A1 · Belirlilik takısı
Belirli ve belirsiz: “bir” için söz yok
Belirsizlik takısı olmadan belirlilik
Her Arapça isim ya belirsizdir ya belirli. Belirsiz olan çoğunlukla tenvin taşır: بَيْتٌ “bir ev”.
Konu 33 / 87 · yaklaşık 7 dakika
Hedefin
“Bir araba” ile “araba”yı ayırt edebilirsin: belirsizde tenvin, belirlide الْ gelir, ikisi birlikte asla gelmez.
عِنْدِي سَيَّارَةٌ.Bir arabam var.
السَّيَّارَةُ جَدِيدَةٌ.Araba yeni.
سَيَّارَتِي بَيْضَاءُ.Arabam beyaz.
10 sorudan 8 doğruyla tamam · yaklaşık 4 dk
Açıklama videosu
Önce izle, sonra çalış
En önemlisi
Aklında tutBelirsiz: tenvin. Belirli: takı, zamir, özel ad ya da arkasından belirli bir isim.
“Bir ev” tenvini taşır, “ev” takıyı — hiçbir zaman ikisini birden.
- İşaret sözcükleri
- بَيْتٌ
- الْبَيْتُ
- بَيْتِي
- بَيْتُ أَحْمَدَ
Biçim
Biçimler ve anlamları
Her satırda önce anlam, sonra Arapça biçim gelir.
| bir ev (belirsiz, tenvin) | بَيْتٌ |
| ev (takı) | الْبَيْتُ |
| evim (bitişik zamir) | بَيْتِي |
| Ahmet’in evi (tamlama) | بَيْتُ أَحْمَدَ |
| Sara (özel ad) | سَارَةُ |
| asla ikisi birden: takı ve tenvin | الْبَيْتُ |
Kurallar tek tek
Bu konunun ele aldığı biçim
Belirsiz isim tenvin taşır; “bir” çevrilmez.
هٰذَا قَلَمٌ.Bu bir kalem.
Takı ismi belirli yapar.
الْقَلَمُ أَزْرَقُ.Kalem mavi.
Bitişik zamir ismi takısız belirli yapar.
قَلَمِي هُنَا.Kalemim burada.
Diğer kurallar (2)
Arkadan gelen belirli bir isim, öndekini takısız belirli yapar.
قَلَمُ الْمُعَلِّمِ عَلَى الطَّاوِلَةِ.Öğretmenin kalemi masanın üstünde.
Tenvin ile takı hiçbir zaman birlikte durmaz.
الْوَلَدُ صَغِيرٌ.Oğlan küçük.
Örnek cümleler
5 örnek cümle daha
سَيَّارَةُ أَبِي قَدِيمَةٌ.Babamın arabası eski.
هَلْ عِنْدَكَ أَخٌ؟Bir kardeşin var mı?
مَرْيَمُ فِي الْبَيْتِ.Meryem evde.
هٰذِهِ مَدْرَسَةٌ.Bu bir okul.
الْمَدْرَسَةُ قَرِيبَةٌ.Okul yakın.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzak
Dikkat
Türkçe bir sözünü وَاحِدٌ ile çevirmek çok cazip gelir, çünkü Türkçedeki bir belirsizlik takısına benzer. Ama وَاحِدٌ sayıdır: كِتَابٌ وَاحِدٌ “tek bir kitap” demektir. “Bir kitap” için كِتَابٌ yeter. Ters yönde de tuzak var: Türkçede “kitabı aldım” (belirtme hâli) ile “kitap aldım” arasındaki fark ekte durur, Arapçada ise takıda ya da tenvindedir.
Ders
Açıklamanın tamamı
Hepsini oku · yaklaşık 1 dk
Her Arapça isim ya belirsizdir ya belirli. Belirsiz olan çoğunlukla tenvin taşır: بَيْتٌ “bir ev”. Belirli olmanın yolları şunlardır: takı (الْبَيْتُ), bitişik zamir (بَيْتِي “evim”), arkasından gelen belirli bir isim (بَيْتُ أَحْمَدَ “Ahmet’in evi”) ya da isim olmak (سَارَةُ).
Demek ki Arapçanın “bir” için ayrı bir söze ihtiyacı yok. وَاحِدٌ “bir” sayısıdır ve yalnızca sayının önemli olduğu yerde kullanılır: “tek bir”. Türkçede bir hem sayıdır hem belirsizlik takısı gibi davranır; Arapçada bu iki iş ayrılmıştır.
Belirlilik cümlede çok şeyi belirler: belirli bir isim ve ardından belirsiz bir sıfat bir cümledir (الْبَيْتُ كَبِيرٌ “Ev büyük.”), belirli bir sıfat ise bir söz öbeğidir (الْبَيْتُ الْكَبِيرُ “büyük ev”).
Daha yakından bakalım
Belirliliğe giden dört yol
Takı, bitişik zamir, tamlama ve özel ad: bu yolların her biri bir ismi belirli yapar ve hiçbiri öbürüyle bir arada durmaz. Bu yüzden “evim” بَيْتِي olur, önüne asla takı gelmez. Türkçede aynı fikir ekle gösterilir: evim, evin, ev-i — belirlilik sahip ekinde ya da belirtme hâli ekindedir.
İstisnalar ve özel durumlar1
İstisna
Eğer açıkça “tek bir” demek istiyorsan
o zaman وَاحِدٌ isimden sonra, sıfat gibi gelir
عِنْدِي سُؤَالٌ وَاحِدٌ فَقَطْ.Yalnızca tek bir sorum var.
Neden? Bu durumda sayı önemlidir ve sıfat gibi isimden sonra durur.
Bilmekte yarar var2
Bilmekte yarar var
Özel adlar belirlidir
Özel ad takıya ihtiyaç duymaz, zaten belirlidir. Birçok ad yine de tenvin taşır, mesela كَرِيمٌ; dişil adların çoğunda tenvin yoktur: سَارَةُ.
كَرِيمٌ مُهَنْدِسٌ.Kerim mühendistir.
Bilmekte yarar var
Genel ifadeler
Türkçe takı olmadan genel konuşurken (“kahve pahalı”), Arapça çoğu zaman takı koyar: الْقَهْوَةُ غَالِيَةٌ.
الْمَاءُ مُهِمٌّ.Su önemlidir.
İlgili konular
- Belirlilik takısı الْ
- Tenvin: sondaki -n
- İki isim: بَابُ الْبَيْتِ
- Büyük ev ya da ev büyük
- “Olmak” olmayan cümle
Şimdi kendin yazBu konuda 9 cümle; yazarak çalış, anında kontrol edilsin.
Bu kelimelere ihtiyacın var1
Bu konunun örneklerinde ve alıştırmalarında geçiyorlar; öğrenme yolunda burada ilk kez çıkıyorlar.
- أَزْرَقmavi
Aradığın kelime yok mu? Sözlükte bak