A2 · Werkwoordsvormen
De infinitief op “-mek” en zijn naamvallen
ik zwem graag, ik wil gaan
Thema 57 van 90 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt werkwoorden als zelfstandig naamwoord gebruiken met -mek en ze de naamvaluitgang geven die het werkwoord erna eist.
Kitap okumayı çok seviyorum.Ik lees heel graag.
Türkçe öğrenmeye geçen yıl başladım.Ik ben vorig jaar begonnen met Turks leren.
Ne yemek istiyorsun?Wat wil je eten?
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudDe infinitief neemt de naamval van het werkwoord: gitmek istiyorum, yüzmeyi seviyorum, öğrenmeye başladım.
De infinitief is een zelfstandig naamwoord — en krijgt de naamval die het volgende werkwoord eist.
- Signaalwoorden
- istemek
- sevmek
- başlamak
- için
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Turks.
| zwemmen | yüzmek |
| ik wil zwemmen | yüzmek istiyorum |
| ik zwem graag | yüzmeyi seviyorum |
| ik leer zwemmen | yüzmeyi öğreniyorum |
| ik begin te zwemmen | yüzmeye başlıyorum |
| ik ben bang om te zwemmen | yüzmekten korkuyorum |
| om te zwemmen | yüzmek için |
| ik lees graag | okumayı seviyorum |
| ik begin te lezen | okumaya başlıyorum |
Deze tijd met andere werkwoorden
Tik een werkwoord aan of typ er zelf een — de tabel opent bij deze tijd, in dezelfde kleuren.
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
Na istemek heeft de infinitief geen uitgang.
Bu akşam sinemaya gitmek istiyorum.Ik wil vanavond naar de bioscoop.
Na sevmek, öğrenmek en unutmak krijgt hij de accusatief: -meyi.
Yemek yapmayı seviyorum.Ik kook graag.
Na başlamak krijgt hij de datief: -meye.
Yağmur yağmaya başladı.Het is gaan regenen.
Meer regels (2)
Na korkmak krijgt hij de ablatief: -mekten.
Kardeşim uçmaktan korkuyor.Mijn broer is bang om te vliegen.
“Om te” is -mek için.
Türkçe öğrenmek için kursa gidiyorum.Ik volg een cursus om Turks te leren.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (5)
Kapıyı kilitlemeyi unuttum.Ik ben vergeten de deur op slot te doen.
Ekmek almak için markete gittim.Ik ging naar de supermarkt om brood te kopen.
Erken kalkmaya çalışıyorum.Ik probeer vroeg op te staan.
Çocuklar oynamak istiyor.De kinderen willen spelen.
Karanlıkta yürümekten korkarım.Ik ben bang om in het donker te lopen.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het Nederlandse “houden van” neemt een kale infinitief (“ik hou van zwemmen”), dus leerlingen zetten ook na sevmek de kale infinitief, zoals na istemek: Yüzmek seviyorum. Maar sevmek heeft een lijdend voorwerp in de accusatief nodig — “ik hou van het zwemmen”. Het Nederlandse “te” voor de infinitief heeft in het Turks geen vaste tegenhanger: de naamval doet het werk.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
De infinitief op -mek of -mak is de vorm die je in het woordenboek vindt. In een zin gedraagt hij zich als een zelfstandig naamwoord, vergelijkbaar met de Nederlandse infinitief als zelfstandig naamwoord (“het zwemmen”): hij krijgt de uitgang die het volgende werkwoord eist. Het Nederlands zegt “ik hou van zwemmen”, “ik begin te leren”; het Turks zegt “ik hou van het zwemmen” en “ik begin aan het leren”.
Na istemek “willen” blijft de infinitief ongewijzigd: Gitmek istiyorum. “Ik wil gaan.” Na sevmek “houden van”, öğrenmek “leren” en unutmak “vergeten” krijgt hij de accusatief: Yüzmeyi seviyorum. Na başlamak “beginnen” en çalışmak “proberen” krijgt hij de datief: Öğrenmeye başladım. Na korkmak “bang zijn” krijgt hij de ablatief: Uçmaktan korkuyorum.
Voor een uitgang die met een klinker begint, valt de k weg en komt er een y: yüzmek → yüzmeyi, yüzmeye; maar yüzmekten, omdat -ten met een medeklinker begint. En “om te” is -mek için: Ekmek almak için çıktım. “Ik ging naar buiten om brood te kopen.”
Nader bekeken
De korte vorm “-me”
Naast -mek is er het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord op -me, dat een bezitsuitgang kan krijgen: gelmem“mijn komen”gelmesi“zijn komen” Je hebt het nodig bij lazım en gerek (volgend onderwerp) en overal waar een persoon bij het werkwoord hoort.
In Yüzme biliyorum. “Ik kan zwemmen” heeft de korte vorm geen uitgang — een vaste uitdrukking met bilmek.
Goed om te weten1
Goed om te weten
Vergeleken met het Nederlands
Het Nederlands gebruikt de infinitief op dezelfde manier als zelfstandig naamwoord: “het zwemmen”, “bang om te vliegen”, “voor het eten”. In het Turks is deze naamwoordvorm de gewone weg waar het Nederlands “te” of “om te” zegt — hij krijgt er alleen ook een naamvaluitgang bij.
Okumayı ve yazmayı öğreniyor.Hij leert lezen en schrijven.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: gitmek · istemek · başlamak · sevmek · unutmak · korkmak
Verwante thema’s
- De accusatief: het bepaalde voorwerp
- De datief: waarheen en aan wie
- De ablatief: waarvandaan en waarvan
- Nodig en moeten: “lazım” en “gerek”
- Welke naamval bij welk werkwoord
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 9, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig2
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- yıljaar
- kilitlemekop slot doen
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek