İçeriğe geç
EveryLingua SözlükTüm diller
TR

Yanıltıcı kelimeler: Arapça–Türkçe

Türkçeden tanıdık gelen ama başka bir anlama gelen 21 kelime. Bu liste alışılmış listelerin tersine kurulmuş: Solda söylemek istediğin şey, yanında bunun Arapçası — tuzak ancak ondan sonra geliyor. Bir kelimenin sadece ne olmadığını bilen, konuşmanın ortasında yine ne diyeceğini bilemez.

Anlamı değişen alıntı kelimeler

Avrupa dillerinden alınmış, tanıdık görünen ve Arapçada daha dar ya da başka bir şey demek olan kelimeler.

Demek istediğinArapçasıBunu değilÇünkü bunun anlamı
diploma (bir üniversiteyi bitirme belgesi)شَهَادَة جَامِعِيَّةدِبْلُومçoğu zaman lisansın altında bir yeterlilik; örneğin teknik bir okulda iki yıldan sonra verilen
حَصَلَ أَخِي عَلَى دِبْلُومٍ فِي التَّمْرِيضِ.Ağabeyim hemşirelikte diploma aldı.Türkçedeki „diploma“ her bitirme belgesidir; Arapçada دِبْلُوم daha dar bir şeydir. Üniversiteyi bitirmek شَهَادَة ile söylenir: أَخَذَتْ شَهَادَتَهَا مِنْ جَامِعَةِ الْقَاهِرَةِ. „Kahire Üniversitesi’nden diplomasını aldı.“
rejim (siyasi düzen)نِظَامرِيجِيمzayıflamak için uygulanan beslenme düzeni, diyet
بَدَأَتْ أُخْتِي رِيجِيمًا قَاسِيًا.Kız kardeşim sıkı bir diyete başladı.Türkçedeki rejim iki anlama gelir ve yanıltan da budur. Siyasi rejim Arapçada نِظَام, tam anlamıyla „düzen, sistem“dir.
kolej (özel lise)مَدْرَسَةكُلِّيَّةbir üniversitenin fakültesi, bir bölümü
كُلِّيَّةُ الْهَنْدَسَةِ قَرِيبَةٌ مِنَ الْمَكْتَبَةِ.Mühendislik fakültesi kütüphaneye yakın.كُلِّيَّة „kolej“e benzer ve bir جَامِعَة’nın parçasını anlatır: دَرَسْتُ فِي جَامِعَةِ دِمَشْقَ. „Şam Üniversitesi’nde okudum.“ Okul مَدْرَسَة.

Türkçeye Arapçadan geçen kelimeler

Türkçedeki kelime Arapçadan gelir ve yolda başka bir anlama kaymıştır; Arapçası eski anlamı korur.

Demek istediğinArapçasıBunu değilÇünkü bunun anlamı
hala (babanın kız kardeşi)عَمَّةخَالَةteyze, annenin kız kardeşi
زُرْنَا خَالَتِي فِي الْعُطْلَةِ.Tatilde teyzemi ziyaret ettik.Türkçedeki hala bu kelimeden gelir, ama anlamı kaymıştır: Türkçede babanın kız kardeşi, Arapçada annenin kız kardeşi. Babanın kız kardeşi عَمَّة: عَمَّتِي مُعَلِّمَةٌ. „Halam öğretmen.“ Annenin kız kardeşi, yani teyze, خَالَة olur; ikisini birbirine çevirme.
misafir (konuk)ضَيْفمُسَافِرyolcu, seyahat eden kişi
الْمُسَافِرُونَ يَنْتَظِرُونَ الطَّائِرَةَ.Yolcular uçağı bekliyor.Türkçedeki misafir bu kelimenin devamıdır, ama anlamı „konuk“a kaymıştır: Arapçada مُسَافِر yolculuktaki kişidir. Konuk ضَيْف: عِنْدَنَا ضَيْفٌ الْيَوْمَ. „Bugün evimizde misafir var.“
mağaza (dükkân)مَتْجَرمَخْزَنdepo, ambar
يُسَاعِدُ الْمُتَدَرِّبُ فِي الْمَخْزَنِ.Stajyer depoda yardım ediyor.Türkçedeki mağaza aynı Arapça kökten, İtalyanca yoluyla gelir ve dükkân demektir. Arapçada مَخْزَن eski anlamı korur: eşya saklanan yer; Türkçedeki mahzen de bu kelimedir. Dükkân مَتْجَر: هٰذَا الْمَتْجَرُ يَبِيعُ الْمَلَابِسَ الرِّيَاضِيَّةَ. „Bu mağaza spor giyim satıyor.“
mektupرِسَالَةمَكْتُوبyazılı, yazılmış
مَا الْمَكْتُوبُ عَلَى اللَّافِتَةِ؟Tabelada ne yazıyor?Türkçedeki mektup „yazılmış şey“ anlamındaki bu kelimeden gelir, ama Arapçada مَكْتُوب bir sıfattır: yazılı olan. Mektup ya da mesaj رِسَالَة: وَصَلَتْنِي رِسَالَةٌ مِنْ صَدِيقِي. „Arkadaşımdan bir mesaj geldi.“
mektep (okul)مَدْرَسَةمَكْتَبbüro, yazı masası
مَكْتَبِي فِي الطَّابِقِ الثَّالِثِ.Ofisim üçüncü katta.Türkçedeki mektep aynı kalıptan gelir, ama anlamı kaymıştır: Arapçada مَكْتَب yazı yeridir, yani büro ya da yazı masası. Okul مَدْرَسَة: مَدْرَسَةُ ابْنِي قَرِيبَةٌ. „Oğlumun okulu yakın.“
hazırجَاهِزحَاضِرyerinde olan, mevcut; isim olarak şimdiki zaman
جَمِيعُ الطُّلَّابِ حَاضِرُونَ.Bütün öğrenciler yerinde.Türkçedeki hazır bu kelimedir ve „mevcut“ yanında „hazırlanmış“ da demektir. Arapçada حَاضِر birinci anlamı taşır: yoklamada „buradayım“ diyen. „Hazır“ için standart dilde جَاهِز: هَلْ أَنْتَ جَاهِزٌ؟ „Hazır mısın?“ İsim olarak حَاضِر şimdiki zamandır: نَعِيشُ فِي الْحَاضِرِ.
daire (apartman dairesi)شَقَّةدَائِرَةçember; resmî daire, örneğin pasaport dairesi
اُرْسُمْ دَائِرَةً عَلَى الْوَرَقَةِ.Kâğıda bir çember çiz.Türkçede daire üç şeydir: çember, resmî kurum ve apartman dairesi. Arapçada دَائِرَة ilk ikisini taşır: دَائِرَةُ الْجَوَازَاتِ „pasaport dairesi“. Oturulan daire شَقَّة: أَسْكُنُ فِي شَقَّةٍ صَغِيرَةٍ. „Küçük bir dairede oturuyorum.“
seyahat (yolculuk)سَفَرسِيَاحَةturizm
تَعِيشُ هٰذِهِ الْمَدِينَةُ مِنَ السِّيَاحَةِ.Bu şehir turizmden geçiniyor.Türkçedeki seyahat bu kelimeden gelir, ama anlamı kaymıştır: Arapçada سِيَاحَة turizmdir, yolculuk değil. Yolculuk سَفَر: السَّفَرُ بِالْقِطَارِ مُرِيحٌ. „Trenle seyahat etmek rahat.“ Belli bir gezi ya da yolculuk رِحْلَة.
mal (eşya, ürün)بِضَاعَةمَالpara, servet
لَا يَكْفِي الْمَالُ لِلسَّفَرِ.Yolculuk için para yetmiyor.Türkçedeki mal bu kelimedir, ama „eşya, ürün“e kaymıştır; Arapçada مَال paradır. Satılan mal بِضَاعَة: الْبِضَاعَةُ هُنَا جَيِّدَةٌ. „Buradaki mal iyi.“
vazife (görev)وَاجِبوَظِيفَةiş, çalışılan yer, kadro
حَصَلَتْ سَارَةُ عَلَى وَظِيفَةٍ جَدِيدَةٍ فِي بَنْكٍ.Sara bir bankada yeni bir iş buldu.Türkçedeki vazife bu kelimedir, ama anlamı „iş“ten „görev“e kaymıştır. Arapçada وَظِيفَة maaş getiren iştir. Görev, ödev وَاجِب: هَلْ كَتَبْتَ الْوَاجِبَ؟ „Ödevini yazdın mı?“
fen (bilim)عِلْمفَنّsanat
يُحِبُّ أَخِي الْفَنَّ الْحَدِيثَ.Ağabeyim modern sanatı sever.Türkçedeki fen bu kelimedir, ama anlamı „sanat, teknik“ten „bilim“e kaymıştır. Arapçada فَنّ sanattır. Bilim عِلْم: دَرَسَتْ عِلْمَ النَّفْسِ. „Psikoloji okudu.“
ilaçدَوَاءعِلَاجtedavi
يَسْتَغْرِقُ الْعِلَاجُ شَهْرًا.Tedavi bir ay sürüyor.Türkçedeki ilaç bu kelimeden gelir ve „tedavi“den „ilaç“a kaymıştır. Arapçada عِلَاج tedavidir. İlaç دَوَاء: خُذْ هٰذَا الدَّوَاءَ بَعْدَ الْأَكْلِ. „Bu ilacı yemekten sonra al.“
fakat (ama)لٰكِنْفَقَطْyalnızca, sadece
عِنْدِي عَشْرُ دَقَائِقَ فَقَطْ.Sadece on dakikam var.Türkçedeki fakat bu kelimedir, ama anlamı „sadece“ ten „ama“ya kaymıştır. „Ama“ için لٰكِنْ: الْبَيْتُ صَغِيرٌ، لٰكِنِ الْحَدِيقَةُ كَبِيرَةٌ. „Ev küçük, ama bahçe büyük.“
sadık (vefalı, bağlı)وَفِيّصَادِقdürüst, doğru sözlü
صَدِيقِي صَادِقٌ دَائِمًا.Arkadaşım her zaman dürüsttür.Türkçedeki sadık aynı kökten gelir, ama anlamı kaymıştır: Türkçede „bağlı, vefalı“, Arapçada صَادِق „doğru sözlü“. Vefalı وَفِيّ: كَرِيمٌ صَدِيقٌ وَفِيٌّ. „Kerim sadık bir arkadaş.“
mağrur (gururlu)فَخُورمَغْرُورkibirli, kendini beğenmiş
لَا أُحِبُّ النَّاسَ الْمَغْرُورِينَ.Kibirli insanlardan hoşlanmam.Türkçedeki mağrur bu kelimedir, ama anlamı kaymıştır: Türkçede „gururlu, onurlu“, Arapçada مَغْرُور kendini fazla beğenen. Gururlu فَخُور: أَبِي فَخُورٌ بِي. „Babam benimle gurur duyuyor.“
istikbal (gelecek)مُسْتَقْبَلاِسْتِقْبَالkarşılama; otelde resepsiyon
اِتَّصِلْ بِمَكْتَبِ اسْتِقْبَالِ الْفُنْدُقِ.Otelin resepsiyonunu ara.Türkçedeki istikbal aynı kökten gelir, ama „karşılama“dan „gelecek“e kaymıştır. Gelecek مُسْتَقْبَل: مَاذَا تُرِيدُ أَنْ تَعْمَلَ فِي الْمُسْتَقْبَلِ؟ „Gelecekte ne yapmak istiyorsun?“

Türkçede tek kelime, Arapçada iki

Türkçenin tek kelimesinin Arapçada iki karşılığı olduğu ve yanlışını seçmenin kolay olduğu yerler.

Demek istediğinArapçasıBunu değilÇünkü bunun anlamı
açmak (televizyonu, çamaşır makinesini)شَغَّلَفَتَحَkapı, pencere gibi bir şeyi açmak
فَتَحَتْ سَارَةُ الشُّبَّاكَ.Sara pencereyi açtı.Türkçe kapıyı da televizyonu da „açar“; Arapça ikisini ayırır. Kapı ve pencere فَتَحَ, bir aygıtı çalıştırmak شَغَّلَ: شَغَّلْتُ الْغَسَّالَةَ قَبْلَ الْخُرُوجِ. „Çıkmadan önce çamaşır makinesini çalıştırdım.“
kapatmak (mumu, ışığı)أَطْفَأَأَغْلَقَkapamak, örneğin bir kapıyı
أَغْلَقْتُ الْبَابَ بِهُدُوءٍ.Kapıyı sessizce kapattım.Türkçe kapıyı da ışığı da „kapatır“; Arapçada kapı أَغْلَقَ ile kapanır, bir alev ya da ışık أَطْفَأَ ile söner: أَطْفَأَتْ سَلْمَى الشُّمُوعَ مَرَّةً وَاحِدَةً. „Selma mumları tek seferde üfleyerek söndürdü.“

Kendin dene