A2 · Alfabet en uitspraak
Verzachting: p, ç, t, k worden b, c, d, ğ
harde medeklinkers voor een uitgang
Thema 47 van 90 · ca. 6 min
Je doel
Je kunt p, ç, t, k laten verzachten tot b, c, d, ğ voor een uitgang met klinker, zoals in kitap → kitabı.
Bu sokağın adı ne?Hoe heet deze straat?
Ağacın altında oturuyoruz.We zitten onder de boom.
Kâğıdı masaya koy.Leg het papier op de tafel.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudVoor een klinker worden p, ç, t, k zacht: b, c, d, ğ.
Voor een uitgang die met een klinker begint, worden harde medeklinkers aan het eind van een woord zacht.
- Signaalwoorden
- b
- c
- d
- ğ
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Turks.
| p → b | kitap — kitabı, dolap — dolabı |
| ç → c | ağaç — ağacı, ilaç — ilacı |
| t → d, alleen in sommige woorden | kâğıt — kâğıdı, gitmek — gidiyorum |
| k → ğ, na n: k → g | çocuk — çocuğu, renk — rengi |
| uitgang met een medeklinker: alles blijft | kitapta, çocuklar |
| veel eenlettergrepige woorden blijven hard | top — topu, saç — saçı |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaat
Voor een uitgang met een klinker wordt p een b.
Bu benim kitabım.Dit is mijn boek.
k wordt ğ, na n wordt het g.
Çocuğum üç yaşında.Mijn kind is drie jaar oud.
ç wordt c.
İlacını içtin mi?Heb je je medicijn ingenomen?
Meer regels (3)
Voor een uitgang met een medeklinker blijft de harde klank.
Kitaplar dolapta.De boeken staan in de kast.
De meeste eenlettergrepige woorden blijven hard.
Çocuklar topu bahçede unuttu.De kinderen vergaten de bal in de tuin.
In gitmek en etmek wordt de t een d voor een klinker.
Yarın İzmir'e gidiyorum.Morgen ga ik naar İzmir.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
Elbisenin rengi çok güzel.De kleur van de jurk is erg mooi.
Dolabı açar mısın?Zou je de kast kunnen openen?
Mehmet kitabını unuttu.Mehmet is zijn boek vergeten.
Köpeğimiz çok büyük.Onze hond is erg groot.
Bana yardım eder misin?Wil je me helpen?
Saçı çok uzun.Haar haar is erg lang.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Het voor de hand liggende is de uitgang gewoon aan het woord te plakken zoals het in het woordenboek staat: çocukum. Het Nederlands kent een vergelijkbare wissel in enkele woorden — ‘brief – brieven’, ‘huis – huizen’ — en schrijft hem. Het Turks doet het bij bijna elk woord op p, ç of k, en schrijft de zachte klank elke keer.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
Als een woord op p, ç, t of k eindigt en de uitgang met een klinker begint, wordt de medeklinker zacht: p → b, ç → c, t → d, k → ğ. kitap → kitabım ‘mijn boek’, ağaç → ağacı ‘zijn boom’, çocuk → çocuğu ‘haar kind’. Na n wordt k een g: renk → rengi ‘zijn kleur’.
Begint de uitgang met een medeklinker, dan blijft alles hard (en de uitgang assimileert): kitapta, çocuklar.
Niet elk woord doet mee. De meeste eenlettergrepige woorden blijven hard: top → topu, saç → saçı, et → eti. Bij t zijn de uitzonderingen zo gewoon dat je het met het woord leert: kâğıt → kâğıdı, maar sepet → sepeti.
Twee veelgebruikte werkwoorden worden ook zacht: gitmek → gidiyorum ‘ik ga’, etmek → ediyor. Eigennamen daarentegen houden hun harde letter in het schrift: Burak'ı.
Nader bekeken
Waarom ğ en niet g
Na een klinker wordt k een ğ, na n een g: çocuğu, maar rengi. De reden is eenvoudig: tussen n en een klinker zou een stomme ğ nauwelijks te horen zijn en zou het woord zonder medeklinker overblijven. Daarom hoor je daar een echte g.
Uitzonderingen en bijzondere gevallen2
Uitzondering
Als een woord heeft maar één lettergreep, zoals top, saç, et
dan de medeklinker blijft meestal hard: topu, saçı, eti.
Eti buzdolabına koy.Leg het vlees in de koelkast.
Waarom? Korte woorden houden hun slotklank vast. De uitzonderingen, zoals renk → rengi en çok → çoğu, leer je een voor een.
Uitzondering
Als een eigennaam eindigt op p, ç, t of k
dan de letter blijft in het schrift hard, ook al wordt hij zacht uitgesproken: Burak'ı.
Burak'ı tanıyor musun?Ken je Burak?
Waarom? Een naam moet er altijd hetzelfde uitzien; de apostrof scheidt hem van de uitgang.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Vergeleken met het Nederlands
Het Nederlands heeft dezelfde wissel bij tal van woorden: ‘brief – brieven’, ‘huis – huizen’ (waar de s een z wordt en dat ook geschreven wordt). Het Turks doet het regelmatig en schrijft het altijd: kitapmet pkitabımet b
Bir kitap aldım; kitabı yarın okuyorum.Ik heb een boek gekocht; morgen lees ik het boek.
Goed om te weten
Opzoeken in het woordenboek
Als je kitabı leest en het wilt opzoeken, vind je het woord onder kitap. Staat er voor een uitgang een b, c, d of ğ, probeer dan de harde letter.
Ağacın altında bir bank var.Onder de boom staat een bank.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: gitmek · içmek · oturmak · unutmak · açmak · tanımak
Verwante thema’s
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 8, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig6
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- ilaçmedicijn
- dolapkast
- topbal
- kâğıtpapier; vel papier
- koybaai, inham
- kuşvogel
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek