B1 · Postposities
Postposities met een vaste naamval
volgens, ondanks, behalve, wegens, vanaf …
Thema 76 van 90 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt de naamval gebruiken die elke postpositie eist, zoals Nederlandse voorzetsels ook bepaalde vormen van voornaamwoorden vragen.
Kardan dolayı okullar kapalı.Wegens de sneeuw zijn de scholen dicht.
Pazartesiden itibaren yeni işimde çalışıyorum.Vanaf maandag werk ik in mijn nieuwe baan.
Akşama doğru hava soğuyor.Tegen de avond wordt het koud.
Gehaald bij 8 van 10, waarvan 3 van 4 zelf geschreven · ca. 5 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudLeer elke postpositie met haar naamval: -e rağmen, -den başka.
Elk van deze postposities eist een eigen naamval — datief of ablatief.
- Signaalwoorden
- göre
- rağmen
- başka
- dolayı
- itibaren
- birlikte
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Turks.
| volgens mij | bana göre |
| volgens de weersvoorspelling | hava durumuna göre |
| ondanks de regen | yağmura rağmen |
| tegen de avond | akşama doğru |
| tegen dit plan | bu plana karşı |
| behalve jij | senden başka |
| wegens de sneeuw | kardan dolayı |
| vanaf maandag | pazartesiden itibaren |
| samen met mijn moeder | annemle birlikte |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
göre, rağmen, doğru en karşı eisen de datief.
Hava durumuna göre yarın kar yağacak.Volgens de voorspelling gaat het morgen sneeuwen.
başka, dolayı en itibaren eisen de ablatief.
Senden başka kimse bilmiyor.Niemand weet het, behalve jij.
birlikte komt na ile.
Annemle birlikte alışverişe gidiyorum.Ik ga met mijn moeder winkelen.
Meer regels (2)
Een voornaamwoord krijgt dezelfde naamval als een zelfstandig naamwoord.
Bana göre bu fikir çok iyi.Volgens mij is dit een heel goed idee.
De naamval hoort bij de postpositie, niet bij de Nederlandse vertaling.
Yağmura rağmen maç devam ediyor.Ondanks de regen gaat de wedstrijd door.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
Herkes bu plana karşı.Iedereen is tegen dit plan.
Yorgunluğuna rağmen bize yardım ediyor.Ondanks dat ze moe is, helpt ze ons.
Doktora göre biraz dinlenmem gerekiyor.Volgens de dokter moet ik wat rusten.
Türkçeden başka İspanyolca da biliyor.Behalve Turks kent ze ook Spaans.
Arkadaşlarımla birlikte tatile gidiyorum.Ik ga met mijn vrienden op vakantie.
Denize doğru yürüyorlar.Ze lopen naar de zee toe.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het Nederlandse “ondanks de regen” of “wegens de sneeuw” kent geen naamval, dus je kiest lukraak: yağmurun rağmen met de genitief ligt voor de hand. Maar rağmen eist de datief. Het Nederlandse voorzetsel verraadt nooit de Turkse naamval.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Veel postposities eisen een bepaalde naamval van het woord ervoor. De datief hoort bij göre “volgens, naar het oordeel van”, rağmen “ondanks”, doğru “naar … toe” (ook in de tijd) en karşı “tegen”: bana göre“volgens mij”yağmura rağmen“ondanks de regen”akşama doğru“tegen de avond”
De ablatief hoort bij başka “behalve”, dolayı “wegens” en itibaren “vanaf”: senden başka“behalve jij”kardan dolayı“wegens de sneeuw”pazartesiden itibaren“vanaf maandag” Dan zijn er nog önce, sonra en beri, die je al kent.
birlikte “samen” komt na ile: annemle birlikte “samen met mijn moeder”.
Een voornaamwoord krijgt dezelfde naamval als een zelfstandig naamwoord: bana göre“volgens mij”senden başka“behalve jij”ona karşı“tegen hem” Leer elke postpositie samen met haar naamval; Nederlandse voorzetsels geven je geen houvast.
Nader bekeken
Met een werkwoord ervoor
Ook een werkwoordelijk zelfstandig naamwoord kan voor rağmen en göre staan, weer in de datief: Yorgun olmasına rağmen çalışıyor. “Hoewel ze moe is, werkt ze”, letterlijk “ondanks haar moe-zijn”. Zo bouwt het Turks zinnen die het Nederlands met “hoewel” maakt.
“göre” ook om te vergelijken
göre betekent ook “vergeleken met” en “afhankelijk van”: Geçen yıla göre daha pahalı. “Duurder dan vorig jaar.” Bütçeye göre seçiyoruz. “We kiezen naar gelang van het budget.”
Goed om te weten2
Goed om te weten
Vergeleken met het Nederlands
Nederlandse voorzetsels hebben vandaag geen naamval meer — “ondanks de regen”, “wegens de sneeuw”. In het Turks komt elke postpositie met haar naamval, en dat is bijna altijd de datief of de ablatief.
Soğuğa rağmen denize giriyorlar.Ondanks de kou gaan ze de zee in.
Goed om te weten
Vuistregel: datief of ablatief
Wat naar iets toe loopt of erop volgt (doğru, karşı, göre) krijgt de datief. Wat van iets uitgaat — een beginpunt, een reden, een uitzondering (itibaren, dolayı, başka) — krijgt de ablatief.
Bugünden itibaren sigarayı bırakıyorum.Vanaf vandaag stop ik met roken.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: gitmek · çalışmak · bilmek · soğumak
Verwante thema’s
- De datief: waarheen en aan wie
- De ablatief: waarvandaan en waarvan
- Welke naamval bij welk werkwoord
- Voor, zoals, tot: “için”, “gibi”, “kadar”
- Dat, omdat, toen: ‘-diğini’, ‘-diği için’
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 9, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig6
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- durumsituatie, toestand
- fikiridee; mening
- maçwedstrijd
- devam etmekdoorgaan, voortzetten
- planplan
- yorgunlukvermoeidheid, uitputting
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek