A1 · Sıfatlar
Sıfat ismin arkasında
Cinsiyet, sayı, hâl ve belirlilikte uyum
Konu 9 / 87 · yaklaşık 7 dakika
Hedefin
Sıfatı isimden sonra getirip cinsiyet, sayı, hâl ve belirliliği uydurarak kişi ve nesneleri betimleyebilirsin.
هٰذَا طَالِبٌ جَدِيدٌ.Bu, yeni bir öğrenci.
شَرِبْتُ قَهْوَةً سَاخِنَةً.Sıcak bir kahve içtim.
نَسْكُنُ فِي بَيْتٍ قَدِيمٍ.Eski bir evde oturuyoruz.
10 sorudan 8 doğruyla tamam · yaklaşık 4 dk
Açıklama videosu
Önce izle, sonra çalış
En önemlisi
Aklında tutÖnce isim, sonra sıfat — cinsiyet, sayı, hâl ve belirlilikte aynı.
Sıfat isme uyar ve ondan her şeyi alır: cinsiyet, sayı, hâl, belirlilik.
- İşaret sözcükleri
- كَبِيرٌ
- كَبِيرَةٌ
- كَبِيرٍ
- كَبِيرًا
- الْكَبِيرُ
Biçim
Kalıplara bir bakışta
Her satır önce kalıbın ne zaman ya da ne için kullanıldığını söyler, sonra Arapça bir örnek verir.
| büyük bir ev | بَيْتٌ كَبِيرٌ |
| yeni bir araba (dişil) | سَيَّارَةٌ جَدِيدَةٌ |
| büyük bir evde (tamlayan hâli) | فِي بَيْتٍ كَبِيرٍ |
| büyük bir ev (belirtme hâli) | بَيْتًا كَبِيرًا |
| yeni öğrenciler (insanlar) | طُلَّابٌ جُدُدٌ |
| yeni kitaplar (nesneler) | كُتُبٌ جَدِيدَةٌ |
| iki sıfat | بَيْتٌ كَبِيرٌ جَمِيلٌ |
Kurallar tek tek
Bu konunun ele aldığı biçim
Sıfat isimden sonra gelir.
عِنْدِي سَيَّارَةٌ قَدِيمَةٌ.Eski bir arabam var.
İsmin cinsiyetini alır.
هٰذِهِ مَدِينَةٌ جَمِيلَةٌ.Bu, güzel bir şehir.
Hâli alır ve aynı sonluğu taşır.
أَسْكُنُ فِي شَقَّةٍ صَغِيرَةٍ.Küçük bir dairede oturuyorum.
Diğer kurallar (2)
Belirliliği alır.
أَيْنَ الْكِتَابُ الْجَدِيدُ؟Yeni kitap nerede?
İnsan çoğulları çoğul sıfat, nesne çoğulları dişil tekil sıfat alır.
اشْتَرَيْتُ كُتُبًا جَدِيدَةً.Yeni kitaplar aldım.
Örnek cümleler
5 örnek cümle daha
هُنَاكَ مَطْعَمٌ صَغِيرٌ لَطِيفٌ.Küçük, sevimli bir lokanta var.
عِنْدَنَا جِيرَانٌ طَيِّبُونَ.İyi komşularımız var.
قَرَأْتُ قِصَّةً طَوِيلَةً.Uzun bir hikâye okudum.
الْمُعَلِّمَاتُ الْجَدِيدَاتُ هُنَا.Yeni öğretmenler burada.
عِنْدَهُ أَفْكَارٌ جَيِّدَةٌ.İyi fikirleri var.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzak
Dikkat
Türkçede sıfat isimden önce gelir ve Türkçe konuşan öğrenenler Arapçada da öne koyar: “büyük ev”. Bu bir ifade değil, anlamsızlık olur. Sıfat arkada durur — ve isimle aynı sonluğu taşır. İkinci tuzak, Türkçede sıfata hiçbir ek gelmediği için Arapçada da uyum aramamaktır: cinsiyeti, hâli ve belirliliği sıfat da taşır.
Ders
Açıklamanın tamamı
Hepsini oku · yaklaşık 1 dk
Arapçada sıfat ismin *arkasında* durur: بَيْتٌ كَبِيرٌ “büyük bir ev”, kelimesi kelimesine “ev büyük”. Cinsiyeti (سَيَّارَةٌ جَدِيدَةٌ), sayıyı, hâli ve belirliliği alır: isimde tenvin varsa sıfatta da vardır; isimde takı varsa sıfatta da vardır.
Hâli sonluktan görürsün: فِي بَيْتٍ كَبِيرٍ“büyük bir evde”رَأَيْتُ بَيْتًا كَبِيرًا“büyük bir ev gördüm” İki kelime de aynı sonluğu taşır. Türkçede sıfat değişmez (büyük evde, büyük evi); ekler yalnızca isme gelir.
Çoğulda: insanlar için çoğul sıfat gelir (طُلَّابٌ جُدُدٌ, مُعَلِّمُونَ مَشْغُولُونَ), nesneler için dişil tekil sıfat (كُتُبٌ جَدِيدَةٌ). Birkaç sıfat yan yana dizilir: بَيْتٌ كَبِيرٌ جَمِيلٌ.
Daha yakından bakalım
Arkadan öne okumak
Sıfat arkadan geldiği için Arapçada önce şeyi, sonra özelliğini okursun: “bir araba, eski olan”. Çeviri yaparken sıfatı öne alan kolay geçer; Arapça yazan ise Türkçe sırayı ters çevirmek zorundadır. Türkçe düşünen biri için bu sıra baştan öğrenilir: Arapçada isim önde, sıfat arkada, ve ikisi uyumlu.
İstisnalar ve özel durumlar1
İstisna
Eğer sıfat iki hâlli (diptoton) bir kelimeyse ya da isim öyleyse
o zaman tenvin almaz ve tamlayan hâlinde -a alır: فِي سَيَّارَةٍ حَمْرَاءَ
جَلَسْتُ فِي سَيَّارَةٍ حَمْرَاءَ.Kırmızı bir arabada oturdum.
Neden? Sıfatın sonlukları kendi grubunu izler; فَعْلَاءُ kalıbındaki renkler iki hâllidir.
Bilmekte yarar var2
Bilmekte yarar var
Çok, az
كَثِيرٌ “çok” ve قَلِيلٌ “az” sıfatlar gibi isimden sonra gelir: نَاسٌ كَثِيرُونَ“çok insan”وَقْتٌ قَلِيلٌ“az zaman”
عِنْدِي وَقْتٌ قَلِيلٌ.Az zamanım var.
Bilmekte yarar var
Kırık çoğullu sıfatlar
Sıfatlar da kırık çoğul yapabilir: كَبِيرٌ — كِبَارٌ, جَدِيدٌ — جُدُدٌ, صَغِيرٌ — صِغَارٌ. İnsanlar için kullanılır.
هٰؤُلَاءِ أَطْفَالٌ صِغَارٌ.Bunlar küçük çocuklar.
Bu sayfadaki fiillerin bütün çekimleri: سَكَنَ · شَرِبَ · قَرَأَ · جَلَسَ
İlgili konular
- Büyük ev ya da ev büyük
- Eril ve dişil: ة işareti
- Nesnelerin çoğulu: dişil gibi
- Üç hâl bir bakışta
- Tamlamadan sonra sıfat
Şimdi kendin yazBu konuda 10 cümle; yazarak çalış, anında kontrol edilsin.
Bu kelimelere ihtiyacın var9
Bu konunun örneklerinde ve alıştırmalarında geçiyorlar; öğrenme yolunda burada ilk kez çıkıyorlar.
- مَدِينَةşehir, kent
- اِشْتَرَىsatın almak
- لَطِيفhoş, nazik; tatlı
- جَارkomşu
- طَيِّبiyi kalpli, iyi
- قِصَّةhikâye, öykü
- طَوِيلuzun; boylu (kişi)
- وَقْتzaman, vakit
- قَلِيلaz
Aradığın kelime yok mu? Sözlükte bak