A2 · Werkwoordsvormen
Nodig en moeten: “lazım” en “gerek”
ik moet gaan, ik heb nodig
Thema 64 van 90 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt zeggen wat nodig is met lazım en gerek, met de persoon op het werkwoord ervoor.
Saat beşte evde olmam lazım.Ik moet om vijf uur thuis zijn.
Ayşe'nin erken kalkması gerekiyor.Ayşe moet vroeg opstaan.
Bize yeni bir masa lazım.We hebben een nieuwe tafel nodig.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudDe persoon zit op het werkwoord: gitmem lazım, gitmen gerek — lazım zelf verandert nooit.
Twee woorden voor “nodig” — de persoon zit op het werkwoord ervoor, niet op “lazım”.
- Signaalwoorden
- lazım
- gerek
- gerekiyor
- gerek yok
De vorm
Zo maak je de vormen
Elke rij geeft eerst de betekenis en dan de vorm in het Turks. De kleuren tonen wat er van vorm tot vorm verandert.
stam (regelmatig) tijdskenmerk persoonsuitgang hulpwerkwoord
| ik moet gaan | (benim) gitmem lazım |
| jij moet gaan | (senin) gitmen lazım |
| hij, zij moet gaan | (onun) gitmesi lazım |
| wij moeten gaan | (bizim) gitmemiz lazım |
| jullie moeten gaan (beleefd, meervoud) | (sizin) gitmeniz lazım |
| zij moeten gaan | (onların) gitmeleri lazım |
| ik moet werken | (benim) çalışmam gerek |
| jij moet werken | (senin) çalışman gerek |
| hij, zij moet werken | (onun) çalışması gerek |
| wij moeten werken | (bizim) çalışmamız gerek |
| jullie moeten werken (beleefd, meervoud) | (sizin) çalışmanız gerek |
| zij moeten werken | (onların) çalışmaları gerek |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
Met een zelfstandig naamwoord betekent lazım “ik heb nodig”; de persoon staat in de datief.
Bana bir doktor lazım.Ik heb een dokter nodig.
Met een werkwoord komt eerst het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord met een bezitsuitgang.
Şimdi gitmem lazım.Ik moet nu gaan.
lazım en gerek veranderen nooit; de persoon zit in het werkwoord ervoor.
Bu akşam çalışmamız gerek.We moeten vanavond werken.
Meer regels (2)
Zonder bezitsuitgang betekent het “je moet”.
Burada biraz beklemek lazım.Hier moet je even wachten.
“Niet nodig” is gerek yok met de datief.
Yarın gelmene gerek yok.Je hoeft morgen niet te komen.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (5)
Bu formu doldurmanız gerek.U moet dit formulier invullen.
Teşekkür etmene gerek yok.Je hoeft me niet te bedanken.
Biraz dinlenmen lazım.Je moet een beetje rusten.
Kaç gün kalmamız gerekiyor?Hoeveel dagen moeten we blijven?
Bana biraz para lazım.Ik heb een beetje geld nodig.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het Nederlands zegt “ik moet”, met “ik” als onderwerp. Leerlingen bouwen dus Ben gitmek lazım. — onderwerp, infinitief, lazım. Maar de persoon hoort als bezitsuitgang op het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord: gitmem “mijn gaan”. benim“mijn” ervoor kanben“ik” niet Het Nederlandse “hoeven niet” is geen “moeten niet”: gebruik gerek yok.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Lazım en gerek betekenen “nodig”. Met een zelfstandig naamwoord betekenen ze “ik heb … nodig”: Bana su lazım. “Ik heb water nodig”, letterlijk “voor mij is water nodig”. De persoon staat in de datief.
Met een werkwoord betekenen ze “ik moet”. Het werkwoord is dan het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord op -me of -ma met een bezitsuitgang: gitmem lazım “ik moet gaan”, letterlijk “mijn gaan is nodig”. De vormen zijn gitmem, gitmen, gitmesi, gitmemiz, gitmeniz, gitmeleri — altijd voor lazım of gerek, die nooit veranderen.
Zonder persoon zeg je wat in het algemeen nodig is: Beklemek lazım. “Je moet wachten.” Gerek klinkt iets zakelijker dan lazım; gerekiyor is hetzelfde als een werkwoord.
Voor “het is niet nodig, je hoeft niet” zeg je gerek yok met de datief: Gelmene gerek yok. “Je hoeft niet te komen.”
Nader bekeken
“zorunda”: geen keus
Wil je benadrukken dat je geen keus hebt, zeg dan -mek zorundayım: Pazartesi çalışmak zorundayım. “Ik moet op maandag werken, of ik wil of niet.” De ontkenning zorunda değilsin betekent “je hoeft niet”.
Gelmek zorunda değilsin.Je hoeft niet te komen.
Goed om te weten1
Goed om te weten
Vergeleken met het Nederlands
“Ik heb nodig” en “ik moet” zijn in het Nederlands twee constructies met “ik” als onderwerp. In het Turks is het hetzelfde woord, en het “ik” komt nooit als onderwerp voor: een keer als “aan mij” (bana), een keer als “mijn” (gitmem).
Bana bir taksi lazım, hemen gitmem lazım.Ik heb een taxi nodig, ik moet meteen weg.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: gelmek · gitmek · beklemek · gerekmek
Verwante thema’s
- Moeten met “-meli”
- De infinitief op “-mek” en zijn naamvallen
- Mijn, jouw, zijn als uitgang
- Voornaamwoorden met naamvaluitgangen
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 9, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig5
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- lazımnodig
- gereknodig, noodzaak
- gerekmeknodig zijn
- formformulier
- doldurmakvullen; invullen
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek