ.Evin tahta kapısı ağır.
طُلَّابُ الْجَامِعَةِ الْجُدُدُ هُنَا.Üniversitenin yeni öğrencileri burada.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzak
Dikkat
Türkçede sıfat anlattığı isminin hemen önüne gelir: “evin büyük kapısı”. Bu yüzden öğrenenler sıfatı iki üye arasına koyup tamlamayı bozar. Arapçada sıfat en sona gider ve sondaki ek neyi anlattığını söyler.
Ders
Açıklamanın tamamı
Hepsini oku · yaklaşık 1 dk
Bir tamlamanın içine sıfat girmez. Hangi ismi anlatırsa anlatsın son üyenin arkasında durur: بَابُ الْبَيْتِ الْكَبِيرِ“büyük evin kapısı”بَابُ الْبَيْتِ الْكَبِيرُ“evin büyük kapısı”
Hangi isme ait olduğunu uyum gösterir. İkinci isme aitse *tamlayan hâlinde* durur. Birinciye aitse onun hâlini ve takıyı alır, çünkü bütün tamlama belirlidir. En açık ipucu cinsiyettir: سَيَّارَةُ الْمُدِيرِ الْجَدِيدَةُ yalnızca “müdürün yeni arabası” olabilir.
Belirsiz tamlamalarda aynı şey takısız geçerlidir: فِنْجَانُ قَهْوَةٍ سَاخِنَةٍ “bir fincan sıcak kahve”. Bitişik zamirli bir isme ait sıfat takı alır: بَيْتُ أُخْتِي الْجَدِيدُ “kız kardeşimin yeni evi”. Türkçede ise sıfat anlattığı ismin hemen önüne gelir: “müdürün yeni arabası”, “yeni müdürün arabası” — iki ayrı sıra, iki ayrı anlam. Arapçada iki anlam aynı sırada ve yalnızca sondaki ekle ayrılır.
Daha yakından bakalım
Ek bir yol gösterici
Fark tam burada görülür: hâl ekleri ne işe yarar? الْكَبِيرِ ile الْكَبِيرُ yalnızca son ünlü işaretiyle ayrılır ve bu işaret evin mi kapının mı büyük olduğuna karar verir. Ekleri okuyan, cümleyi açık yapar. Türkçe konuşan için tanıdık bir durum: Türkçede de “büyük evin kapısı” ile “evin büyük kapısı” yalnızca sıfatın yeriyle ayrılır; Arapçada yer yerine ek konuşur.
İstisnalar ve özel durumlar1
İstisna
Eğer cinsiyet ve hâl yardımcı olmazsa
o zaman cümlenin sonunda tamlama iki anlamlı kalır: كِتَابُ الطَّالِبِ الْجَدِيدُ cümle ortasında açıktır, duraklı biçimde değildir
الْكِتَابُ الْجَدِيدُ لِلطَّالِبِ.Yeni kitap öğrencinin.
Neden? Ekler söylenmezse hâl görünmez; o zaman bağlam karar verir ya da لِ ile cümle yeniden kurulur: الْكِتَابُ الْجَدِيدُ لِلطَّالِبِ.
Bilmekte yarar var2
Bilmekte yarar var
İki sıfat
İki isim için iki sıfat varsa, ikinci isme ait olan çoğu zaman önce gelir: بَيْتُ الرَّجُلِ الْغَنِيِّ الْكَبِيرُ “zengin adamın büyük evi”. Çoğu zaman cümleyi başka kurmak daha iyidir.
هٰذَا الْبَيْتُ الْكَبِيرُ لِلرَّجُلِ الْغَنِيِّ.Bu büyük ev zengin adamın.
Bilmekte yarar var
Sonda işaret sıfatı
“Bu” da tamlamanın arkasında durur: كِتَابُ الطَّالِبِ هٰذَا “öğrencinin şu kitabı”.
سَيَّارَةُ أَبِي هٰذِهِ قَدِيمَةٌ.Babamın bu arabası eski.
Bu sayfadaki fiillerin bütün çekimleri: سَكَنَ · شَرِبَ · رَأَى
İlgili konular
- İki isim: بَابُ الْبَيْتِ
- Üç ve daha çok isimden zincirler
- Sıfat ismin arkasında
- Tamlayan hâli: edattan sonra ve tamlamada
- Büyük ev ya da ev büyük
Şimdi kendin yazBu konuda 10 cümle; yazarak çalış, anında kontrol edilsin.
Bu kelimelere ihtiyacın var1
Bu konunun örneklerinde ve alıştırmalarında geçiyorlar; öğrenme yolunda burada ilk kez çıkıyorlar.
- زُجَاجَةşişe
Aradığın kelime yok mu? Sözlükte bak